Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Στα 155.268 ανέρχονται τα κλειστά ακίνητα στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σε σύνολο 411.576, με τα 256.308 να χρησιμοποιούνται. Η ύπαρξη αυτού του μεγάλου αριθμού κενών κατοικιών παραμένει σοβαρό πρόβλημα για την αγορά στέγης, καθώς στερεί διαθέσιμους χώρους από ενοικιαστές και ανεβάζει το κόστος διαβίωσης.
Οι αιτίες

Μιλώντας στον «Σ.Ε» και το symboulos.gr, ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς εξήγησε:
«Κατά κύριο λόγο πρόκειται για ακίνητα που έχουν κατασχεθεί από τις τράπεζες. Άλλη αιτία είναι οι κληρονόμοι που διαφωνούν μεταξύ τους. Υπάρχουν ακίνητα κλειστά λόγω αποποίησης κληρονομιάς, καθώς οι κληρονόμοι δεν μπορούν να αναλάβουν τα χρέη. Η μεγαλύτερη ομάδα είναι σπίτια που έχουν παλιώσει, εγκαταλειμμένα από τους τελευταίους ενοικιαστές σε άθλια κατάσταση, και οι ιδιοκτήτες δεν ξέρουν τι να κάνουν. Είναι πολυπαραγοντικό ζήτημα».
Επιπλέον, υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες όπως:
-
Φορολογική επιβάρυνση (ΕΝΦΙΑ, φόρος εισοδήματος από ενοίκια) που οδηγεί σε αδράνεια.
-
Κακή κατάσταση ακινήτων, με ανάγκες ανακαίνισης και υψηλό κόστος (θέρμανση, μόνωση, ασανσέρ).
-
Κληρονομικά προβλήματα με μη ολοκληρωμένες διαδικασίες.
-
Χαμηλή ζήτηση σε μη τουριστικές ή απομακρυσμένες περιοχές.
-
Κακοπληρωτές ενοικιαστές, που αποθαρρύνουν την περαιτέρω εκμετάλλευση.
Τα νέα μέτρα
Ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανακοίνωσε μέτρα που υιοθετούν σημαντικό μέρος των προτάσεων της ΠΟΜΙΔΑ, με στόχο την ενεργοποίηση των κενών κατοικιών. Οι βασικές ρυθμίσεις προβλέπουν:
-
Φοροαπαλλαγή για ιδιοκτήτες που θα μισθώσουν κατοικίες κενές για τουλάχιστον τρία χρόνια ή που βρίσκονταν στη βραχυχρόνια μίσθωση.
-
Όριο επιφανείας έως 120 τ.μ., το οποίο αυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε παιδί πέραν του δεύτερου.
-
Υποχρέωση τριετούς συμβολαίου για τη διατήρηση της φοροαπαλλαγής. Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει πρόωρα, αυτή διατηρείται αν βρεθεί νέος ενοικιαστής εντός τριμήνου.
-
Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπονται και μισθώσεις εξαμήνου για δημόσιους υπαλλήλους (εκπαιδευτικούς, γιατρούς, νοσηλευτές, ένστολους), χωρίς απώλεια του δικαιώματος απαλλαγής.
-
Οι πρώτες συμβάσεις πρέπει να συναφθούν έως 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η θέση της ΠΟΜΙΔΑ
Η ΠΟΜΙΔΑ χαρακτήρισε τις αλλαγές «ιδιαίτερα θετικές», σημειώνοντας ότι κάνουν τη ρύθμιση πιο εφαρμόσιμη. Ωστόσο, επεσήμανε ότι παραμένουν αδικαιολόγητοι περιορισμοί:
-
Η διατήρηση της τριετούς περιόδου κενότητας αφήνει πολλά ακίνητα εκτός αγοράς.
-
Δεν επεκτείνεται η εμβέλεια σε κάθε κατοικία που είναι σήμερα ανενεργή.
-
Δεν καλύπτονται εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα (ιδίως εποχικοί στον τουρισμό και την εστίαση).
-
Η φοροαπαλλαγή συνδέεται με τον ενοικιαστή και όχι με το ακίνητο, αφήνοντας τον ιδιοκτήτη «όμηρο» πιθανών προβλημάτων.
-
Η τρίμηνη προθεσμία επαναμίσθωσης θεωρείται ανεπαρκής· η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει εξάμηνο για να μην δημιουργείται ανασφάλεια.
Η προοπτική
Όπως σημείωσε ο κ. Παραδιάς στον «Σ.Ε»: «Αναμένουμε ότι με τα συγκεκριμένα μέτρα θα ανοίξουν χιλιάδες σπίτια και αυτό θα δώσει μεγάλη ανάσα στην κτηματαγορά. Όμως το κράτος κινήθηκε με διστακτικότητα. Ζητήσαμε φοροαπαλλαγές με βάση το τριετές συμβόλαιο, χωρίς σαφή πρόβλεψη για πρόωρες αποχωρήσεις. Τώρα διορθώνεται αυτό, αλλά παραμένουν περιορισμοί που εμποδίζουν την πλήρη απόδοση της ρύθμισης».
Ιδιαίτερα προβληματικές είναι οι κατοικίες της περιόδου 1965-1975, που έχουν πλέον ξεπεράσει τα 50 χρόνια ζωής. Παρότι βρίσκονται σε καλά σημεία, οι ζημιές και το υψηλό κόστος ανακατασκευής τις καθιστούν δύσκολα αξιοποιήσιμες.

Το θέμα θα αναλυθεί εκτενώς στο 28ο Forum Ανάπτυξης στην Πάτρα (22-23 Νοεμβρίου), στη συνεδρία της ΠΟΜΙΔΑ. Το βασικό μήνυμα: «Υπάρχουν σπίτια για να στεγαστεί ο κόσμος, όμως πολλά έχουν αδρανοποιηθεί» – και η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα κριθεί στην πράξη.





















