Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων εξαπλώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς στη Δυτική Αχαΐα, προκαλώντας σοβαρή υγειονομική και οικονομική κρίση. Ήδη έχουν επιβεβαιωθεί 13 εστίες της νόσου και έχουν θανατωθεί περισσότερα από 1.800 ζώα, ενώ οι αρχές εκτιμούν ότι ο αριθμός αυτός μπορεί να ξεπεράσει τις 4.000 μέσα στις επόμενες ημέρες.
Την ίδια ώρα αλματώδης είναι η αύξηση των τιμών στο κρέας, με το αρνί και το κατσίκι να καταγράφουν αύξηση 20% σε σχέση με πέρυσι και το μοσχαρίσιο κρέας να φτάνει ακόμη και τα 20 ευρώ το κιλό στα σούπερ μάρκετ. Η αιτία πίσω από την εκτόξευση των τιμών είναι η μείωση της προσφοράς, λόγω του θανάτου χιλιάδων αιγοπροβάτων από την ευλογιά. Η παραγωγή μοσχαρίσιου κρέατος περιορίζεται, κυρίως από την Ευρώπη, απ’ όπου προέρχεται η πλειονότητα της προσφοράς στην Ελλάδα.
Στη Δυτική Αχαΐα, η εξάπλωση της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα έχει βυθίσει σε απόγνωση τους κτηνοτρόφους της περιοχής. Δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο την καταστροφή από τις πρόσφατες πυρκαγιές, αλλά και μια πρωτόγνωρη οικονομική καταστροφή λόγω της εμφάνισης ευλογιάς. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, ολόκληρες μονάδες οδηγούνται σε μαζικές θανατώσεις. Ο φόβος είναι μεγαλύτερος καθώς ενδέχεται να οδηγηθούμε σε πολύ περισσότερες απώλειες, στην περίπτωση που η ασθένεια ξεπεράσει τα όρια της περιοχής.
Το μέτωπο της νόσου εντοπίζεται αυτή τη στιγμή σε Λακόπετρα, Σαγέικα, Λάππα και Μετόχι, αλλά η αγωνία για το μέλλον είναι μεγάλη, εάν η ασθένεια περάσει σε Ερύμανθο και Τριταία. Στη συγκεκριμένη περιοχή βόσκουν 150.000 αιγοπρόβατα τα οποία θα κινδυνεύσουν με εξαφάνιση. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι η κατάσταση είναι κάτι παραπάνω από σοβαρή.
Η Λακόπετρα ήταν η πρώτη εστία, από όπου ξεκίνησε η εξάπλωση. Ακολούθως σε Λάππα – Καλαμάκι εντοπίστηκαν πολλά κρούσματα σε μεγάλες εκτροφές, ενώ το Λιμνοχώρι τελεί υπό παρακολούθηση με ύποπτα δείγματα. Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης, κάθε νέα εστία οδηγεί σε ευρεία θανάτωση ζώων στην περίμετρο 3 χλμ. για να περιοριστεί η διασπορά.
Οι επιπτώσεις στο πορτοφόλι
Ήδη οι αυξήσεις των τιμών είναι τεράστιες και το αρνί έχει ξεφύγει από το φράγμα των 15 ευρώ σε πολλά κρεοπωλεία, ενώ σε άλλα οι ελλείψεις είναι μεγάλες.

Μιλώντας στον «Σ.Ε.» και το symboulos.gr ο Πρόεδρος του Συλλόγου Λιανοπωλητών Κρεοπωλών Πατρών & Προαστίων Ν. Αχαΐας, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, τονίζει ότι: «η ευλογιά έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην αύξηση των τιμών». Ωστόσο, η κρίση ήρθε σε μια στιγμή που η χώρα αντιμετωπίζει ήδη σοβαρό πρόβλημα στην παραγωγή.
«Υπάρχει η αύξηση εξόδων στην παραγωγή αλλά και το γεγονός ότι δεν επαρκούν οι ποσότητες κρέατος».
Η μείωση του ζωικού κεφαλαίου έχει ήδη οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών:
- Η τιμή παραγωγού για το πρόβειο κρέας από 4–4,5 €/κιλό αναμένεται να φτάσει τα 6 €/κιλό.
- Στα κρεοπωλεία, το μπούτι ανεβαίνει από 9,5–11 €/κιλό σε 12,5 €/κιλό, ενώ τα παϊδάκια από 10–12 €/κιλό ενδέχεται να φτάσουν τα 13,5 €/κιλό.
- Το αρνί στη λιανική έχει αγγίξει ακόμα και τα 17 €/κιλό.
Παράλληλα, αυξήσεις καταγράφονται και στο μοσχαρίσιο κρέας, καθώς οι εισαγωγές δεν καλύπτουν την έλλειψη, με αποτέλεσμα ανατιμήσεις έως 25% σε ορισμένα κομμάτια.
Η αιγοπροβατοτροφία ως εθνικό διακύβευμα
Η κρίση που ξεκίνησε από τη Δυτική Αχαΐα δεν είναι απλώς μια υγειονομική απειλή για τον κτηνοτροφικό κλάδο. Όπως τονίζει σε άρθρο του ο οικονομολόγος–κτηνοτρόφος Κίμων Αποστολόπουλος, η ευλογιά των αιγοπροβάτων απειλεί ολόκληρη την προσπάθεια της Ελλάδας να οικοδομήσει ένα νέο βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο.
Σημειώνει ότι η αιγοπροβατοτροφία δεν είναι μόνο στάνες, κουδούνες και τυροκομεία· είναι η καρδιά της αγροδιατροφής, το θεμέλιο της φέτας, το στήριγμα χιλιάδων οικογενειών και το αντίβαρο στην ερήμωση της υπαίθρου. Η απώλειά της θα σημάνει κίνδυνο για εξαγωγές άνω του 1 δισ. ευρώ, περαιτέρω εγκατάλειψη της υπαίθρου, αύξηση της εισαγωγικής εξάρτησης και ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Με λίγα λόγια, αν χαθεί η αιγοπροβατοτροφία, η χώρα θα εγκλωβιστεί ξανά σε ένα επισφαλές δίπολο τουρισμός–real estate. Το τίμημα από τη σιγή των κοπαδιών δεν θα είναι μόνο οικονομικό αλλά και κοινωνικό, δημογραφικό, ακόμη και εθνικό.
Γι’ αυτό και, όπως καταλήγει ο κ. Αποστολόπουλος, η Ελλάδα χρειάζεται άμεση στήριξη στους κτηνοτρόφους, σχέδιο πρόληψης, στρατηγική ανασυγκρότησης και –πάνω απ’ όλα– όραμα: να αναδειχθεί η αγροδιατροφή, με επίκεντρο την αιγοπροβατοτροφία, ως τρίτος πυλώνας της εθνικής οικονομίας δίπλα στη ναυτιλία και τον τουρισμό.





















