Τάκης Τσονάκας : «Που έκανα λάθος;»

 fotis7του Φώτη Δημητρόπουλου

Ο Τάκης Τσονάκας από το 2007 εμπλουτίζει την Πατρινή βιβλιογραφία με τη συγγραφική του παρουσία - λεξικογραφία, θέατρο, ιστορία, μυθιστόρημα - αποδεικνύοντας ότι οι όποιες επαγγελματικές δραστηριότητες και ιδιαίτερα εκείνες που αναγκαστικά περιχαρακώνουν τον άνθρωπο σε κλειστούς τοίχους και εκτεχνικεύουν τη ζωή δεν μπορούν να εμποδίσουν και την ανθρωπιστική φλόγα που κρύβει ο καθένας μέσα του και εκδηλώνεται στο χώρο της τέχνης και των ανθρωπιστικών επιστημών.

Και με το βιβλίο του μάλιστα ο Τ. Τσονάκας «Που έκανα λάθος;» αφήνει αυτή την ανθρωπιστική φλόγα όχι μόνο να ρίξει λίγο φως σε κάποιες από τις σκοτεινές σελίδες της ιστορίας μας - για τις οποίες έχει χυθεί τόσο μελάνι λανθασμένα ‘’μπλε’’, ‘’μαύρο’’, ‘’κόκκινο’’, (και ‘’κίτρινο’’) και γι’ αυτό μένουν ακατανόητες και ακόμα σκοτεινές - αλλά και να πιστοποιήσει τη βασική αρχή πάνω στην οποία στηρίζεται ολόκληρο το οικοδόμημα της ανθρώπινης λογικής και ύπαρξης: το ερωτηματικό της αμφιβολίας, του λάθους, το cogitο ergo sum= σκέφτομαι, αμφιβάλλω άρα υπάρχω όπως μας το δίδαξε από τον ΙΖ’ αιώνα επιγραμματικά και ο λησμονημένος R. Descartes (Kαρτέσιος).

Kαι διαβάζοντας κανείς το βιβλίο του Τ. Τσονάκα, φαντάζομαι ότι δεν θα αρκεσθεί μόνο στο ερώτημα του ήρωα του για την όντως τραγική του θέση όπως με λιτότητα και σαφήνεια την διεκτραγωδεί ο συγγραφέας, αλλά θα εμβαθύνει σε μία ανάλυση των κοινωνικοπολιτικών γεγονότων της εποχής που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την εξέλιξη του ‘’μύθου’’ του καθώς και των ψυχολογικών καταστάσεων όπως διαμορφώνονται από τις μεταπτώσεις του ήρωα. Και η εμβάθυνση θα τον οδηγήσει πάραυτα και στη δική του καθαρά προσωπική θέση απέναντι στα ιστορικά δεδομένα της εποχής και την προσωπική του θεώρηση της πολυκύμαντης πορείας του ήρωα από τη σκοπιά του Δικαίου και της Ηθικής σύμφωνα με τα δικά του βέβαια ανθρώπινα κριτήρια.

Και αυτό είναι το επίτευγμα του Τ. Τσονάκα: με τις ραγδαίες εξελίξεις περιγραφόμενες μέσα σε λίγες μάλιστα σελίδες - καθόλου ευκαταφρόνητο- που επιβεβαιώνουν το ερώτημα για το λάθος όχι μόνον δίνεται η δυνατότητα στον αναγνώστη να σκεφτεί μήπως και ο ίδιος κάνει λάθος αλλά και τα κίνητρα ώστε να αναζητήσει την αλήθεια της άλλης πλευράς που του παραμένει αθέατη λόγω των βεβαιοτήτων από τα οικεία του ‘’ιστορικά’’ και άλλα στερεότυπα. Κατά συνέπειαν δεν αδικείται ο συγγραφέας γιατί στερήθηκε ο ίδιος τη δυνατότητα αναλυτικής εμβάθυνσης λόγω του ‘’σύντομου περάσματος’’ των σταθμών και της διαδρομής του ήρωα του. Αν το είχε κάνει, ίσως να μας έδινε την εντύπωση ότι το ερώτημα του ήταν ψευδεπίγραφο και αχρείαστο και ο ίδιος θα κατέτασσε τον εαυτό του στους δογματικά αλάθητους..! Ο Τ. Τσονάκας δεν αποφαίνεται ως δικαστής άλλωστε αλλά προσεγγίζει λογοτεχνικά ιστορικό θέμα όπως η ανά τους αιώνες χορεία των μη στρατευμένων λογοτεχνών όλου του κόσμου καλώντας τον αναγνώστη του σε ‘’μέθεξη’’ με το εσωτερικό δράμα του ήρωα του αφενός και σε μία ψύχραιμη θεώρηση -ή ανα-θεώρηση- των δραματικών χρονικών περιόδων της ιστορίας μας αφετέρου . Η υπέρβαση του ήρωα ασφαλώς απορρίπτει το σόφισμα, αν θέλετε, ότι όλοι οι κάτοικοι της πατρίδας μας είναι προδότες αφού οι μισοί έτσι χαρακτηρίζουν τους άλλους μισούς της άλλης πλευράς.

Η μυθοποίηση από τον συγγραφέα των μεταμορφώσεων του συγκεκριμένου προσώπου και ο τάραχος των παθών του ο οποίος δημιουργεί απορίες στο περιβάλλον του, προκαλεί πράγματι και τον νοήμονα αναγνώστη σε προβληματισμό για τις καθεστωτικές ιδεολογίες και τελικά ιδεοληψίες που έχουν διαμορφωθεί στα ‘’πιστεύω’’ μας για τα γεγονότα που εκτυλίσσονται από τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο μέχρι και σήμερα, ανάλογα του τίνος απόγονοι είμαστε, ποια εφημερίδα ή συγγραφέα διαβάζουμε, ποιο κόμμα ψηφίζουμε κτ.τ. χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει αναγκαστικά να αισθανόμαστε και ενοχές. Και η διαδρομή του ήρωα από τους θεωρούμενους κακούς- τους άλλους- στους καλούς, - τους δικούς μας- που πάλι θεωρούνται κακοί από τους άλλους και δε συμμαζεύεται,σπάζει κατά τη γνώμη μου τους δογματισμούς και της μονομέρειες που ταλανίζουν για πάρα πολλά χρόνια όχι μόνο την ιστοριογραφία αλλά και το πολιτικό γίγνεσθαι, παλαιότερα μάλιστα καταστροφικά. Η ανάγλυφη παρουσίαση από τον Τ. Τσονάκα της μεταμέλειας και της καθοριστικής στροφής του ήρωα του σε έναν κόσμο που υπερβαίνει το μαύρο και το άσπρο, δεν μας δείχνει μόνο ότι η αναγνώριση του λάθους είναι απαρχή της προσήκουσας ανθρώπινης πορείας ενός ατόμου ή μιας κοινωνίας, αλλά κυρίως ότι η καλλιέργεια του πλουραλισμού ως προς τη θεώρηση ιδίως των παγιωμένων απόψεων, είναι απαραίτητη τόσο για την κοινωνική προκοπή όσο και για την πνευματική και ψυχική μας συγκρότηση. Η νοοτροπία του Γιάννου- του κεντρικού ήρωα- και του εναλασσόμενου περιβάλλοντός του, τα πάθη του ενός προσώπου, αντικατοπτρίζουν για την πατρίδα μας κοινωνικές νοοτροπίες και πάθη.

Και το " που έκανα λάθος;" ως ερώτημα μερικής αγνοίας προϋποθέτει ότι έχει γίνει λάθος - και δεν έχει σημασία αν έγινε από τον ίδιο τον Γιάννο ή από ένα ολόκληρο κοινωνικοπολιτικό σύστημα στο οποίο όλοι μετέχουμε – δεν είναι μόνο το ερώτημα ενός ανθρώπου,δεν είναι μόνο το βιβλίο του Τ. Τσονάκα, αλλά είναι και δικό μας ερώτημα ως ελατήριο να αναζητήσουμε και ‘μείς πού κάνουμε λάθος, αφού το λανθάνειν είναι ανθρώπινο. Errare humanum est. 

Τελευταία Ενημέρωση : Δευτέρα, 15/04/2019

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

PDF, E-Paper τελευταίας έκδοσης εδώ

Ανασκόπηση 2018

Πρωτοσέλιδο Ανασκόπησης

Δείτε το PDF εδώ

Δίκτυο Forum Ανάπτυξης

Δειτε το καναλι μας στο YouTube

Video Gallery

Αρχή Σελίδας