Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Ζεστάθηκε η αγορά της Πάτρας τα τελευταία 24ωρα, με την κορύφωση να αναμένεται σήμερα, Τετάρτη, καθώς τα καταστήματα παραμένουν ανοικτά για τελευταία φορά πριν από τα Χριστούγεννα.
Η εμπορική κίνηση παρουσίασε σαφή βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, χωρίς ωστόσο να φτάνει τα επίπεδα που θα επιθυμούσαν οι επαγγελματίες της πόλης. Σύμφωνα με εμπόρους, το ενδιαφέρον των καταναλωτών επικεντρώνεται κυρίως σε παιχνίδια, παιδικά είδη, ένδυση, υπόδηση και μικρά δώρα, με το μεγαλύτερο ποσοστό των αγορών να πραγματοποιείται κατόπιν έρευνας αγοράς. Οι προσφορές, οι εκπτώσεις και τα οικονομικά πακέτα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής επιλογής, ενώ το μέσο ποσό που δαπανάται ανά αγορά παραμένει χαμηλότερο σε σύγκριση με παλαιότερες χρονιές.

Οι επαγγελματίες τονίζουν ότι, παρότι η επισκεψιμότητα στα καταστήματα είναι αυξημένη, οι τζίροι δεν παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις και κινούνται περίπου στα περσινά επίπεδα. Όπως αναφέρει στον «Σ.Ε.» ο αντιπρόεδρος του Εμπορικού και Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών, Χρήστος Σπανός: «Η κίνηση την Κυριακή, οπότε τα καταστήματα ήταν ανοικτά, ήταν μεγάλη. Τις προηγούμενες ημέρες οι πελάτες κινήθηκαν διερευνητικά, προκειμένου να αποφασίσουν τι θα αγοράσουν. Ωστόσο, επειδή διατηρώ κατάστημα ένδυσης, διαπιστώνουμε ότι υπήρξε κατανάλωση ενόψει Χριστουγέννων».
Τη Δευτέρα, αντίθετα, η κίνηση κινήθηκε σε φυσιολογικούς ρυθμούς, όμως την Τρίτη η κατανάλωση παρουσίασε εκ νέου αύξηση, ενώ σήμερα αναμένεται η κορύφωσή της με τα δώρα της τελευταίας στιγμής.
«Ο κόσμος έχει διάθεση να ψωνίσει, όμως οι υποχρεώσεις δεν του επιτρέπουν να προχωρήσει σε αγορές πέραν των απολύτως απαραίτητων. Κινείται στη λογική να προμηθευτεί είδη που του λείπουν και όχι περιττές αγορές. Σε σχέση με την κίνηση, θα έλεγα ότι συνολικά βρισκόμαστε στα περσινά δεδομένα. Μόνο που τα περσινά οικονομικά μεγέθη ήταν μειωμένα κατά 20% σε σύγκριση με τα προπέρσινα. Παράλληλα, τα καταστήματα επιδιώκουν αύξηση του τζίρου τους αυτή την περίοδο, καθώς έχουν γεμίσει με εμπορεύματα με στόχο την εξυπηρέτηση των καταναλωτών. Δεν θα ήθελαν να μείνουν αδιάθετα τους επόμενους μήνες», καταλήγει ο κ. Σπανός.
Πάντως, οι τιμές των διαφόρων ειδών κινούνται σε καλό επίπεδο, ενώ δεν απουσιάζουν και οι προσφορές. «Ανέκαθεν τις παραμονές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς υπήρχαν καλύτερες τιμές. Δεν περιμένουμε μόνο την εκπτωτική περίοδο. Υπάρχουν πολλά διαθέσιμα προϊόντα και οι περισσότεροι καταναλωτές ψωνίζουν είδη που θεωρούν αναγκαία αυτή την περίοδο», καταλήγει ο κ. Σπανός.
Η εικόνα στα κρεοπωλεία
Σε χοιρινό, αρνί αλλά και γαλοπούλα στρέφονται το τελευταίο διάστημα οι καταναλωτές, προκειμένου να γεμίσουν το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο τραπέζι, βάζοντας ωστόσο βαθιά το χέρι στην τσέπη λόγω των αυξήσεων που έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστημα και φτάνουν τουλάχιστον το 20%.

Όπως αναφέρει στον «Σ.Ε.» ο πρόεδρος του Συλλόγου Λιανοπωλητών Κρεοπωλών Πατρών και Προαστίων Ν. Αχαΐας, Βασίλειος Παναγιωτόπουλος: «Οι παραγγελίες βρίσκονται σε εξέλιξη. Πολλοί έχουν ήδη πραγματοποιήσει τις αγορές τους και το μήνυμα προς τους καταναλωτές είναι ότι υπάρχει επάρκεια. Οι τιμές συγκρατήθηκαν όσο το δυνατόν ήταν εφικτό, με βάση τα δεδομένα της αγοράς. Δεν διαφοροποιούνται σε σχέση με τις μεγάλες αλυσίδες, καθώς υπάρχει σταθερότητα».
Σε ό,τι αφορά τις προτιμήσεις, η πλειονότητα επιλέγει χοιρινό κρέας, πουλερικά (κότες, κόκκορες κ.λπ.), αρνί, μοσχάρι. Παράλληλα, αν και δεν λείπουν όσοι επιλέγουν την παραδοσιακή γαλοπούλα, το τελευταίο διάστημα παρατηρείται στροφή σε διάφορα έτοιμα παρασκευάσματα.
Οι τιμές
Οι τιμές στο αρνίσιο – κατσικίσιο κρέας κυμαίνονται από 13,5 έως 16 ευρώ. Το μοσχάρι διαμορφώνεται από 14 έως 16 ευρώ το ψαχνό και από 12 έως 14 ευρώ με κόκκαλο. Οι γαλοπούλες κυμαίνονται από 10 έως 12 ευρώ, ενώ οι κότες και οι κόκκορες από 6 έως 8 ευρώ το κιλό. Στο χοιρινό, η τιμή διαμορφώνεται περίπου στα 10 ευρώ.
Οι προτιμήσεις
Σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια, οι καταναλωτές εμφανίζονται διαφοροποιημένοι στις ποσότητες που επιλέγουν και κινούνται πιο συγκρατημένα.
«Λείπουν τα μεγάλα τραπέζια που είχαμε συνηθίσει παλαιότερα. Δεν υπάρχουν πλέον αυτές οι συνάξεις. Οι αγορές αφορούν κυρίως οικογένειες και όχι μεγάλες παρέες», αναφέρει ο κ. Παναγιωτόπουλος. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι η γαλοπούλα έχει υποχωρήσει σημαντικά στις προτιμήσεις, με τους περισσότερους καταναλωτές να στρέφονται σε παρασκευές και έτοιμα κρέατα, τα οποία δεν απαιτούν μαρινάρισμα ή ιδιαίτερη προετοιμασία. Αυτό οφείλεται κυρίως στον περιορισμένο χρόνο, καθώς πολλοί εργάζονται ακόμη και την παραμονή των Χριστουγέννων, γεγονός που καθιστά την ενασχόληση στην κουζίνα επιβαρυντική.
Η κίνηση αναμένεται να κορυφωθεί σήμερα, οπότε οι περισσότεροι θα σπεύσουν στα κρεοπωλεία για να παραλάβουν τα είδη που έχουν ήδη παραγγείλει.
Τι αναμένεται την Πρωτοχρονιά
Όπως επισημαίνουν οι κρεοπώλες, μέχρι στιγμής υπάρχει επάρκεια κρέατος, ωστόσο την Πρωτοχρονιά ενδέχεται να παρουσιαστούν ελλείψεις σε ορισμένα είδη, καθώς τα σφαγεία δεν θα λειτουργήσουν και οι κτηνιατρικές υπηρεσίες δεν θα προλάβουν να πραγματοποιήσουν τους απαραίτητους ελέγχους.
«Ενδέχεται να υπάρξουν ελλείψεις σε αρνάκι και κατσικάκι. Δεν θα πραγματοποιηθούν σφαγές, καθώς η Διεύθυνση Κτηνιατρικής δεν θα προλάβει να ολοκληρώσει τους ελέγχους, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει παραγωγή την επόμενη εβδομάδα», αναφέρει ο κ. Παναγιωτόπουλος.
Η συνολική εικόνα της αγοράς στην Πάτρα δείχνει ότι οι καταναλωτές κινούνται με μεγαλύτερη σύνεση και προγραμματισμό, δίνοντας προτεραιότητα στις βασικές ανάγκες και στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Παρά τη βελτιωμένη κινητικότητα των τελευταίων ημερών, η αγοραστική δύναμη παραμένει περιορισμένη, γεγονός που προβληματίζει τους επαγγελματίες. Οι επιχειρήσεις, από την πλευρά τους, επενδύουν στις προσφορές και στη συγκράτηση των τιμών, προσπαθώντας να προσελκύσουν το κοινό.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η εορταστική περίοδος θα αφήσει θετικό αποτύπωμα στον συνολικό τζίρο της τοπικής αγοράς.
Με μέτρο οι προτιμήσεις σε μελομακάρονα και κουραμπιέδες στα ζαχαροπλαστεία

Την τιμητική τους έχουν και τα ζαχαροπλαστεία της Πάτρας, καθώς τα καθιερωμένα κεράσματα των εορτών δεν λείπουν από κανένα τραπέζι.
Η κίνηση καταγράφεται αυξημένη σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, με αποκορύφωμα τις παραμονές των Χριστουγέννων, ωστόσο οι επαγγελματίες του κλάδου επισημαίνουν ότι οι αγορές γίνονται με μέτρο και προσεκτικό προγραμματισμό. Ακόμη και εάν μιλάμε για… γλυκούς πειρασμούς, η τσέπη είναι εκείνη που πολλές φορές καθορίζει τις επιλογές.

«Η κίνηση είναι αυξημένη και σε αυτό βοήθησε το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι έλαβαν το δώρο, που θα τους βοηθήσει να κινηθούν. Αν συνυπολογίσουμε ότι ο κόσμος δυσκολεύεται να ψωνίσει γιατί δεν έχει, οι τιμές δεν είναι ακριβές, αλλά σταθερές σε σχέση με πέρυσι, και αυτό είναι καθοριστικό για τις επιλογές του», αναφέρει στον «Σ.Ε.» ο Κωνσταντίνος Τηλιγάδης, γραμματέας της Συντεχνίας Αρτοποιών Πάτρας.
Πάντως, σε κάποια είδη έχουν καταγραφεί ελαφρές ανατιμήσεις της τάξεως του 10%, οι οποίες ήταν αδύνατον να μην πραγματοποιηθούν λόγω των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά.
«Το οικονομικό αποτύπωμα στους τζίρους μας δεν είναι εντυπωσιακό, όμως δεν θα έλεγα ότι δεν υπάρχει αυξημένη κίνηση. Σε σχέση με πέρυσι είναι σταθεροποιημένη», εξηγεί ο κ. Τηλιγάδης.
Οι βιτρίνες των ζαχαροπλαστείων έχουν γεμίσει με μελομακάρονα, κουραμπιέδες, δίπλες, τσουρέκια και σοκολατένιες δημιουργίες, προσελκύοντας το βλέμμα μικρών και μεγάλων. Τα παραδοσιακά γλυκά εξακολουθούν να έχουν την τιμητική τους, με τους καταναλωτές να τα επιλέγουν είτε για το οικογενειακό τραπέζι είτε για επισκέψεις. Παράλληλα, αυξημένο είναι και το ενδιαφέρον για τούρτες, πάστες και γλυκά ψυγείου, κυρίως για τα παιδικά πάρτι και τις γιορτινές συγκεντρώσεις.
Μπορεί η επισκεψιμότητα στα καταστήματα να είναι ικανοποιητική, όμως η μέση κατανάλωση ανά πελάτη παραμένει περιορισμένη. Πολλοί καταναλωτές προτιμούν μικρότερες ποσότητες προκειμένου να περιορίσουν το κόστος.
Οι περισσότεροι πελάτες δηλώνουν ότι, παρά τις οικονομικές δυσκολίες, δεν είναι διατεθειμένοι να στερηθούν τα γλυκά των Χριστουγέννων, τα οποία θεωρούν αναπόσπαστο κομμάτι της γιορτινής παράδοσης. Ωστόσο, οι αγορές γίνονται πιο στοχευμένα και όχι με την άνεση προηγούμενων ετών.
Οι τιμές
Οι τιμές σε κουραμπιέδες και μελομακάρονα ξεκινούν από 12 και 13 ευρώ αντίστοιχα, για να φθάσουν τα 17 ή και 18 ευρώ σε ορισμένα είδη με επικάλυψη σοκολάτας.
Οι δίπλες ξεκινούν από 16 ευρώ σε συνοικιακά ζαχαροπλαστεία, με τον μέσο όρο να διαμορφώνεται στα 22 με 24 ευρώ. Υπάρχει ωστόσο και κεντρική αλυσίδα ζαχαροπλαστείων στην Πάτρα που πουλά τις δίπλες στα 40 ευρώ εφέτος και η τιμή αυτή συζητιέται έντονα στις παρέες των καταναλωτών.
«Οι δίπλες είναι από τα είδη εκείνα που είναι ακριβά, γιατί απαιτούνται πολλές εργατοώρες. Πρέπει να τηγανιστεί η ζύμη και για να γίνει αυτό και να παραχθεί ποσότητα, χρειάζεται αρκετό προσωπικό», εξηγεί ο κ. Τηλιγάδης.
Πάντως, σε σχέση με άλλα χρόνια, η πλειονότητα των καταναλωτών θα επιλέξει τα έτοιμα γλυκά λόγω του κόστους παρασκευής. Επιπρόσθετα, δεν υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για τις νοικοκυρές να παραμείνουν στα σπίτια τους και να προετοιμάσουν τα γλυκά των εορτών.
Οι επαγγελματίες εκτιμούν ότι η κίνηση θα κορυφωθεί τις επόμενες ημέρες, με τις αγορές της τελευταίας στιγμής, εκφράζοντας συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η εορταστική περίοδος θα δώσει μια μικρή ανάσα στην τοπική αγορά.
«Γιορτές ακριβές για όλους»

Για μια ακόμη φορά, πάντως, οι καταναλωτές είναι εκείνοι που καλούνται να «πληρώσουν το μάρμαρο» των ανατιμήσεων, και έτσι το φετινό εορταστικό τραπέζι θα είναι κατά 20% πιο αυξημένο σε σχέση με πέρυσι. Και αυτό οφείλεται στην αύξηση της τιμής του κρέατος, των γλυκών λόγω του κακάο, αλλά και των ξηρών καρπών, όπως αναφέρει στον «Σ.Ε.» ο Γιώργος Λεχουρίτης, πρόεδρος του Ινστιτούτου Καταναλωτών.
Και σημειώνει ότι «παράλληλα βλέπουμε ότι τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν ανοδικές τάσεις. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά είναι ανεξέλεγκτη και ο καθένας κάνει ό,τι θέλει χωρίς να δίνει λογαριασμό. Την ακρίβεια την πληρώνει ο Έλληνας με χαμηλό εισόδημα. Η ακρίβεια δεν έχει τις ίδιες επιπτώσεις σε κάποιον με πολλά μηδενικά στο μισθό του».
Ο κ. Λεχουρίτης προσθέτει ότι γενικότερα η αγορά δεν έχει την κίνηση που θα ανέμενε κανείς και ο κόσμος το μόνο που κάνει είναι να κοιτάζει, χωρίς όμως να ψωνίζει με άνεση. Το γεγονός, πάντως, της απουσίας ελεγκτικών μηχανισμών, κατά τον ίδιο, ενθαρρύνει την αισχροκέρδεια σε ορισμένα είδη, που με τη σειρά τους συμπαρασύρουν και άλλα.
«Ακόμη και εάν γίνονταν έλεγχοι για τις τιμές, κανείς δεν μπορεί να παρέμβει σε άλλο επίπεδο, το εάν τρώμε σωστά και υγιεινά προϊόντα αυτή την περίοδο που η κατανάλωση παρουσιάζει αύξηση», καταλήγει ο ίδιος.
Σε σχέση με την αύξηση της τιμής του κρέατος, ο κ. Λεχουρίτης αναφέρει ότι, με το πρόσχημα της αύξησης των κρουσμάτων ευλογιάς, και παρότι υπάρχει επάρκεια κρέατος, κάποιοι βρήκαν την ευκαιρία να αυξήσουν τις τιμές, κυρίως στο μοσχάρι. Μπορεί στην Πάτρα να πωλείται στα 16 ευρώ το κιλό, στην Αθήνα όμως έχει αγγίξει τα 20 ευρώ.
«Προσχήματα για τις αυξήσεις υπάρχουν πολλά. Μπορεί να είναι η ευλογιά, μπορεί να είναι τα πολλά αγροτικά μπλόκα και η ανάγκη μεταφοράς των προϊόντων από παρακαμπτηρίους, ή το πρόσχημα ότι δεν δόθηκαν επιδοτήσεις. Η αγορά πάντα έχει μια δικαιολογία. Δεν γίνεται το αρνάκι να πωλείται στα 8 ευρώ και να φτάνει στον καταναλωτή σε ορισμένες περιοχές στα 18 ευρώ το κιλό. Σημαίνει τεράστια κερδοφορία. Εκείνο που απασχολεί τον κάθε καταναλωτή είναι το τι πληρώνει», υπογραμμίζει ο κ. Λεχουρίτης, που εξηγεί ότι το χριστουγεννιάτικο τραπέζι έχει αυξηθεί κατά 30% την τελευταία τριετία. Και σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «δεν είναι δυνατόν το αγγουράκι να έχει φτάσει το 1 ευρώ το ένα».
Σε σχέση με τις διαθέσεις των καταναλωτών, παρατηρείται ότι η πλειονότητα επιλέγει τις μεγάλες αλυσίδες, θεωρώντας ότι πωλούν φθηνότερα. «Υπάρχουν είδη που στις μεγάλες αλυσίδες είναι ακριβότερα απ’ ό,τι εάν κάποιος αγόραζε το συγκεκριμένο προϊόν σε άλλο κατάστημα. Η αγορά γενικότερα είναι ένα μεγάλο παιχνίδι, των κανόνων του οποίου αλλάζουν συνεχώς», αναφέρει ο κ. Λεχουρίτης.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι οι καταναλωτές αναγκάζονται να αναζητούν λύσεις και εναλλακτικές στρατηγικές αγορών, όπως προγραμματισμένες λίστες, σύγκριση τιμών μέσω εφαρμογών και προσφορές σε μεγάλα καταστήματα. Παράλληλα, πολλοί στρέφονται σε εποχικά προϊόντα χαμηλότερου κόστους, περιορίζοντας τις πολυτελείς επιλογές, ώστε να καλύψουν τις βασικές ανάγκες της οικογένειας.






















