Σχεδόν δύο μήνες με τα αγροτικά μπλόκα και τα γεγονότα που ακολούθησαν, η κρίση στον πρωτογενή τομέα δεν έχει πια μόνο οικονομικό αποτύπωμα. Έχει μετατραπεί σε βαθιά κοινωνική και ανθρώπινη πληγή. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά και ιδίως στη χώρα μας, οι άνθρωποι της γης και της κτηνοτροφίας βρίσκονται αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα που ξεπερνά τις αντοχές τους: Ειδικότερα στην κτηνοτροφία, που είναι η σημερινή μας αναφορά, βλέπουμε αυστηρά πρωτόκολλα, ζωονόσους, μαζικές θανατώσεις ζώων και ένα αίσθημα εγκατάλειψης από την Πολιτεία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η γνωστή πρόσφατη αυτοκτονία κτηνοτρόφου λειτούργησε ως σκληρό ξυπνητήρι για την κοινωνία. Όχι ως μεμονωμένο τραγικό γεγονός, αλλά ως σύμπτωμα. Ένα ακραίο αποτέλεσμα πίεσης, απώλειας νοήματος και ψυχικής εξάντλησης. Όταν ένας άνθρωπος που έχει αφιερώσει τη ζωή του στη φροντίδα των ζώων και στη γη οδηγείται σε μια τέτοια απόφαση, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε οικονομικούς δείκτες ή αποζημιώσεις. Το ζήτημα αφορά την ίδια τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα ως τρόπου ζωής.
Αυτές τις ημέρες, στην Πάτρα, η κρίση απέκτησε συγκεκριμένο πρόσωπο. Η υπόθεση του γνωστού κτηνοτρόφου-οικονομολόγου Κίμωνα Αποστολόπουλου (γνωστού και από την πολύτιμη αρθρογραφία του στον Σ.Ε και στο symboulos.gr) ανέδειξε με τον πιο ωμό τρόπο το ανθρώπινο κόστος των υγειονομικών πρωτοκόλλων. Μια πρότυπη κτηνοτροφική μονάδα, αποτέλεσμα μακροχρόνιου μόχθου, οδηγήθηκε σε ολοκληρωτική καταστροφή λόγω της ζωονόσου της ευλογιάς. Με βάση τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αποφασίστηκε η θανάτωση ολόκληρου του κοπαδιού 1000 άρρωστων και υγιών ζώων, μέσα σε λίγες ημέρες.
Η δημόσια συζήτηση για την υπόθεση αυτή πήρε ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τη δημοσιοποίηση του κειμένου του Φωκίωνα Ζαΐμη https://www.naftemporiki.gr/opinion/2061011/me-mia-ypografi-1000-thanatoi/
Δεν πρόκειται για ένα τυπικό διοικητικό σημείωμα, αλλά για μια σπάνια καταγραφή της ανθρώπινης διάστασης μιας θεσμικής απόφασης. Ο Αντιπεριφερειάρχης Π. Ε Αχαΐας περιγράφει το τηλεφώνημα του κτηνοτρόφου που του γνωστοποίησε το γεγονός, το αδιέξοδο της επιστήμης απέναντι στη νόσο, την επώδυνη εφαρμογή των πρωτοκόλλων και –κυρίως- το βάρος της υπογραφής που οδήγησε στη θανάτωση χιλιάδων ζώων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παραδοχή ότι, ακόμη και όταν τηρούνται κατά γράμμα οι ευρωπαϊκές οδηγίες, το ηθικό και ψυχικό κόστος παραμένει. Το κείμενο αναδεικνύει τον παραλογισμό μιας εποχής που, μετά από μια πανδημία στους ανθρώπους, αντιμετωπίζει τις ζωονόσους αποκλειστικά με τον θάνατο, χωρίς εναλλακτικά εργαλεία. Και θέτει, έστω έμμεσα, το ερώτημα αν η πρόοδος της επιστήμης και της πολιτικής έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές της ή αν απλώς μεταθέτει το βάρος στους πιο αδύναμους.
Το σημερινό μας κείμενο εδώ δεν αποδίδει ευθύνες ούτε απονέμει συγχωροχάρτια. Επισημαίνει όμως κάτι κρίσιμο: πίσω από κάθε αριθμό ζώων που θανατώνονται, πίσω από κάθε πρωτόκολλο και κάθε διοικητική πράξη, υπάρχουν άνθρωποι, οικογένειες και κοινότητες που καλούνται να σηκώσουν δυσβάσταχτο φορτίο. Και όταν αυτό το φορτίο αγνοείται, οι συνέπειες ξεφεύγουν από τον έλεγχο.
Ο πρωτογενής τομέας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως παραγωγική δραστηριότητα. Είναι ταυτότητα, σχέση ζωής, κοινωνικός ιστός. Αν η Πολιτεία και η Ευρώπη δεν επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο στηρίζουν -ουσιαστικά και ψυχικά-τους ανθρώπους της γης, τέτοιες ιστορίες δεν θα είναι η εξαίρεση, αλλά ο κανόνας.























