Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Σε εκτεταμένη επανεξέταση περίπου 15.000 υποθέσεων ρευματοκλοπών σε όλη τη χώρα, μεταξύ των οποίων και στη Δυτική Ελλάδα, προχωρά ο ΔΕΔΔΗΕ επιβεβαιώνοντας ότι σημαντικό ποσοστό αυτών οφείλεται είτε σε λάθη είτε σε ενέργειες που δεν σχετίζονται με πραγματική παραβίαση των χρηστών. Το φαινόμενο των ρευματοκλοπών έχει προκαλέσει σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, καθώς πολλοί οικιακοί χρήστες αλλά και επαγγελματίες βρέθηκαν αντιμέτωποι με δυσθεώρητα πρόστιμα και τον κίνδυνο διακοπής της ηλεκτροδότησης για παραβάσεις που ενδεχομένως δεν είχαν διαπράξει.
Μέχρι πρόσφατα, η διαδικασία του ΔΕΔΔΗΕ προέβλεπε άμεση διακοπή της παροχής ρεύματος σε περίπτωση εντοπισμού ρευματοκλοπής. Ωστόσο, μετά την αυξανόμενη δημόσια κατακραυγή, αποφασίστηκε η αναστολή αυτών των διακοπών μέχρι να ολοκληρωθεί η πλήρης επανεξέταση των υποθέσεων. Η απόφαση αυτή έρχεται ως ανακούφιση για πολλούς καταναλωτές, οι οποίοι, σε ορισμένες περιπτώσεις, είχαν δει λογαριασμούς πολλών χιλιάδων ευρώ να τους επιβάλλονται χωρίς να υπάρχει σαφής υπαιτιότητα.

Μιλώντας στον «Σ.Ε.» ο Αλέξης Παυλόπουλος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Εργοληπτών Εγκαταστατών Ηλεκτρολόγων Νομού Αχαΐας «Ο ΒΑΤΤ», υπογραμμίζει ότι το φαινόμενο έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ παραμένει δύσκολο να εξακριβωθεί ποιο μέρος των ρευματοκλοπών ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. «Μετά τη δημόσια κατακραυγή, ο ΔΕΔΔΗΕ αποφάσισε να σταματήσει τη διακοπή της παροχής σε περιπτώσεις οικιακών χρηστών. Σαφώς, οι ρευματοκλοπές αποτελούν υπαρκτό πρόβλημα, αλλά οι διαστάσεις που παρουσιάζει ο ΔΕΔΔΗΕ είναι μεγαλύτερες από τις πραγματικές», σημειώνει.
Σύμφωνα με πληροφορίες, όταν ένας εργολάβος συνεργαζόμενος με τον ΔΕΔΔΗΕ εντοπίσει υποψία ρευματοκλοπής, λαμβάνει αμοιβή έως και 50 ευρώ για κάθε υπόθεση. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, αποτελεί κίνητρο για την καταγραφή πιθανών ρευματοκλοπών, ακόμα και όταν αυτές δεν υφίστανται. Η πρακτική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις των πολιτών, που υποχρεώνονται να αντιμετωπίσουν μια περίπλοκη και ψυχοφθόρα διαδικασία μέχρι να δικαιωθούν.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και σε περιπτώσεις ενοικίασης ακινήτων. Ένα νέο πρόσωπο που μετακομίζει σε έναν χώρο δεν μπορεί πριν από την επίσημη επιθεώρηση του ΔΕΔΔΗΕ να διαπιστώσει εάν κινδυνεύει να κατηγορηθεί για ρευματοκλοπή. Οι ηλεκτρολόγοι δεν έχουν δικαιοδοσία να ανοίξουν τη σφραγίδα του μετρητή ή να ελέγξουν πλήρως την κατάσταση της εγκατάστασης, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα πρόληψης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ρευματοκλοπές καταγράφονται κατά την επανασύνδεση της παροχής, ενώ συχνά συγχέεται η παραβίαση της εξωτερικής σφραγίδας του κουτιού με τις εσωτερικές σφραγίδες του μετρητή. Για να υπάρξει σοβαρή υπόνοια ρευματοκλοπής, απαιτείται παραβίαση των καλωδίων ή του γυάλινου δίσκου του ρολογιού.

Ο πρώην πρόεδρος του Συνδέσμου, Νίκος Φωτόπουλος, προσθέτει ότι «κάθε τόσο εμφανίζονται υποθέσεις που καλούνται οι ηλεκτρολόγοι να επιβεβαιώσουν ή να απορρίψουν». Οι καταγγελίες και οι αναφορές έχουν αυξηθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, δημιουργώντας ανησυχία στον κλάδο. Πολλοί πολίτες αναζητούν βοήθεια από ιδιώτες ηλεκτρολόγους, ανησυχώντας ότι μια πιθανή κατηγορία ρευματοκλοπής μπορεί να οδηγήσει σε μια μακρά και πολύπλοκη δικαστική περιπέτεια.
Το ζήτημα αναδεικνύει την ανάγκη για διαφάνεια και αυστηρό έλεγχο των διαδικασιών, ώστε οι πραγματικοί παραβάτες να εντοπίζονται, χωρίς να ταλαιπωρούνται ανυποψίαστοι πολίτες.
Ειδικοί του κλάδου επισημαίνουν ότι η ενημέρωση των καταναλωτών για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, καθώς και η σαφής καθοδήγηση από τους ηλεκτρολόγους και τις αρχές, είναι κρίσιμη για την αποφυγή παρεξηγήσεων και προβλημάτων. Ταυτόχρονα, προτείνουν την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων για την παρακολούθηση της κατανάλωσης ρεύματος, ώστε να περιοριστούν τα ψευδή περιστατικά και να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία του δικτύου.
Η ΕΚΠΟΙΖΩ
Σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ, οι καταγγελίες προς τον ΔΕΔΔΗΕ έχουν αυξηθεί κατακόρυφα και αφορούν, μεταξύ άλλων, και περιπτώσεις ρευματοκλοπών με υψηλά πρόστιμα. Τελικά ο ΔΕΔΔΗΕ αναγκάστηκε να επανεξετάσεις τις αυθαίρετες βεβαιώσεις ρευματοκλοπών και τα εξοντωτικά πρόστιμα, αφού προηγήθηκε παρέμβαση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς επί μήνες ο ΔΕΔΔΗΕ επέμενε στην ίδια πρακτική, αδιαφορώντας επιδεικτικά για τις ενστάσεις και τις καταγγελίες των καταναλωτών. Σε βάρος του ΔΕΔΔΗΕ επιβλήθηκαν και δύο πρόστιμα συνολικού ύψους 240.000 ευρώ από την Αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ) σε υποθέσεις, οι οποίες κατέληξαν στα δικαστήρια, με τους καταναλωτές όμως να δικαιώνονται.
Στις αποφάσεις της η ΡΑΑΕΥ διαπιστώνει ότι ο ΔΕΔΔΗΕ δεν τήρησε ούτε ένα από τα προβλεπόμενα στάδια της διαδικασίας ελέγχου ρευματοκλοπής, συμπεριλαμβανομένης της στοιχειώδους υποχρέωσης κοινοποίησης των ευρημάτων και των αποδεικτικών στοιχείων στους χρήστες. Μπροστά στη γενικευμένη κοινωνική και πολιτική δυσαρέσκεια, την περασμένη Τρίτη ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος συγκάλεσε υπηρεσιακή σύσκεψη με τη συμμετοχή του ΔΕΔΔΗΕ και της ΡΑΑΕΥ, όπου διαπιστώθηκε η αποτυχία του διαχειριστή σε δύο μέτωπα, απέναντι στους καταναλωτές που διώκονται αδίκως και απέναντι στους πραγματικούς παραβάτες που εκμεταλλεύονται το χάος που ο ίδιος δημιούργησε.
Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Με γραπτή ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου αναφέρει ότι: «Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι ρευματοκλοπές στην Ελλάδα έχουν λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, με το συνολικό κόστος αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας να εκτιμάται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το κόστος αυτό φαίνεται να μετακυλίεται εμμέσως στους συνεπείς καταναλωτές μέσω των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί πολυάριθμες καταγγελίες πολιτών για αυθαίρετες ή ελλιπώς τεκμηριωμένες χρεώσεις ρευματοκλοπής από τον ΔΕΔΔΗΕ, γεγονός που οδήγησε σε δικαστικές προσφυγές, με αρκετές αποφάσεις να δικαιώνουν τους καταναλωτές. Στο ίδιο πλαίσιο, η ΡΑΑΕΥ έχει επιβάλει διοικητικό πρόστιμο στον ΔΕΔΔΗΕ για παραβίαση των προβλεπόμενων διαδικασιών και καταχρηστικές πρακτικές κατά τον έλεγχο και την επιβολή χρεώσεων για ρευματοκλοπές.
Με δεδομένες τις υποχρεώσεις των κρατών μελών για την προστασία των καταναλωτών, τη διαφάνεια στη λειτουργία των διαχειριστών δικτύων και τη δίκαιη κατανομή του κόστους στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, ερωτάται η Επιτροπή:
Πώς αξιολογεί τη μετακύλιση του κόστους ρευματοκλοπών στους συνεπείς καταναλωτές υπό το πρίσμα του ενωσιακού δικαίου για την προστασία των καταναλωτών και τη διαφάνεια στην αγορά ενέργειας;
Θεωρεί συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο πρακτικές επιβολής χρεώσεων ρευματοκλοπής από διαχειριστές δικτύων, όταν αυτές δεν στηρίζονται σε πλήρως τεκμηριωμένους, διαφανείς και επαληθεύσιμους ελέγχους;».
Καταγγελίες για τον τρόπο λειτουργίας των συνεργείων στην Αχαΐα

Ο κ. Δημήτρης Νικολακόπουλος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων Αχαΐας «Ο ΒΑΤΤ» και πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Αχαΐας, καταγγέλλει στο «Σ.Ε.» ότι υπήρξαν περιπτώσεις όπου υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ φέρονται να δέχονται πιέσεις ώστε να καταγράφουν συγκεκριμένο αριθμό ρευματοκλοπών κάθε μήνα. Σύμφωνα με τον ίδιο, στο πλαίσιο αυτών των πρακτικών αφαιρούνται παλαιοί μετρητές και τοποθετούνται νέοι ψηφιακοί, με κόστος που βαρύνει τον καταναλωτή. Επιπλέον, επιβάλλονται πρόστιμα βάσει εσωτερικού αλγορίθμου, με αποτέλεσμα ο πολίτης να στιγματίζεται ως «κλέφτης». «Ο καταναλωτής καλείται να πληρώσει ποσά που πολλές φορές αποδέχεται είτε λόγω άγνοιας είτε για να αποφύγει δικαστικές διαδικασίες», αναφέρει ο κ. Νικολακόπουλος.
Μεγάλη ευθύνη επίσης για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί έχει και η ΔΕΔΔΗΕ που όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει αλλάξει τους παλιούς μετρητές με νέους, «έξυπνους» μετρητές.
«Εάν υπήρχε ένας σύγχρονος μετρητής μπορείς άμεσα να καταλάβεις εάν γίνεται ρευματοκλοπή. Όταν σταματήσει να καταγράφει για κάποιο χρονικό διάστημα γίνεται άμεσα αντιληπτό από το σύστημα, εφόσον έχει γίνει εξωτερική παρέμβαση στην εγκατάσταση. Γιατί λοιπόν τόσα χρόνια και με τόσα εκατομμύρια χρηματοδότηση, η ΔΕΔΔΗΕ δεν έχει αλλάξει τους μετρητές. Εάν υπήρχαν έξυπνοι μετρητές, θα πήγαιναν και στα ανάλογα τιμολόγια με βάση τις ανάγκες τους και οι καταναλωτές θα πλήρωναν λιγότερα χρήματα», αναφέρει ο κ. Νικολακόπουλος.
Κάποιος που νοικιάζει ένα σπίτι, δυστυχώς δεν μπορεί να ελέγξει εάν στο μετρητή γινόταν ουσιαστικά ρευματοκλοπή και όταν αυτό γίνει το κόστος επωμίζεται άδικα στον ένοικο που έτυχε να βρίσκεται στο σπίτι εκείνη την περίοδο. Έτσι η δικαστική προσφυγή για πολλούς είναι μονόδρομος, επειδή μέχρι σήμερα ο ΔΕΔΔΗΕ δεν δέχεται τους πολίτες στα γραφεία του. Ο μόνος τρόπος επικοινωνίας είναι με email… και όχι δια ζώσης.
ΙΝΚΑ: Ομαδικές αγωγές κατά του ΔΕΔΔΗΕ
Νομική τροπή παίρνει η υπόθεση των ρευματοκλοπών, καθώς το ΙΝΚΑ γνωστοποίησε ότι καταθέτει ομαδικές αγωγές κατά του ΔΕΔΔΗΕ, καταγγέλλοντας μαζικές και αδικαιολόγητες χρεώσεις για φερόμενες ρευματοκλοπές. Όπως αναφέρει ανακοίνωση, καθώς υπήρξαν πάνω από 30.000 περιπτώσεις που δηλώθηκαν μόνο μέσα στο 2025, οι περισσότερες χωρίς αυτόφωρη διαπίστωση, το ΙΝΚΑ κάνει λόγο για πρακτικές που μετατρέπουν το ηλεκτρικό ρεύμα από κοινωνικό αγαθό σε μηχανισμό επιβολής προστίμων και καλεί τους πολίτες να συμμετάσχουν σε συλλογικές νομικές ενέργειες.
Όπως υπογραμμίζεται από το ΙΝΚΑ «ενώ μέχρι τώρα στέλναμε στη ΡΑΕ όσες καταγγελίες λαμβάναμε, για όσους επιθυμούν να συμμετέχουν σε ομαδικές αγωγές, μπορούν να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά μαζί μας, αλλά κυριότερα με την αποστολή e-mail στην διεύθυνση [email protected] με όλο το ιστορικό της δήθεν ρευματοκλοπής καθώς και πλήρη στοιχεία όπως διεύθυνση του ακινήτου, ονοματεπώνυμο, τηλέφωνο, αριθμό παροχής και εάν είναι δυνατόν και την ηλικία καθώς και χρονολογία κατασκευής του ακινήτου και θα σας ενημερώσουμε για την διαδικασία, και το κόστος της εγγραφής μαζί με τα έξοδα του δικηγορικού γραφείου».
«Βουλιάζουν» τα πινάκια»

Από την πλευρά του, ο νέος Γραμματέας του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, Κωνσταντίνος Τσούκαλης, μιλώντας στον «Σ.Ε.», επισημαίνει ότι τα πινάκια στα δικαστήρια της Πάτρας είναι γεμάτα υποθέσεις ρευματοκλοπών τα τελευταία τουλάχιστον τρία χρόνια. Ωστόσο, η υπόθεση ήρθε πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας, μετά τη δημόσια κατακραυγή που προκάλεσαν βίντεο σύμφωνα με τα οποία εργολάβοι του ΔΕΔΔΗΕ σπάνε σφραγίδες από ρολόγια ρεύματος.
«Είναι ένα πολυετές θέμα. Έγιναν καταγγελίες σε κάποιες αρχές και προέκυψαν ζητήματα με τον τρόπο καταγραφής των ρευματοκλοπών. Η διαδικασία ξεκινά από τις παρεμβάσεις που διαπιστώνουν οι τεχνικοί του ΔΕΔΔΗΕ. Το μεγάλο ζήτημα είναι ότι η ρευματοκλοπή δεν αξιολογείται στον πυρήνα της, αλλά με βάση το προηγούμενο διάστημα. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το ακίνητο είναι κενό και ξαφνικά καταγράφεται ρευματοκλοπή χωρίς αυτό να ισχύει», αναφέρει ο κ. Τσούκαλης.
Όπως επιβεβαιώνει, οι υποθέσεις ρευματοκλοπών έχουν διογκωθεί το τελευταίο διάστημα και ταλαιπωρούν εκατοντάδες πολίτες.
«Πολλές φορές, παράλληλα με την ποινική διαδικασία, υπήρχαν και αστικές αξιώσεις με βάση τις εκθέσεις του ΔΕΔΔΗΕ. Αρκούσε μια ποινική καταδίκη. Το αδίκημα θεωρείται κλοπή και δικάζεται στο Μονομελές Πρωτοδικείο. Σε αστικό επίπεδο, πλέον αρμόδιο είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο, ενώ μέχρι πρότινος ήταν το Ειρηνοδικείο. Έχουν τύχει κραυγαλέες περιπτώσεις όπου καταγράφεται ρευματοκλοπή, ενώ η χρήση του ακινήτου είχε σταματήσει. Δηλαδή, το διάστημα που το ακίνητο ήταν κενό, οι επιθεωρητές θεωρούσαν ότι γινόταν ρευματοκλοπή», παρατηρεί ο κ. Τσούκαλης.
Το καθοριστικό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να διαπιστωθεί αν τελικά καταναλώνεται λιγότερο ρεύμα, κάτι που απαιτεί ειδική τεχνική εξήγηση για τη δικαστική τεκμηρίωση της ρευματοκλοπής.
«Είναι μια χρονοβόρα διαδικασία. Μέχρι να προσδιοριστεί η δίκη και να συλλεχθεί το υλικό των καταναλώσεων, να εντοπιστούν μάρτυρες και να ξεπεραστούν οι αναβολές, απαιτείται σημαντικός χρόνος. Αν υπάρξει και δεύτερος βαθμός, γίνεται ακόμη μεγαλύτερη η καθυστέρηση. Επίσης, είναι δαπανηρό να διεκδικήσει κάποιος το δίκιο του. Οι δικαστές, με την πάροδο του χρόνου, αντιλήφθηκαν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με τις πολλές ρευματοκλοπές. Τα πρώτα χρόνια, οι δίκες γίνονταν αυτόματα, με βάση τις καταθέσεις των υπαλλήλων του ΔΕΔΔΗΕ, που θεωρούνταν εκ προοιμίου αξιόπιστες», εξηγεί ο κ. Τσούκαλης.
Η συμβουλή του προς όποιον κατηγορηθεί για ρευματοκλοπή είναι να απευθυνθεί άμεσα σε δικηγόρο. Βασικό στάδιο είναι η υποβολή ενστάσεων, ώστε να υπάρχει πιθανότητα να κερδηθεί η υπόθεση προτού αυτή φτάσει στο ακροατήριο.
«Υπάρχουν ρευματοκλοπές που είναι πραγματικές. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου είναι καταφανές ότι πρόκειται για αδικία. Θα πρέπει να γίνονται καταγγελίες στις αρμόδιες οργανώσεις, μήπως και αλλάξει κάτι. Η μαζική αποστολή αναφορών θα βοηθούσε σημαντικά. Πρόκειται για μια μακρά ιστορία και όσοι ασχολούνται με αυτές τις υποθέσεις κατανοούν τις διαστάσεις της», καταλήγει ο κ. Τσούκαλης.
Πάντως, κατά μέσο όρο για να τελεσιδικήσει μια υπόθεση ρευματοκλοπής χρειάζεται περί τα 3 με 5 χρόνια και βέβαια η ζημιά που υφίσταται ο χρήστης είναι μεγάλη.























