Το Λεύκωμα και το καθηκόν μας

fotis7του Φώτη Δημητρόπουλου*

Η καταγραφή σε ένα βιβλίο – λεύκωμα γεμάτο φωτογραφίες και απεικονίσεις άλλου έντυπου υλικού (όπως έγγραφων προσκλήσεων, προγραμμάτων, τίτλων εφημερίδων κ.λ.π.) της ιστορίας της Δημοτικής Μουσικής Πατρών είναι και ιδιαίτερα πολλαπλώς σημαντική και αξιόλογη για την όλη πολιτισμική παρουσία της πόλης μας, κατά το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα αφενός, αλλά και για την αξιοποίηση της περιγραφόμενης ζωτικότατης δράσης ενός λαϊκού ωδείου σε μια εποχή μάλιστα γενικότερης καμπής του πολιτισμού αν όχι κρίσεως.

Την καταγραφή εκπόνησε ο αγαπητός και δραστήριος συμπολίτης Γιώργος Βιδάλης ύστερα από πολυετή και πολύμοχθη έρευνα επεκτεινόμενη πέρα από βιβλιοθήκες και αρχειοθήκες, σε αναζητήσεις ζωντανών μαρτυριών προσώπων με κάθε τρόπο σχετίσθηκαν με την περίφημη Μπάντα και Μπαντίνα του Δήμου Πατρέων. Το λεύκωμα εκδόθηκε από το βιβλιοπωλείο – εκδ. οίκο «ΤΟ ΔΟΝΤΙ» (ο Αντρέας Τσιλλύρας είναι πάντα πρόθυμος να ενισχύσει κάθε εκδοτική προσπάθεια που αφορά τον πολιτισμό της πόλης μας).

Ο συγγραφέας βασικά χωρίζει το βιβλίο του σε δύο μέρη. Το πρώτο περιλαμβάνει την ιστορία της Δημοτικής Μουσικής από το 1928 έως το 2000. Οι περίοδοι που χωρίζεται η ιστορία της είναι τέσσερις ανάλογες και με τοςυ ιστορικούς σταθμούς της χώρας μας από το 1928 έως το 2000, δηλαδή 1941, 1967 και 1974. Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει τα πρόσωπα που τη στελέχωσαν, εξέχοντες μουσικούς, αρχιμουσικούς, μουσικοδιδασκάλους, άλλους μουσικούς, μέλη του Αδελφάτου, δημάρχους κ.λ.π.

Ως πλήρη τίτλο του βιβλίου του ο Γ. Βιδάλης επιγράφει – και δικαιολογημένα «Δημοτική Μουσική Πατρών – Το χρονολόγιο ενός λαϊκού ωδείου». Και πράγματι, όποιος φυλλομετρήσει το βιβλίο θα καταλάβει ότι είναι ένα «Χρονολόγιο». Κι όποιος το διαβάσει και σταθεί για λίγο ιδιαίτερα σε κάποιες βιογραφίες θα αντιληφθεί αμέσως γιατί η Μπάντα ήτο και λαϊκό ωδείο. Και ως «λαϊκό ωδείο» θα πρέπει σήμερα, το 2018, κάθε τελευταίο απομεινάρι του – γιατί δυστυχώς εκεί το κατάντησαν κάποιοι άσχετοι με τις παραδόσεις και τον πολιτισμό της Πάτρας – να αντιμετωπισθεί σαν ένα ζωντανό κύτταρο μουσικής, να ενισχυθεί και να αναγεννηθεί. Και είναι, νομίζω, προσβολή όχι μόνον για τη μνήμη τόσων φυσιογνωμιών που η προσφορά τους στην πόλη μας αναπαράγεται φωτογραφικά στο βιβλίο – λεύκωμα του Γ. Βιδάλη αλλά και για την ιστορία μιας ολόκληρης πόλης που πρωτοστάτησε στον πολιτισμό της πατρίδας μας, να εγκαταλειφθεί η περιώνυμη Φιλαρμονική του Δήμου Πατρέων στην αδιάφορη στάση κάποιων περιστατικών από τοςυ δημαρχιακούς θώκους της οδού Μαιζώνος.

Το βιβλίο του Γ. Βιδάλη δεν θα πρέπει να διαβαστεί μόνον προκειμένου να ανακληθούν μνήμες από τη δράση της Μπάντας, τότε που ελάχιστες ευκαιρίες για μουσική παιδεία και μουσική ψυχαγωγία είχε η συντριπτική πλειοψηφία του Πατραϊκού λαού, τότε που εναγωνίως περιμέναμε να διαβάσουμε στις εφημερίδες της Πάτρας σε ποια πλατεία και με ποιο κυριακάτικο ρεπερτόριο θα εμφανισθεί η Φιλαρμονική του Δήμου ή τότε που με άδολη χαρά παιδόπουλα τρέχαμε πίσω από την Μπάντα όταν παιάνιζε το εωθινό της γιορτής από γειτονιά σε γειτονιά κρατώντας στα χέρια μας αγιοβασιλίτικες τρομπέτες αλλά κυρίως για να γνωρίσουμε την ουσία της προσφοράς ενός πολιτιστικού οργανισμού, δημοτικού και λαϊκού, για να διδαχτούμε και για να βρούμε τρόπους αναδημιουργίας του. Και πολύ σωστά ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου τονίζει κάτι ανάλογο στον πρόλογο του βιβλίου και ελπίζουμε στην υλοποίησή του.

Το λεύκωμα για την Μπάντα αποτελεί επίσης ένα σημαντικό ιστορικό δεδομένο, απόλυτα τεκμηριωμένο χάρη στον ερευνητικό ζήλο του συγγραφέα του, που θα αποτελέσει βασική πηγή για όποιον φιλοδοξεί να χαρτογραφήσει συνολικά τη μουσική δραστηριότητα στην Πάτρα αφού το υλικό του είναι πρωτογενές και έχει αξιοποιηθεί το μεγαλύτερο μέρος των γραπτών πηγών μιας ολόκληρης εποχής το οποίο και καταγράφεται συνεπικουρούμενο και από προσωπικές μαρτυρίες. Και πρέπει να τονισθεί ότι το λεύκωμα στην παράθεση των ιστορικών δεδομένων για τη Φιλαρμονική δεν περιορίζεται απλώς στη χρονική κατάταξη κάποιων γεγονότων. Κι αυτό είναι ένα ακόμα πλεονέκτημα του βιβλίου. Μπορεί ο Γ. Βιδάλης να το ονομάζει «χρονολόγιο» αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Βεβαίως υπάρχει η χρονολογική κατάταξη των γεγονότων και μάλιστα λεπτομερειακή όπως απαιτείται, αλλά ο συγγραφέας παράλληλα αφηγείται, και αφηγείται τεκμηριωμένα την πορεία της Μπάντας μέσα στο χρόνο. Και παρόλη την αναπόφευκτη πληθώρα των ονομάτων και των χρονολογιών, η αφήγηση του Γ. Βιδάλη επειδή προβάλλει αποσπάσματα πρακτικών διαφόρων συνεδριάσεων, ψηφισμάτων, δημοσιευμάτων κ.λ.π. και συνδέει την εμφάνιση της Μπάντας με το «παρασκήνιο» της οργάνωσης της, δεν βρίσκεται μόνον στο επίπεδο της αισθητηριακής αντίληψης μιας πορείας στο χρόνο αλλά παρακινεί την ανάγνωση και να νοσταλγήσει και να θαυμάσει και να χειροκροτήσει και να κρίνει και να συγκρίνει (γιατί επί παραδείγματι σε άλλες πόλεις μικρότερες – κοντινών νησιών – περισσότερες από μία και δύο φιλαρμονικές εξακολουθούν να ακμάζουν) και να κατακρίνει συμπεριφορές αδιαφορίας και εγκατάλειψης, και να αναρωτηθεί γιατί η περίφημη Μπάντα της Πάτρας που έδωσε ένα στίγμα μουσικής εκπαίδευσης πρωτοποριακό στη μετεπαναστατική Ελλάδα ακολουθεί μια πορεία μαρασμού.

Έχω τη γνώμη ότι όσοι έχουν ακούσματα από τα κυριακάτικα ρεπερτόρια της Μπάντας του Δήμου Πατρέων, οι πολλοί, και όσοι πρωταγωνίστησαν σ’ αυτά, οι λιγότεροι που τα ονόματά τους και τις φωτογραφίες τους θα βλέπουν στο λεύκωμα, θα νιώθουν σήμερα μια πίκρα. Και η πίκρα θα γίνεται θλίψη και απογοήτευση όταν θα αντιλαμβάνονται τη βασανιστική ψυχική ένδεια των νεώτερων που αισθάνονται τον υπέρμετρο πλούτο των άναρχων ήχων και του καταιγισμού των θορύβων που – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – κυριαρχούν γύρω μας. Και θα προβληματίζονται. Και θα ευελπιστούν ότι, πέρα από τη νοσταλγία που προσφέρει ένα λεύκωμα και τις προυποθέσεις για την ιστορική καταγραφή της δράσης ενός λαϊκού ωδείου θα βρεθούν άνθρωποι με ενδιαφέρον και αγάπη για την πολιτισμική πορεία της πόλης μας οι οποίοι θα στηρίξουν την αναγέννηση της φιλαρμονικής του Δήμου για να ξαναπλημμυρίσουν οι πλατείες της πόλεις από τον ηχόκοσμο των πνευστών και των κρουστών οργάνων της. Είναι απότιση τιμής στο παρελθόν και καθήκον για το παρόν και το μέλλον, όλων μας.

Ο κ. Φώτης Δημητρόπουλος είναι Φιλόλογος

 

 

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

PDF, E-Paper τελευταίας έκδοσης εδώ

Δίκτυο Forum Ανάπτυξης

Video Gallery

Δειτε το καναλι μας στο YouTube

Απόψεις

Αρχή Σελίδας