Η ελληνική οικονομία εμφανίζει για ακόμη μια φορά δύο όψεις: την «καθαρή» δημοσιονομική εικόνα, που καταγράφει υπερπλεονάσματα, και την καθημερινή πραγματικότητα, που αποτυπώνεται σε διογκούμενα χρέη νοικοκυριών, επιχειρήσεων και του ίδιου του Δημοσίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, το πρωτογενές πλεόνασμα της κεντρικής διοίκησης στο οκτάμηνο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2025 ανήλθε σε 8,7 δισ. ευρώ, σχεδόν διπλάσιο του στόχου και υψηλότερο από το αντίστοιχο περυσινό αποτέλεσμα. Η υπέρβαση αυτή αποδίδεται σε υψηλότερες εισπράξεις φόρων και σε καθυστερήσεις πληρωμών, κυρίως μεταβιβαστικών και εξοπλιστικών.
Ωστόσο, την ίδια στιγμή, η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί πως ο πληθωρισμός θα παραμείνει το 2025 στο 3,1% και το 2026 στο 2,6%, σημαντικά υψηλότερος από την Ευρωζώνη (2,1% και 1,7% αντίστοιχα). Αυτό σημαίνει ότι, παρά τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών συνεχίζει να διαβρώνεται, ενώ οι ανατιμήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες τροφοδοτούν κοινωνική δυσαρέσκεια.
Την αντίφαση εντείνουν τα στοιχεία για τα ληξιπρόθεσμα χρέη. Στο τέλος του 2024, οι φορολογούμενοι με οφειλές στην εφορία αυξήθηκαν κατά 471.000, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στους 4,24 εκατομμύρια. Το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος προς το Δημόσιο ανήλθε σε 110,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 26,3 δισ. έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης. Στον χώρο της κοινωνικής ασφάλισης, οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ έφτασαν τα 50 δισ. ευρώ.
Αλλά και το ίδιο το Δημόσιο δεν μένει αλώβητο: τα ληξιπρόθεσμα χρέη του προς ιδιώτες αυξήθηκαν στα 2,9 δισ. ευρώ τον Μάρτιο, ενώ μαζί με τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων το ποσό φτάνει τα 3,65 δισ. ευρώ. Τα νοσοκομεία εμφανίζονται ως ο μεγαλύτερος οφειλέτης, με ανεξόφλητες υποχρεώσεις 1,5 δισ. ευρώ προς προμηθευτές, γεγονός που έχει προκαλέσει αλλεπάλληλες προειδοποιήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το αποτέλεσμα είναι ένα οξύμωρο σκηνικό: από τη μία, ένα κράτος που προβάλλει ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και μια εικόνα δημοσιονομικής πειθαρχίας∙ από την άλλη, μια κοινωνία και μια οικονομία που πνίγονται από χρέη, υψηλή φορολογία και επίμονο πληθωρισμό. Το βάρος μεταφέρεται στους πολίτες μέσω έμμεσων φόρων, καθυστερήσεων πληρωμών και ετεροχρονισμών, μέτρα που βελτιώνουν τη λογιστική εικόνα αλλά επιτείνουν την ασφυξία στην πραγματική οικονομία.
Η ουσία είναι πως το «υπερπλεόνασμα» δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη βελτίωση στο βιοτικό επίπεδο. Αντιθέτως, τα στοιχεία δείχνουν πως η ελληνική κοινωνία πληρώνει το τίμημα της δημοσιονομικής προσαρμογής με συρρικνωμένο εισόδημα, διογκούμενα χρέη και υψηλότερες τιμές από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν η πολιτική αυτή είναι βιώσιμη μακροπρόθεσμα ή αν, τελικά, η χώρα εγκλωβίζεται σε έναν φαύλο κύκλο: πρωτογενή πλεονάσματα για τις αγορές και τις Βρυξέλλες, πληθωρισμός και χρέη για τους πολίτες.



















