Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Σοβαρές αντιδράσεις έχουν προκαλέσει στην Αχαΐα οι αποφάσεις της διοίκησης των Ελληνικών Ταχυδρομείων (ΕΛΤΑ) να αναστείλει τη λειτουργία σειράς καταστημάτων στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου αναδιάρθρωσης του δικτύου της. Το «λουκέτο» σε ταχυδρομικά γραφεία της περιοχής έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη έντονη αίσθηση απομάκρυνσης βασικών υπηρεσιών από τις τοπικές κοινωνίες, ειδικά στην ύπαιθρο.
Η διοίκηση των ΕΛΤΑ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξεταστούν εναλλακτικοί τρόποι εξυπηρέτησης, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει καταστήσει ξεκάθαρο ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τέτοιων λύσεων. H κυβέρνηση απέσυρε το συγκεκριμένο μέτρο για τρεις μήνες, ωστόσο ήδη στην Πάτρα έκλεισε το υποκατάστημα των ΕΛΤΑ Πάτρας 3 στα Ζαρουχλεϊκα και θα λειτουργεί αποκλειστικά αυτό της οδού Ζαΐμη. Με τον κίνδυνο του λουκέτου είναι τα υποκαταστήματα των ΕΛΤΑ σε Χαλανδρίτσα, Κλειτορία, Δάφνη, Βραχνέικα.
Η επίσημη αιτιολόγηση από την ΕΛΤΑ είναι η πολύ χαμηλή επισκεψιμότητα, η συρρίκνωση της ταχυδρομικής αλληλογραφίας και το υψηλό κόστος λειτουργίας. Παράλληλα, προτείνεται η αντικατάσταση των φυσικών καταστημάτων με πρακτορεία ή αγροτικό ταχυδρόμο, μια λύση που ωστόσο δεν πείθει αρκετούς τοπικούς φορείς.
Την Τετάρτη στη Χαλανδρίτσα, κάτοικοι βγήκαν στον δρόμο και πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας και σήκωσαν πανό κατά του κλεισίματος, κατηγορώντας την Πολιτεία για εγκατάλειψη της υπαίθρου. Αντίστοιχα, στην Κλειτορία και στη Δάφνη εκφράζεται έντονη ανησυχία, καθώς η πρόσβαση σε ταχυδρομικές υπηρεσίες θα απαιτεί πλέον χιλιόμετρα μετακίνησης, κάτι ιδιαίτερα δύσκολο για ηλικιωμένους, επαγγελματίες και μικρούς παραγωγούς της περιοχής.ς Αντίστοιχη κινητοποίηση έγινε την Τρίτη το πρωί στο υποκατάστημα των ΕΛΤΑ στα Ζαρουχλείκα όπου παρέστη ο Δήμαρχος Πατρέων Κώστας Πελετίδης εκφράζοντας την δυσφορία του για την απόφαση του κλεισίματος.
«Δεν κλείνουν απλά ένα κατάστημα, κλείνουν την ζωή των ανθρώπων. Η ζωή των ανθρώπων έχει τη ζωντάνια και για χρόνια ολόκληρα είναι συνδεδεμένη με τις λειτουργίες αυτές. Οι κυβερνήσεις που γνωρίσαμε μέχρι σήμερα δεν υπολογίζουν την ζωή των ανθρώπων, υπολογίζουν την κερδοφορία», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Κώστας Πελετίδης.
Ο αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας, Φωκίων Ζαΐμης, απέστειλε επιστολή διαμαρτυρίας στη διοίκηση των ΕΛΤΑ και στο αρμόδιο υπουργείο, ζητώντας την ανάκληση της απόφασης και επισημαίνοντας την «υποβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης σε ήδη ευαίσθητες περιοχές».
Σύσκεψη συνταξιούχων
Την Τετάρτη το πρωί πραγματοποιήθηκε συνέλευση συνταξιούχων με κύριο ζήτημα τις επιπτώσεις του κλεισίματος των ΕΛ.ΤΑ, αφού κανείς δεν μπορεί να προδικάσει ότι μια τέτοια απόφαση δεν πρόκειται να υλοποιηθεί με διαφορετικό όμως τρόπο το επόμενο διάστημα. Το κλείσιμο καταστημάτων των ΕΛΤΑ εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για την πρόσβαση των πολιτών σε κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες.
Είναι μια εξέλιξη που πολλοί χαρακτηρίζουν ως ακόμα ένα πλήγμα. Όπως αναφέρει στον «Σ.Ε.» ο Κώστας Γεροπαναγιώτης, Αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνταξιούχων ΟΑΕΕ και πρόεδρος των συνταξιούχων της Πάτρας ΟΑΕΕ: «Προστίθεται ένα ακόμη πρόβλημα στους συνταξιούχους που θα πρέπει να βρουν εναλλακτικούς τρόπους για να παίρνουν τις συντάξεις τους.
Τα πάντα είναι κόστος -όφελος. Η Κυβέρνηση δεν κοιτάζει τον κοινωνικό χαρακτήρα που έχει ο Οργανισμός αυτός, όπως και γενικότερα. Στόχος να εξυπηρετούνται οι ανάγκες του κόσμου. Είναι πολλοί οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν τις συντάξεις τους από τα ΕΛ.ΤΑ και πλέον διαπιστώνουν ότι η ζωή στην επαρχία γίνεται ανυπόφορη». Ο κ. Γεροπαναγιώτης κάνει λόγο για ξεκάθαρη απομάκρυνση του κράτους από την περιφέρεια, τη στιγμή που η ανάγκη για ηλεκτρονικές υπηρεσίες και ψηφιακές δεξιότητες δεν καλύπτεται από όλους τους πολίτες, ιδιαίτερα τους πιο ηλικιωμένους.
«Ο προβληματισμός είναι μεγάλος και για αυτό θα προχωρήσουμε και σε κινητοποιήσεις το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με την απόφαση που έχει λάβει η συντονιστική μας επιτροπή. Τα προβλήματα είναι διογκωμένα, όπως η Υγεία, οι αυξήσεις στα προϊόντα, η μείωση των συντάξεων κατά 40% και τώρα έρχεται να προστεθεί και η αδυναμία να λάβουμε τη σύνταξή μας», καταλήγει ο κ. Γεροπαναγιώτης.
Η μετάβαση αυτή, όπως τονίζει ο κ. Γεροπαναγιώτης δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Ειδικά όταν αυτό αφορά τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, για τις οποίες η ύπαρξη ενός ταχυδρομείου «στη γειτονιά» δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα.
Οι εργαζόμενοι
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος του Σωματείου ΕΛΤΑ Πελοποννήσου, Ζακύνθου και Κεφαλλονιάς Χρήστος Διαμαντόπουλος, μιλώντας στον «Σ.Ε.» τονίζει: «Συνολικά στην Αχαία επρόκειτο να κλείσουν 34 γραφεία, αλλά τελικά έκλεισε μόνο ένα στην Πάτρα, στα Ζαρουχλεϊκα. Όλα τα υπόλοιπα λειτουργούν επειδή έχει δοθεί προσωρινή αναστολή. Το κατάστημα των Ζαρουχλεϊκών έκλεισε με τη δικαιολογία ότι υπάρχει το κατάστημα στην οδό Ζαΐμη, οπότε για μερικά χιλιόμετρα ακόμη μπορεί κάποιοι να πάνε εκεί να εξυπηρετηθούν. Απομένει να δούμε τι θα γίνει με το υποκατάστημα των Βραχνεϊκών. Σε αυτή την περίπτωση οι κάτοικοι θα δυσκολευτούν να εξυπηρετηθούν».
Πάντως οι εργαζόμενοι ζουν με μια αβεβαιότητα ως προς το μέλλον τους αλλά και τις συνθήκες εργασίας τους.
«Φοβόμαστε ότι η κυβέρνηση έχει βάλει στόχο να κλείσουν όλα τα υποκαταστήματα των ΕΛΤΑ και τα 204 γραφεία, απλά δόθηκε μια παράταση τριών μηνών. Είμαστε σε στάση αναμονής. Από μόνιμους υπαλλήλους των ΕΛΤΑ, περίπου 3000, δεν θα χαθούν θέσεις εργασίας. Οι υπάλληλοι αποσπώνται σε άλλα γραφεία.
Εκεί που θα χαθούν θέσεις είναι σε εργαζόμενους που απασχολούνται από εταιρείες και είναι εργαζόμενοι έργου. Σε αυτούς δεν θα ανανεωθούν οι συμβάσεις» εξηγεί ο κ. Διαμαντόπουλος .
Η απαξίωση των ΕΛΤΑ, όπως τονίζουν οι εργαζόμενοι, βοηθάει και γιγαντώνει τις ιδιωτικές εταιρείες. Υπήρξε μια απαξίωση εδώ και χρόνια, ακολουθεί σημαντική συρρίκνωση, οπότε το έργο αποστολής θα το αναλάβουν οι ιδιωτικές courier.
«Ήδη μονάδες διανομής στην Αθήνα έχουν ήδη δοθεί σε ιδιώτες και κάνουν αυτό το έργο. Στην Κόρινθο όλος ο αστικός ιστός καλύπτεται από ιδιώτες. Και γνωρίζουμε ότι υπάρχει ενδιαφέρον από ιδιώτες για την Πάτρα και το Αίγιο», καταλήγει ο κ. Διαμαντόπουλος.
Ο προβληματισμός για όλες αυτές τις εξελίξεις είναι έντονος στους υπαλλήλους των ΕΛ.ΤΑ αφού φοβούνται για το ενδεχόμενο απολύσεων.
«Εμείς ως Σωματείο και Ομοσπονδία έχουμε θέσει κόκκινες γραμμές. Να μην υπάρξει μείωση μισθού και να μην υπάρξει απόλυση. Είναι κόκκινες γραμμές και σε αυτές δεν θα κάνουμε βήμα πίσω», ξεκαθαρίζει ο κ. Διαμαντόπουλος.
Η πρόταση του «Σ.Ε.»: Δημόσια πολυκέντρα αντί για κλεισίματα
Ο «Σύμβουλος Επιχειρήσεων» προτείνει τη δημιουργία Περιφερειακών Πολυκέντρων Δημόσιας Εξυπηρέτησης, ως ρεαλιστική απάντηση στη διαρκή αποψίλωση των δημόσιων υποδομών.
Τα Πολυκέντρα θα λειτουργούν ως τοπικοί κόμβοι που θα στεγάζουν και θα συντονίζουν σε έναν χώρο διαφορετικές υπηρεσίες: ταχυδρομείο (ΕΛΤΑ), ΚΕΠ, δημοτικές και περιφερειακές υπηρεσίες, κοινωνική πρόνοια, ακόμη και τραπεζική υποστήριξη μέσω ΑΤΜ ή συνεργασιών.
Η λειτουργία τους θα βασίζεται σε τρεις αρχές:
- Οικονομία κλίμακας και εξορθολογισμός
Ένα κοινό κτίριο, ένα δίκτυο, ένα λειτουργικό προσωπικό, μειώνουν τα κόστη ενοικίων, ενέργειας, φύλαξης και συντήρησης.
Αντί να συντηρούνται πέντε υποκαταστήματα με χαμηλή κίνηση, λειτουργεί ένα πλήρως εξοπλισμένο κέντρο που εξυπηρετεί ολόκληρη τη μικροπεριφέρεια.
- Πολυλειτουργικοί υπάλληλοι – νέα κουλτούρα εξυπηρέτησης
Οι υπάλληλοι εκπαιδεύονται ώστε να εξυπηρετούν πολίτες σε ποικιλία θεμάτων – από αιτήσεις κοινωνικών επιδομάτων έως πληρωμές λογαριασμών – και να λειτουργούν ως “ψηφιακοί διαμεσολαβητές” για όσους δυσκολεύονται με τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
- Δίκτυο φυσικής και κινητής παρουσίας
Για τις πιο απομονωμένες περιοχές, προβλέπεται η λειτουργία κινητών μονάδων εξυπηρέτησης, που αναχωρούν από το πολυκέντρο και καλύπτουν συγκεκριμένες διαδρομές, π.χ. μία φορά την εβδομάδα. Έτσι η φυσική παρουσία του κράτους διατηρείται παντού, χωρίς αλόγιστο κόστος.
Πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί
Η πρόταση του Σ.Ε. δεν προϋποθέτει νέους οργανισμούς ούτε επιπλέον γραφειοκρατία.
Μπορεί να εφαρμοστεί μέσα από θεσμική συνεργασία των υπαρχόντων δομών:
ΕΛΤΑ και ΚΕΠ σε συνεργασία με τους Δήμους και τις Περιφέρειες, συμμετοχή του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για το θεσμικό πλαίσιο, ένταξη σε χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, LEADER κ.ά.) για τον εξοπλισμό και την κατάρτιση προσωπικού.
Στην ουσία, πρόκειται για ανασχεδιασμό, όχι για δαπάνη: αντί τα κονδύλια να κατευθύνονται σε ενοίκια εγκαταλελειμμένων κτιρίων και λειτουργικά έξοδα υπηρεσιών με ελάχιστο αντικείμενο, επενδύονται σε κέντρα που δίνουν πραγματική προστιθέμενη αξία.
Η κοινωνική διάσταση
Οι δημόσιες υπηρεσίες δεν είναι μόνο τόποι συναλλαγής. Είναι σημεία κοινωνικής αναφοράς – εκεί που ο πολίτης νιώθει ότι το κράτος τον βλέπει, τον ακούει, τον σέβεται. Η παρουσία ενός ΕΛΤΑ ή ενός ΚΕΠ σε ένα χωριό δεν είναι απλώς ζήτημα εξυπηρέτησης· είναι μήνυμα ισότητας: ότι η ζωή στην περιφέρεια μετρά το ίδιο με τη ζωή στο κέντρο.
Κάθε φορά που μια τέτοια υπηρεσία κλείνει, η κοινότητα χάνει κάτι από την αυτοτέλειά της, από την αίσθηση ότι «ανήκει» στη χώρα.
Η δημιουργία πολυκέντρων αντιστρέφει αυτή την πορεία, μετατρέποντας την ανάγκη εξορθολογισμού σε ευκαιρία ανασύνταξης του κράτους με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης.
Το διακύβευμα
Η υπόθεση των ΕΛΤΑ ανέδειξε ξανά το μεγάλο ζητούμενο της ελληνικής δημόσιας διοίκησης: πώς εξασφαλίζεις βιωσιμότητα και αποδοτικότητα χωρίς να διαρρηγνύεις την κοινωνική συνοχή. Η απάντηση δεν βρίσκεται στο «όλα κλείνουν» ούτε στο «όλα μένουν όπως είναι».
Βρίσκεται στη σύνθεση: στη δημιουργία έξυπνων, ευέλικτων, συνεργατικών δομών που αξιοποιούν την τεχνολογία, τον άνθρωπο και την τοπική γνώση. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση του Συμβούλου Επιχειρήσεων για Πολυκέντρα Δημόσιας Εξυπηρέτησης μπορεί να αποτελέσει οδικό χάρτη όχι μόνο για τα ΕΛΤΑ, αλλά συνολικά για την παρουσία του κράτους στην ελληνική περιφέρεια.
«Στα κάγκελα» η Τοπική Αυτοδιοίκηση
Την κάθετη αντίθεσή του στην απόφαση της Διοίκησης των ΕΛΤΑ για το κλείσιμο των υποκαταστημάτων εξέφρασε το Περιφερειακό Συμβούλιο με ομόφωνο ψήφισμα που εξέδωσε, κατά τη συνεδρίασή του του, σήμερα Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2025. Στο ψήφισμα αναφέρονται τα εξής:
«Η απόφαση της Διοίκησης των ΕΛΤΑ που υλοποιείται με την στήριξη της Κυβέρνησης της Ν.Δ., να προχωρήσει στο κλείσιμο μιας σειράς υποκαταστημάτων σε όλη την χώρα, έχει προκαλέσει αναστάτωση και έντονες αντιδράσεις.
Ο ελιγμός Κυβέρνησης και Διοίκησης ΕΛΤΑ, κάτω από την πίεση των λαϊκών αντιδράσεων, για τρίμηνη παράταση στο κλείσιμο ορισμένων υποκαταστημάτων δεν πρέπει να κάμψει τις αντιδράσεις που υπάρχουν.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας εκφράζει την κατηγορηματική του αντίθεση σε αυτή την απαράδεκτη εξέλιξη, που θα αποτελέσει ένα ακόμη πλήγμα για τους κατοίκους της Περιφέρειάς μας- ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους, τους συνταξιούχους, τους αγρότες και τους μικροεπαγγελματίες, οι οποίοι εξυπηρετούνται καθημερινά από τις υπηρεσίες του ταχυδρομείου.
Η λεγόμενη «αναδιοργάνωση» των ΕΛΤΑ, έχει ως βασικό αποτέλεσμα την περαιτέρω συρρίκνωση του δικτύου και των υπηρεσιών του, με σοβαρές συνέπειες τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για το κοινό. Οι αλλαγές αυτές συνοδεύονται από περικοπές θέσεων εργασίας, εντατικοποίηση, μετακινήσεις προσωπικού, ενώ οι πολίτες, ιδιαίτερα στις αγροτικές και νησιωτικές περιοχές, βλέπουν να αποκόπτονται από απαραίτητες ταχυδρομικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Οι εξελίξεις αυτές μόνο τυχαίες δεν είναι. Αντίθετα, εντάσσονται σε ένα γενικότερο σχέδιο που υλοποιείται βήμα-βήμα εδώ και πάνω από μια δεκαετία, με τη συνέργεια όλων των κυβερνήσεων, και με «οδικό χάρτη» την πολιτική της Ε.Ε. .
Στόχος η εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης των ταχυδρομικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο της «απελευθέρωσης» της αγοράς και της αναζήτησης «στρατηγικού επενδυτή» για τα ΕΛΤΑ. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για παράδοση ενός κρίσιμου δημόσιου αγαθού στα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Ν. Φαρμάκης για ΕΛΤΑ: «Κανένας δεν δικαιούται να σβήνει με μία γομολάστιχα κοινωνικές δομές»
Νωρίτερα, κατά την τοποθέτησή του, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, εξέφρασε την κατηγορηματική αντίθεση: «Κανένας δεν δικαιούται να παίρνει απλά μία γομολάστιχα και να σβήνει από τον χάρτη κοινωνικές υποδομές, χωρίς επαρκή διαβούλευση και κυρίως, χωρίς να προσφέρει εναλλακτική λύση. Κανένας δεν δικαιούται να πει στον πολίτη από το Αργυρό Πηγάδι ότι πρέπει να φτάσει στο Αγρίνιο – μια ώρα δρόμο – για να εξυπηρετηθεί. Ειδικά όταν αυτός ο πολίτης είναι ηλικιωμένος και δεν έχει γνώσεις – ή ακόμα και την αντικειμενική δυνατότητα – πρόσβασης στις πιο σύγχρονες τεχνολογίες. Μία σύγχρονη και οργανωμένη Πολιτεία δεν μπορεί να είναι παρούσα μόνο για κάποιους ή έστω, για τους περισσότερους. Πρέπει να είναι «παρούσα» για όλους και ειδικά για τους πιο ευάλωτους» ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας «Τίποτα για εμάς, χωρίς εμάς!».
