Οι «λεπτομέρειες» για ένα «brain gain»

pgialeniosτου Παναγιώτη Γιαλένιου

Από όλες τις πολιτικές δυνάμεις αναφέρεται ως κεντρικός στόχος τους η δημιουργία προϋποθέσεων επιστροφής των νέων μας  που έχουν φύγει στο εξωτερικό (brain drain) και ανέρχονται σε 500.000 περίπου. Το ζητούμενο αυτό κατανοείται καλύτερα και διαμορφώνονται και αντίστοιχες πολιτικές όταν μαζί με τα αναπτυξιακά προγράμματα που εξαγγέλλονται λαμβάνονται υπόψη και ορισμένες ακόμη «λεπτομέρειες»  που προκύπτουν από σχετικές έρευνες και μελέτες.

 Δυο ενδιαφέρουσες έρευνες από ΕΚΤ και ΣΕΒ

Πρόσφατη έρευνα (Μάρτιος 2019) του Εθνικού  Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ), δείχνει ότι σχεδόν έξι στους δέκα (το 58%) Έλληνες επιστήμονες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό, επιθυμούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Όσον αφορά τους λόγους επιστροφής, οι περισσότεροι (το 70%) αναφέρουν την ποιότητα ζωής, καθώς και την επιθυμία να είναι κοντά στις οικογένειές τους (42%). Οι προϋποθέσεις που, όπως λένε, θα διευκόλυναν την επιστροφή τους στην Ελλάδα, σχετίζονται με την αύξηση των αποδοχών τους (44%) και με την εύρεση εργασίας στον τομέα της .

Η έρευνα έγινε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του ΕΚΤ ”Γέφυρες Γνώσης και Συνεργασίας”, στόχος της οποίας είναι η δικτύωση των Ελλήνων επιστημόνων παγκοσμίως και η σύνδεση τους με την ελληνική οικονομία.

Αναφορικά με την πρόθεση της διασύνδεσής τους με την Ελλάδα, ένα πολύ υψηλό ποσοστό (86%) ενδιαφέρεται για δράσεις που αφορούν τη μεταφορά καλών πρακτικών, γνώσης και τεχνολογίας στην Ελλάδα. Επίσης, το 84% ενδιαφέρεται να συνεργαστεί με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, το 80% ενδιαφέρεται να συνεργαστεί σε δράσεις με αντικείμενο την έρευνα & ανάπτυξη, ενώ ακολουθούν η πρόσβαση σε προγράμματα κινητικότητας επιστημόνων (75%), η ανάληψη/ανάθεση εργασιών σε ελληνικές εταιρείες/φορείς/οργανισμούς (71%) και η συνεργασία με ελληνικές επιχειρήσεις για τη δημιουργία προϊόντων ή/και εργασιών (70%).

Με βάση εξάλλου τα αποτελέσματα που προέκυψαν από έρευνες του ΕΚΤ, σε σύνολο 2.697 ωφελούμενων υποτρόφων, ο ένας στους πέντε (το 20%) επέστρεψε από το εξωτερικό, όπου διέμενε τα τελευταία πέντε έτη για επαγγελματική απασχόληση και σπουδές.

Από την άλλη σύμφωνα με έρευνα  που πραγματοποίησε ο ΣΕΒ το δεύτερο εξάμηνο του 2018, με τη συμμετοχή 831 επιχειρήσεων που απασχολούν περισσότερα από 30 άτομα, δυσκολίες στην κάλυψη κενών θέσεων εργασίας αντιμετωπίζει το 35,6% των επιχειρήσεων του παραγωγικού τομέα της οικονομίας.

Ειδικότερα, δυσχέρειες στην κάλυψη θέσεων εργασίας αντιμετωπίζει το 45,9% των εξωστρεφών επιχειρήσεων και το 44,7% των μεγάλων επιχειρήσεων, δηλαδή οι επιχειρήσεις που κατά τεκμήριο δραστηριοποιούνται σε περισσότερο ανταγωνιστικές αγορές, κι έχουν υψηλότερες απαιτήσεις από το ανθρώπινο δυναμικό σε όρους προσόντων και δεξιοτήτων και εφαρμόζουν αυστηρότερες μεθόδους επιλογής προσωπικού.

Το φαινόμενο εμφανίζεται εντονότερο στους κλάδους της ενέργειας (49,2%) και των τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών (41,4%). Λιγότερο έντονη είναι η δυσκολία κάλυψης κενών θέσεων στις επιχειρήσεις της αγροδιατροφής (37,1%) και των δομικών υλικών (34,8%), ενώ ακόμα μικρότερη είναι η δυσκολία κάλυψης των κενών θέσεων για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα logistics (29,6%) και στην υγεία και το φάρμακο (28,4%). 

Ως προς τα εμπόδια για την εξεύρεση του κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού, οι επιχειρήσεις ιεραρχούν ως σημαντικότερη δυσκολία την έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων (27,7%). Ακολουθούν η έλλειψη της απαιτούμενης εργασιακής εμπειρίας (21,3%), η απομακρυσμένη γεωγραφικά θέση της επιχείρησης (12,4%) και η έλλειψη των απαιτούμενων τυπικών προσόντων (11,5%).

Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, οι ελλείψεις σε γνώσεις και δεξιότητες δυσχεραίνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων, τις επιβαρύνουν με επιπλέον κόστος και πλήττουν την ανταγωνιστικότητά τους. Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας, το μεγαλύτερο πρόβλημα που δημιουργείται από την έλλειψη γνώσεων και δεξιοτήτων είναι η αύξηση του φόρτου εργασίας για το υπόλοιπο προσωπικό της επιχείρησης (25,0%). Ωστόσο, για τις επιχειρήσεις υψηλότερης εξωστρέφειας, αλλά και για τις μεγάλες επιχειρήσεις, το σημαντικότερο πρόβλημα σχετίζεται με την αύξηση του λειτουργικού κόστους ενώ η αύξηση του φόρτου εργασίας για το υπόλοιπο προσωπικό είναι δευτερεύουσας σημασίας.

Να τονίσουμε ότι ο  ΣΕΒ τονίζει για να βελτιωθεί η κατάσταση  την ανάγκη προώθησης ριζικών μεταρρυθμίσεων στην εκπαίδευση προς τις ακόλουθες κατευθύνσεις:

  • Αποτελεσματικότερη διασύνδεση των προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες της σύγχρονης παραγωγικής οικονομίας και των ανταγωνιστικών επιχειρήσεων.
  • Προώθηση των γνώσεων και δεξιοτήτων STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics).
  • Ενίσχυση της σύγχρονης τεχνολογικής και της τεχνικής εκπαίδευσης.
  • Προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων.
  • Ενίσχυση των μεθόδων μάθησης που βασίζονται στην εργασία (μαθητεία, πρακτική άσκηση κλπ.) σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
  • Εφαρμογή εκπαιδευτικών μεθόδων και τεχνικών για την ανάπτυξη των απαραίτητων οριζόντιων (γνωσιακών) δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.

Last modified on Friday, 12/07/2019

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

Πρωτοσέλιδο Τελευταίας Έκδοσης

PDF, E-Paper τελευταίας έκδοσης εδώ

Ανασκόπηση 2018

Πρωτοσέλιδο Ανασκόπησης

Δείτε το PDF εδώ

Δίκτυο Forum Ανάπτυξης

Δειτε το καναλι μας στο YouTube

Video Gallery

Αρχή Σελίδας