Παρουσιάστηκε με ξεχωριστή επιτυχία χθες «Στέγη Γραμμάτων Κωστής Παλαμάς» στην Πάτρα, από εξαιρετικούς ομιλητές, το συγγραφικό έργο της εκπαιδευτικού και συγγραφέα Άννης Παπαθεοδώρου, σε μια εκδήλωση που ισορρόπησε ιδανικά ανάμεσα στη λογοτεχνία και τον κοινωνικό στοχασμό.
Την εκδήλωση προλόγισε ο Βαγγέλης Πολίτης Στεργίου, Πρόεδρος της Εταιρείας Αχαϊκών Σπουδών, ο οποίος παρουσίασε τη συγγραφέα ως πνευματικό τέκνο της Κυψέλης – ενός περιβάλλοντος όπου η κοινωνική ευαισθησία και οι πολιτικές καταβολές συναντούν τη δημιουργικότητα. Ανέδειξε το ήθος, τη συνέπεια και την πνευματική διαύγεια που διατρέχουν το έργο της Παπαθεοδώρου, από τα πρώτα της μυθιστορήματα έως την πρόσφατη τριλογία ΕΥΤΟΠΙΑ.
Τη συζήτηση συντόνισε με ευαισθησία, γνώση και ακρίβεια η Γιώτα Κοντογεωργοπούλου, δημοσιογράφος και συγγραφέας, δίνοντας ρυθμό και ουσιαστικό διάλογο στη βραδιά, ενώ υπογράμμισε πως «η Ευτοπία δεν είναι απλώς δυστοπία, είναι ο καθρέφτης της εποχής μας».
Η ομιλία του Κωνσταντίνου Πουλά — Ένα μάθημα για την ελευθερία
Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο Πατρών Κωνσταντίνος Πουλάς παρουσίασε μια ολοκληρωμένη και διεισδυτική ανάλυση της τριλογίας ΕΥΤΟΠΙΑ, φωτίζοντας τη σχέση της με τις σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες. Από την πρώτη στιγμή ξεκαθάρισε πως το έργο της Παπαθεοδώρου δεν είναι επιστημονική φαντασία, αλλά «μια ψυχρή προβολή του σήμερα στο αύριο».
Στην εισαγωγή του επεσήμανε την εμμονή της εποχής μας με την «ασφάλεια» και την «ευκολία», λέξεις-κλειδιά που, όπως είπε, «έχουν γίνει τα σύγχρονα άλλοθι για την εγκατάλειψη της ελευθερίας». Οι ήρωες της Ευτοπίας, σημείωσε, ζουν μέσα σε ένα καθεστώς όπου ο έλεγχος έχει επιβληθεί όχι με βία, αλλά με συναίνεση – μια πραγματικότητα που θυμίζει επικίνδυνα το δικό μας σήμερα.
Αναλύοντας τους τρεις τόμους της τριλογίας, ο κ.Πουλάς περιέγραψε:
-
Την “Ευτοπία – Τα χρόνια του Μανιφέστου” ως το ξεκίνημα του ελέγχου μέσα από την κρίση· τη γέννηση ενός συστήματος που καταργεί το φυσικό χρήμα, ελέγχει τις συναλλαγές, καθορίζει τη θέση του πολίτη και διαμορφώνει την ίδια του την ύπαρξη.
-
Τη “Φλόγα της Επανάστασης” ως το στάδιο της αφύπνισης, όπου οι επόμενες γενιές ζουν χωρίς να γνωρίζουν εναλλακτική πραγματικότητα και καλούνται να ανακαλύψουν ξανά την έννοια της αντίστασης.
-
Την “Κάθαρση” ως τη στιγμή της τελικής σύγκρουσης – όχι μόνο πολιτικής, αλλά ηθικής· τη στιγμή όπου ο άνθρωπος οφείλει να αποφασίσει αν θα γίνει ίδιος με αυτό που πολεμά.
Συνδέοντας το έργο με την καθημερινότητα, ο ομιλητής έκανε λόγο για «εργαλεία ελέγχου» που ήδη έχουμε αποδεχτεί: τις κάμερες επιτήρησης, το ψηφιακό χρήμα, τον ενιαίο προσωπικό αριθμό, τις “αλγοριθμικές φούσκες” των κοινωνικών δικτύων.
«Ο Μεγάλος Αδελφός του Όργουελ ήθελε οθόνες· ο δικός μας είναι στο κινητό μας», είπε χαρακτηριστικά.
Τόνισε επίσης ότι η Παπαθεοδώρου συνεχίζει τη μεγάλη παράδοση των συγγραφέων που χρησιμοποίησαν τη δυστοπία ως καθρέφτη της εποχής τους — από τον Όργουελ και τον Χάξλεϋ έως τη Μάργκαρετ Άτγουντ. Η Ευτοπία, όμως, «δεν είναι προφητεία· είναι διάγνωση». Και αυτό, κατά τον Πουλά, την καθιστά αναγκαία λογοτεχνία.
Οι άλλες παρεμβάσεις
Ο Θεόδωρος Παπαθεοδώρου, συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός, παρουσίασε το βιβλίο «Η Τέταρτη Πλευρά» ως «μια ιστορία οικογένειας δοσμένη με ευφυή εναλλαγή παρελθόντος και παρόντος, βαθιά ανθρώπινη και λογοτεχνικά άρτια». Επεσήμανε πως «η γραφή της Παπαθεοδώρου είναι λιτή, χωρίς πλατυάσματα, μοντέρνα και απόλυτα συντονισμένη με τον ρυθμό της εποχής».
Η ίδια η Άννη Παπαθεοδώρου, με λόγο ειλικρινή και γήινο, μίλησε για τη γραφή ως ανάγκη να κατανοήσει τον κόσμο γύρω της.
Η “Ευτοπία”είναι η δική μου κοσμοθεωρία. Αν ζεις σε δυστοπία, δυστοπία περιγράφεις», είπε, συγκινώντας το κοινό.
Αναφέρθηκε στα βιώματά της από το Πολυτεχνείο, στα “πίσω δρώμενα” των γεγονότων που τη γοητεύουν, και στη διαρκή ανάγκη να υπερασπίζεται την ανθρωπιά μέσα σε έναν κόσμο κοινωνικής αποστασιοποίησης.
Η βραδιά έκλεισε με θερμό χειροκρότημα και διάλογο με το κοινό. Η ΕΥΤΟΠΙΑ και τα υπόλοιπα έργα της Άννης Παπαθεοδώρου (Η Τέταρτη Πλευρά, Όπου Κανείς Θα Σε Βρει, Οι Τρεις Τους) αποδείχθηκαν ένα συνεκτικό σύμπαν που δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα – την αφουγκράζεται, την αποδομεί και τελικά μας καλεί να την ξαναχτίσουμε.



















