Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Η Αχαΐα μετρά ακόμη τις πληγές της από τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού, όμως ο φόβος δεν σταματά στις στάχτες. Η επόμενη απειλή έχει ήδη κάνει την εμφάνισή της και δεν είναι άλλη από τον κίνδυνο των πλημμυρών. Και ήδη από χθες ένα ευρύ κύμα κακοκαιρίας πλήττει την περιοχή προκαλώντας καρδιοκτύπια στους κατοίκους των καμμένων.
Το 112 ενεργοποιήθηκε από την Τετάρτη το απόγευμα όμως διαπιστώθηκε ότι τα ακραία φαινόμενα δεν επηρέασαν την Αχαΐα. Τι θα γίνει όμως εάν οι φόβοι επιβεβαιωθούν και τελικά ξεσπάσει μεγάλη βροχή; Και αυτό γιατί μεγάλα τμήματα του ορεινού όγκου έχουν αποψιλωθεί, αφήνοντας το έδαφος γυμνό και αδύναμο να συγκρατήσει τις βροχοπτώσεις που αναμένονται το φθινόπωρο.
Η φυσική ασπίδα που πρόσφεραν τα δάση έχει χαθεί, αφού πάνω από 40.000 στρέμματα έχουν γίνει στάχτη στην Πάτρα. Εκεί όπου οι ρίζες των δέντρων συγκρατούσαν το χώμα και τα ρέματα απορροφούσαν τον όγκο του νερού, τώρα υπάρχει στάχτη και χαλαρή γη, έτοιμη να παρασυρθεί με την πρώτη νεροποντή. Ακόμη και μια καταιγίδα μικρής διάρκειας μπορεί να μετατραπεί σε απειλή, με χείμαρρους λάσπης να κατευθύνονται προς κατοικημένες περιοχές.
Η ανησυχία είναι εντονότερη σε χωριά της Δυτικής Αχαΐας, όπου οι πυρκαγιές κατέκαψαν πλαγιές σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς.
Οι κάτοικοι έχουν δει και στο παρελθόν παρόμοια φαινόμενα: πλημμύρες που κατέστρεψαν υποδομές, καλλιέργειες και σπίτια. Με τη φετινή καταστροφή, ο κίνδυνος θεωρείται πολλαπλάσιος.
Στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας έχουν ξεκινήσει παρεμβάσεις αντιπλημμυρικής προστασίας, όπως κορμοδέματα και καθαρισμοί ρεμάτων. Ωστόσο τα έργα παραμένουν αποσπασματικά και ο χρόνος πιέζει.
Η εμπειρία προηγούμενων ετών δείχνει ότι η πρώτη μεγάλη φθινοπωρινή κακοκαιρία είναι κρίσιμη καθώς θα φανούν οι μέχρι στιγμής αδυναμίες.
Ο φόβος των πλημμυρών δεν είναι θεωρητικός· είναι ένα σενάριο με πραγματικές πιθανότητες, που μπορεί να πλήξει ξανά τις ίδιες κοινότητες που είδαν τα σπίτια και τις περιουσίες τους να κινδυνεύουν από τις φλόγες.
Η Αχαΐα, όπως και άλλες πυρόπληκτες περιοχές της χώρας, ζει ήδη τη δύσκολη μετάβαση από το καλοκαίρι των πυρκαγιών στο φθινόπωρο των πλημμυρών.
Κι ενώ οι στάχτες δεν έχουν ακόμη κατακάτσει, η σκιά της επόμενης καταστροφής έχει αρχίσει να βαραίνει πάνω από την τοπική κοινωνία.
Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος
Για τις προετοιμασίες που έχει κάνει η ΠΔΕ εν όψει των βροχοπτώσεων την επόμενη περίοδο, μιλώντας στον «Σ.Ε.» ο Αντιπεριφερειαρχης Αχαΐας Φωκίωνας Ζαΐμης αναφέρει: «Έχουν ξεκινήσει να καθαρίζονται χείμαρροι και ρέματα σε όλες τις κατοικημένες περιοχές που βρίσκονται εντός της ζώνης των καμμένων. Μιλάμε για πεδινά σημεία που μπορεί να καταλήξουν φερτά υλικά».
Αυτή την περίοδο καθαρίζονται Τσουκαλεϊκα, Βραχνεϊκα, Καμίνια, Μποζαϊτικα. Στο Δήμο Δυτικής Αχαΐας γίνονται καθαρισμό στο Τζαΐλο και το Σανταμέρι, ενώ μπαίνουν κάθε εβδομάδα νέες εργολαβίες με ειδικό βάρος στις καμένες περιοχές. Προτεραιότητα επίσης αποτελούν τα Μοιρεϊκα, μια περιοχή με πολλά ρέματα μέσα στο χωρίο με ορατό τον κίνδυνο πλημμυρών στα σπίτια που έχουν απομείνει. Επίσης θα ακολουθήσουν παρεμβάσεις στην περιοχή του Ερυμάνθου, όπου όμως η καταστροφή είναι περιορισμένη.
«Το έργο θα έχει ολοκληρωθεί στις καμένες περιοχές μέχρι τέλος Οκτωβρίου. Είναι πολλά τα σημεία», αναφέρει ο κ. Ζαΐμης.
Και συμπληρώνει λέγοντας ότι «ο προγραμματισμός καθαρισμών και διανοίξεων είναι σε εξέλιξη. Ξεκινήσαμε από τις περιοχές όπου σημειώθηκαν καταστροφές και θα συνεχίσουμε μέχρι να καθαρίσουμε ρέματα και χειμάρρους σε όλη την Αχαΐα για να μην καταγραφούν αντιπλημμυρικά φαινόμενα».
Για το εάν υπάρχει προβληματισμός για τον καιρό, ο Αντιπεριφερειαρχης σημειώνει ότι είναι σε επιφυλακή όλες οι μονάδες της Πολιτικής Προστασίας ωστόσο η προηγούμενη εμπειρία έδειξε ότι η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη.
«Ανησυχούμε όλοι στην περίπτωση που παίσουν τεράστιες ποσότητες νερού σε λίγο χρόνο όμως αυτό δεν μπορεί κάποιος από τώρα να το προβλέψει», αναφέρει ο κ. Ζαΐμης.
Ο Δήμος Πατρέων
Από την πλευρά του ο Αντιδήμαρχος Έργων του Δήμου Πατρέων Παναγιώτης Μελάς αναφέρει ότι ο Δήμος είναι σε αναμονή για το τι θα πράξει το αρμόδιο Υπουργείο για να προχωρήσει στα ανάλογα έργα που πρέπει να γίνουν.
«Έχουμε ζητήσει συγκεκριμένα έργα που πρέπει να γίνουν και μιλάμε για 37.000 καμμένα στρέμματα στο Δήμο Πατρέων που δεν είναι λίγα. Δεν υπάρχει «μαγικός τρόπος» αποκατάστασης για να προχωρήσουμε σε παρεμβάσεις εάν δεν δοθεί χρηματοδότηση. Πρέπει να γίνουν άμεσα αντιπλημμυρικά έργα. Έχουμε ξεκινήσει να κάνουμε αποκαταστάσεις όμως σε άμεσες βλάβες».
Τα χρήματα που έχουν ζητηθεί συνολικά για την αποκατάσταση είναι 16 εκατομμύρια ευρώ για τον Δήμο Πατρέων.
Σε σχέση με τους καθαρισμούς, ο ίδιος διασαφηνίζει ότι υπάρχει μεγάλο ζήτημα εξαιτίας της πολυνομίας που επικρατεί με αποτέλεσμα να χάνεται χρόνος.
«Η περιοχή έχει κηρυχθεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης όμως απαιτούνται και κονδύλια. Δεν έχει ανταποκριθεί με γρήγορα ανακλαστικά το αρμόδιο Υπουργείο. Από την ενημέρωση που έχουμε δεν έχει υπάρξει κάποια σημαντική εξέλιξη», αναφέρει ο κ. Μελάς.
Για τον καιρό και το ενδεχόμενο εκτεταμένων καταστροφών, σημειώνει ότι «το έκτακτο καιρικό το περασμένο Σαββατοκύριακο δεν μας επηρέασε σημαντικά. Ο μηχανισμός του Δήμου και η Πολιτική Προστασία βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε μια ακραία κατάσταση», καταλήγει.
Πιστώθηκαν τα πρώτα ποσά
Ο Δήμος Πατρέων ανακοινώνει ότι «η οικονομική ενίσχυση προς τους πληγέντες από την πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου, από την επιχορήγηση των 84.390 ευρώ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, έχει πιστωθεί στους λογαριασμούς των δικαιούχων από τις 29/9/2025, από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Δήμου.
Αναμένεται η έγκριση του Υπουργείου της δεύτερης Απόφασης του Δημάρχου για τις αιτήσεις που έγιναν στη συνέχεια. Αμέσως μετά την έγκριση τα ποσά θα πιστωθούν στους δικαιούχους».
Μεν. Γαρδικιώτης: «Άμεση θωράκιση»
Αυτοψία στην περιοχή της Πάτρας είχε κάνει ένα μήνα μετά τις πυρκαγιές ο Πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Μενέλαος Γαρδικιώτης που κλήθηκε από κλιμάκιο της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας.
Μιλώντας στον «Σ.Ε.» ο κ. Γαρδικώτης αναφέρει ότι: «Τα αντιπλημμυρικά έργα στην περιοχή είναι επιβεβλημένο να γίνουν. Υπάρχουν περιοχές όπου το ανάγλυφο είναι ξεκάθαρο και δείχνει ότι θα υπάρξει πρόβλημα. Χωρίς να δημιουργήσουμε ένα πανικό, ωστόσο φαίνεται ότι σε περίπτωση δυνατής βροχής ενδεχομένως να κινδυνέψουν περιοχές. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ορισμένα σημεία η Εθνικής Οδός λειτουργεί ως ανάχωμα ουσιαστικά. Θα συγκεντρωθούν φερτά υλικά και νερά και θα πνίξουν τις κοντινές περιοχές. Μιλάμε σε κάθε περίπτωση για δυνατές και έντονες βροχοπτώσεις. Από τότε όμως είχαμε επισημάνει την ανάγκη αντιπλημμυρικής θωράκισης».
Ανησυχία στους κατοίκους του Γηροκομειού για τον χειμώνα που έρχεται
Ανήσυχοι είναι οι κάτοικοι του Γηροκομειού, που για δεύτερη χρονιά βρέθηκε σε πύρινο εφιάλτη. Οι παρεμβάσεις από τις φωτιές του 2024 δεν έχουν ολοκληρωθεί και το γεγονός ότι μέσα σε ένα χρόνο η φωτιά αποτελείωσε ό,τι είχε μείνει, προκαλεί στους κατοίκους μεγάλη ανασφάλεια.
Μιλώντας στον «Σ.Ε.» η Ντίνα Παπάκου, Πρόεδρος του Μορφωτικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου «Παναγία η Γηροκομίτισσα» τονίζει: «Από νωρίς χθες το πρωί βρέθηκα στην περιοχή των καμμένων όμως ευτυχώς δεν υπάρχει πρόβλημα γιατί ήταν ήσυχη η βροχή.
Ξεκάθαρα όμως δεν έχουν γίνει παρεμβάσεις. Οι μόνες παρεμβάσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα αφορούν το ίδρυμα Μέριμνα με στόχο να κοπεί η ροή του νερού και έγινε και καθαρισμός του ρέματος προς τον οικισμό.
Αναμένουμε όμως τη δημιουργία ενός τοιχίου αντιστήριξης στο τέρμα της οδού Υπαπαντής όπου το έδαφος έχει κλήση 90 μοίρες.
Στην οδό Αγίου Τρύφωνος κοντά κοπήκαν κάποια καμμένα δέντρα και αντίστοιχα έχουν δημιουργηθεί κάποια κορμοδέματα στην περιοχή του Καραμανδανείου».
Όπως η ίδια εξηγεί, με τις φωτιές του περασμένου Αυγούστου μεγάλωσε ακόμη περισσότερο η έκταση των καμμένων εκτάσεων που ήδη είχαν καταστραφεί το καλοκαίρι του 2024 και χάθηκε το πράσινο από το υπέδαφος. Αποτέλεσμα είναι τα εδάφη να είναι σαθρά και σε περίπτωση έντονης βροχόπτωσης είναι βέβαιο ότι θα έχουμε κατολισθητικά φαινόμενα. Χθες η βροχή ήταν χαμηλής έντασης όμως είναι βέβαιο ότι το επόμενο διάστημα θα ξεσπάσουν καταιγίδες με ανυπολόγιστες καταστροφές.
Οι κάτοικοι στο τέρμα της οδού Υπαπαντής, αλλά και της οδού Αγίου Τρύφωνος, ένας δρόμος που ενώνει το ανατολικό με το αρκτικό διαμέρισμα, εκφράζουν έντονη ανησυχία.
«Η οδός Αγίου Τρύφωνος είναι ένας δρόμος μεγάλης κυκλοφορίας στον οποίο μάλιστα διέρχονται και βαριά οχήματα, οπότε θα πρέπει να προστατευτεί με κάθε τρόπο» εξηγεί η κ. Παπάκου.
Σύμφωνα με την Πρόεδρου του Συλλόγου θα πρέπει Περιφέρεια και Δήμος να μην χάσουν άλλο χρόνο και να προχωρήσουν στη δημιουργία ενός τοιχίου αντιστήριξης που είναι το σύνορο του οικισμού της περιοχής με το δάσος και είναι ζωτικής σημασίας.
Eπιστολή Πελετίδη για αντιπλημμυρικά
Επιστολή προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα και κοινοποίηση στον Υπουργό Πολιτικής Προστασίας Ιωάννη Κεφαλογιάννη απέστειλε ο Δήμαρχος Πατρέων, Κώστας Πελετίδης, για την λήψη άμεσων και επειγόντων μέτρων, για την αποφυγή πλημμυρικών φαινομένων από τα έργα του νέου αυτοκινητοδρόμου Πατρών-Πύργου, και ιδιαίτερα στον οχετό που βρίσκεται όπισθεν του 1ου Νηπιαγωγείου Βραχνεΐκων.
Στην επιστολή αναφέρονται τα εξής:
«Με την παρούσα επιστολή σας κοινοποιούμε την αναγκαιότητα να παρθούν άμεσα και επείγοντα μέτρα κατάντη των οχετών του νέου αυτοκινητόδρομου, ώστε να εξασφαλιστεί η καθημερινότητα και η ασφάλεια των κατοίκων της περιοχής. Ιδιαίτερα, και λόγω της κακοκαιρίας που είναι σε εξέλιξη να πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις καθαρισμού και ασφαλούς διοχέτευσης,στον οχετό που βρίσκεται όπισθεν του 1ου Νηπιαγωγείου Βραχνεΐκων.
Έχουμε με προηγούμενο υπόμνημα μας (αρ. πρωτοκ. 105730/18-8-2025) ήδη επισημάνει τα ζητήματα που αφορούν την Αντιπλημμυρική Προστασία περιοχών των Δημοτικών Ενοτήτων Βραχνεΐκων και Παραλίας από τη λειτουργία του Νέου Αυτοκινητόδρομου Πάτρα-Πύργος, θέμα για το οποίο έχει συζητήσει το Δημοτικό Συμβούλιο Πατρέων στην 31η Συνεδρίασή του έτους 2024 και έχει εγκρίνει ΟΜΟΦΩΝΑ (αρ. απόφασης 361/23-10-2024, ΑΔΑ: 6Ω1ΖΩΞΙ-Ψ8Λ) τα παρακάτω:
- Να γίνει πλήρης σχεδιασμός και υλοποίηση δικτύου αντιπλημμυρικής προστασίας των κοινοτήτων Ροϊτίκων, Μονοδενδρίου, Βραχνεΐκων, Τσουκαλεΐκων και Καμινίων από την κατασκευή και λειτουργία του, ώστε τα όμβρια από την ανάντη του αυτοκινητοδρόμου περιοχή και το κατάστρωμά του να διοχετεύονται έως τη θάλασσα με ασφάλεια, όπως ανωτέρω αναλυτικά προτείνεται ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο τεχνικώς κριθεί ως αποτελεσματικός για την προστασία ανθρώπων και περιουσιών.
- Να γίνει ασφαλτόστρωση του βοηθητικού οδικού δικτύου που χαράσσεται και κατασκευάζεται για την επικοινωνία των οικισμών κατά μήκος του Αυτοκινητόδρομου στις Δημοτικές Ενότητες Παραλίας και Βραχνεΐκων.
- Να γίνει συμπληρωματική νέα χάραξη της βοηθητικής οδού στα Τσουκαλέικα, όπως περιγράφεται στην από Ιουλίου 2024 Τεχνική Έκθεση του πολιτικού μηχανικού Τ.Ε. – ΕΔΕ Κων/νου Γραβάνη που επισυνάπτεται.
- Να διανοιγεί βοηθητική οδός εντός της ζώνης απαλλοτρίωσης, παράλληλα με τον αυτοκινητόδρομο στο ύψος του οικισμού Ρομά στην κοινότητα Βραχνεΐκων για την εξυπηρέτηση των εκεί λειτουργούντων μηχανουργείων.
Η αντιπλημμυρική προστασία των περιοχών από τις οποίες διέρχεται ο νέος Αυτοκινητόδρομος Πατρών-Πύργου, το έργο σύνδεσης (SR) στα Τσουκαλέικα, αποτελούν έργα που εξασφαλίζουν την προστασία της ζωής των κατοίκων της περιοχής, αλλά και της περιουσίας τους.
