Έχει βαθιές ρίζες η φυγή των νέων

pgialeniosτου Παναγιώτη Γιαλένιου

Το θέμα της φυγής Ανθρώπινου Κεφαλαίου (Brain Drain) μας απασχολεί εδώ και χρόνια και θα μας απασχολεί όπως όλα δείχνουν για πολύ καιρό ακόμη ανεξαρτήτως τρεχουσών εξελίξεων με τα μνημόνια και τις πολιτικές. Το κακό που έχει γίνει στο θέμα αυτό στη χώρα μας έχει βαθιές ρίζες και χρειάζεται χρόνια για να αντιστραφεί η τάση φυγής των νέων μας κάτω και από τις πλέον ευνοϊκές εξελίξεις στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό πεδίο.

Ποιοι κυρίως φεύγουν

Σε κάθε όμως περίπτωση θετικές εξελίξεις δεν θα έχουμε αν δεν κατανοηθούν οι ουσιαστικές αιτίες της φυγής και δεν ασχοληθούμε όλοι με τα μικρα και τα μεγάλα προβλήματα που την προκαλούν. Ταυτόχρονα με δράσεις προς όλες τις κατευθύνσεις και από όλους που θα δημιουργούν διεξόδους στους νέους μας.

Στην κατεύθυνση αυτή σοβαρές έρευνες που χαρτογραφούν το πρόβλημα και τις διάφορες διαστάσεις του είναι χρήσιμες. Όπως η πρόσφατη πρωτογενής  έρευνα για την ανάσχεση του φαινομένου μετανάστευσης ανθρώπινου κεφαλαίου της ICAP People Solutions, και η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του 4ου Human Capital Summit, την Πέμπτη 7 Ιουνίου 2018.

Η φετινή έρευνα επιβεβαιώνει την εικόνα που κατέδειξαν οι προηγούμενες ενώ εντοπίζει και κάποιες ποιοτικές εξελίξεις. Συγκεκριμένα, παρόλο που το δείγμα είναι λίγο διαφορετικό  από την  περσινή έρευνα, ως κοινά χαρακτηριστικά παραμένουν ότι, το εκπαιδευτικό επίπεδο των συμμετεχόντων είναι πολύ υψηλό, (πτυχιούχοι κατά 92%), ότι εργάζονται κατά πλειοψηφία στο Ηνωμένο Βασίλειο και την υπόλοιπη Ευρώπη, ότι μοιράζονται κυρίως μεταξύ οικονομικών σπουδών και STEM, και ότι κατά 60% μετακινήθηκαν στο εξωτερικό αφού είχαν ήδη εργαστεί στην Ελλάδα. Οι κυριότεροι κλάδοι όπου απασχολούνται είναι η πληροφορική, ο κατασκευαστικός/ενεργειακός και ο τραπεζοασφαλιστικός. Ακολουθούν εκπαίδευση και υπηρεσίες υγείας. Είναι κατά το ήμισυ απλοί υπάλληλοι, όμως έχει αυξηθεί ο αριθμός αυτών που έχουν υπεύθυνη θέση και αυτό αποτυπώνεται και στις αμοιβές τους. Ελάχιστοι απασχολούνται ως επιχειρηματίες. Πάνω από τους μισούς εργάζονται στο εξωτερικό για πάνω από 3 χρόνια.

Δηλώνουν ως πρώτη αιτία αναχώρησης την έλλειψη αξιοκρατίας και τη διαφθορά, με δεύτερη αιτία την οικονομική κρίση. Όμως βασικές προϋποθέσεις επιστροφής αναφέρονται η εύρεση εργασίας με αντίστοιχες αποδοχές και η βελτίωση της οικονομίας γενικά. Πάντως ένα μικρό ποσοστό που έχει επιστρέψει δηλώνει ότι οι βασικοί λόγοι επιστροφής ήταν οικογενειακές υποχρεώσεις σε σχέση με γονείς ή παιδιά.
Συνδέονται με την Ελλάδα μέσω της μουσικής, του κινηματογράφου, της θρησκείας και εν γένει της παράδοσης και μόνο ένα τρίτο δηλώνει ότι υποστηρίζει την Ελλάδα στο εξωτερικό με διάφορους τρόπους.  Άλλο ένα τρίτο δηλώνει ότι δε σκοπεύει να επιστρέψει στη χώρα.

Οι νέες τάσεις

Οφείλουμε να δούμε «κατά πρόσωπο» τα παραπάνω στοιχεία. Που νομίζουμε ότι στην ουσία τους δεν αμφισβητούνται  από  όποιους  έχουν ασχοληθεί με το πρόβλημα. Προσωπικά έχω  ένσταση –χωρίς να προβάλλω ερευνητικά επιχειρήματα και ίσως γιατί δεν θέλω να το πιστέψω κατά βάθος στο εύρημα της έρευνας ότι «μόνο ένα τρίτο δηλώνει ότι υποστηρίζει την Ελλάδα στο εξωτερικό με διάφορους τρόπους». Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη αναφορά δεν «βαθμολογεί» τον πατριωτισμό των νέων ξενιτεμένων αλλά καταγράφει την  απορρόφηση τους  από την εκεί καθημερινότητα τους, που δεν επιτρέπει οτιδήποτε άλλο πέραν από την προσωπική εργασία και την ανάγκη επιβίωσης και καταξίωσης.

Γιατί όλοι έχουμε γνωστούς –και πολλούς μάλιστα  έξω και  γνωρίζουμε ότι πουθενά πλέον δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Με δεδομένο μάλιστα το εντεινόμενο κλίμα ξενοφοβίας παντού, οι συνθήκες επιβίωσης και προσωπικής ανέλιξης διαρκώς και δυσκολεύουν σε βάρος της γενικότερης ενασχόλησης «υπέρ βωμών και πατρίδος».

Αυτό επίσης που αξίζει να σημειώσουμε είναι το εύρημα ότι «ελάχιστοι πλεον ασχολούνται ως επιχειρηματίες». Το αντίστροφο σε ότι συνέβαινε  σε άλλες παλιότερες περιόδους ξενιτεμού, που στο μυαλό των περισσοτέρων ήταν να δημιουργήσουν τη δική τους δουλειά στο εξωτερικό με πλείστα όσα επιτυχή παραδείγματα  να τους δικαιώνουν.

Για να είμαστε ειλικρινείς η τάση αυτή επιβάλλεται και εντός της χώρας με το «Γολγοθά»  που ανεβαίνουν   στην πλειοψηφία τους όσοι «επιχειρούν» εδώ και ιδίως οι μικρομεσαίοι. Που οι περισσότεροι είναι και γονείς όσων ξενιτεύονται άρα και παραδείγματα προς αποφυγή πλέον. Ταυτόχρονα θεωρούμε ότι και ο γενικότερος σχεδιασμός  - καθοδηγούμενος κατά βάση - γίνεται στη βάση της επιχειρηματικής συγκέντρωσης σε αλυσίδες και ομίλους με αύξηση της εξαρτημένης εργασίας σε βάρος των αυτοαπασχολουμένων.

Οφείλουμε να κρατάμε επίκαιρο ότι μας θυμίζει το μεγάλο πρόβλημα της χώρας- τη φυγή των νέων μας- και ότι ωθεί σε πρακτικές λύσεις αντιστροφής της. Εμείς θα το κάνουμε συνεχώς έστω και να «κουράζουμε» σε αυτό…   

Ο κ. Παναγιώτης Γιαλένιος είναι Εκδότης του «Συμβούλου Επιχειρήσεων

Τελευταία Ενημέρωση : Δευτέρα, 25/06/2018

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

PDF, E-Paper τελευταίας έκδοσης εδώ

Δίκτυο Forum Ανάπτυξης

Video Gallery

Δειτε το καναλι μας στο YouTube

Απόψεις

Αρχή Σελίδας