Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Τα σοβαρά και πολυδιάστατα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες, οι βιοτέχνες και οι έμποροι της Αχαΐας αναδείχθηκαν κατά τη διευρυμένη σύσκεψη φορέων που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στα γραφεία της Ομοσπονδίας Επαγγελματικών Βιοτεχνικών Εμπορικών Σωματείων Αχαΐας.

Η σύσκεψη αυτή αποτέλεσε μια σημαντική πρωτοβουλία διαλόγου και συνεργασίας, καθώς συγκέντρωσε εκπροσώπους θεσμικών φορέων, επαγγελματικών οργανώσεων και της τοπικής αυτοδιοίκησης, με βασικό στόχο την καταγραφή της πραγματικής κατάστασης της τοπικής επιχειρηματικότητας και την ανάδειξη των βασικών εμποδίων που δυσχεραίνουν τη λειτουργία και την ανάπτυξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
Κεντρικό ζήτημα που κυριάρχησε στις τοποθετήσεις των συμμετεχόντων ήταν η έντονη έλλειψη ρευστότητας που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, η οποία σε συνδυασμό με το αυξημένο λειτουργικό κόστος και την περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία δημιουργεί ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον. Οι επαγγελματίες βρίσκονται αντιμέτωποι με καθημερινές προκλήσεις που απειλούν τη βιωσιμότητά τους, ενώ η αβεβαιότητα για το μέλλον εντείνει την ανασφάλεια και περιορίζει τη δυνατότητα σχεδιασμού και επενδύσεων.

Στην τοποθέτησή του, ο πρόεδρος της ΟΕΒΕΣΝΑ, Δημήτρης Νικολακόπουλος, αναφέρθηκε εκτενώς στα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο επιχειρηματικός κόσμος, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. Όπως επισήμανε, η ενέργεια, η οποία αποτελεί βασικό κοινωνικό αγαθό και θεμελιώδη παράγοντα παραγωγής, έχει μετατραπεί σε έναν από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες για τις επιχειρήσεις, καθώς οι συνεχείς αυξήσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και των καυσίμων αυξάνουν σημαντικά το κόστος παραγωγής και λειτουργίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, την αύξηση των τιμών των προϊόντων και, τελικά, την επιβάρυνση τόσο των επαγγελματιών όσο και των καταναλωτών.
Παράλληλα, ο κ. Νικολακόπουλος αναφέρθηκε στο φορολογικό καθεστώς, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την εφαρμογή της τεκμαρτής φορολόγησης, την οποία χαρακτήρισε ως μια οριζόντια και άδικη επιβάρυνση για τις μικρές επιχειρήσεις. Όπως σημείωσε, αντί η Πολιτεία να εντοπίσει και να αντιμετωπίσει ουσιαστικά τη φοροδιαφυγή, επιβάλλει φόρους με βάση τεκμαρτά εισοδήματα, τα οποία συχνά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική οικονομική κατάσταση των επιχειρηματιών. Αυτή η πρακτική οδηγεί σε πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις, ακόμη και για επιχειρήσεις που ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες επιβίωσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ζήτημα της περιορισμένης πρόσβασης των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων στο τραπεζικό σύστημα. Όπως τονίστηκε, πολλές επιχειρήσεις αδυνατούν να εξασφαλίσουν δανεισμό ή άλλες μορφές χρηματοδότησης, καθώς οι τράπεζες εφαρμόζουν αυστηρά κριτήρια, αποκλείοντας ουσιαστικά ένα μεγάλο μέρος του επιχειρηματικού κόσμου. Την ίδια στιγμή, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και τα κονδύλια από ευρωπαϊκά προγράμματα και το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνονται κυρίως σε μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, αφήνοντας εκτός σημαντικό αριθμό μικρών επιχειρήσεων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα που αναδείχθηκε αφορά την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, ιδιαίτερα στον τομέα των τεχνικών επαγγελμάτων. Παρά το γεγονός ότι η ανεργία στους νέους παραμένει σε υψηλά επίπεδα, πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν κατάλληλα καταρτισμένους εργαζομένους. Αυτό το παράδοξο φαινόμενο αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην υποβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης τα προηγούμενα χρόνια και στην απουσία ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού για τη σύνδεση της εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, παρουσίασε στοιχεία που αναδεικνύουν τη σημασία των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων στην ελληνική οικονομία. Όπως ανέφερε, το 96% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα ανήκει σε αυτή την κατηγορία, ποσοστό που είναι αντίστοιχο με εκείνο των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών. Τόνισε ότι η κυριαρχία των μικρών επιχειρήσεων δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά βασικό χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών οικονομιών. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η συγκέντρωση της οικονομικής δύναμης σε λίγους μεγάλους παίκτες και η περιορισμένη πρόσβαση των μικρών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση δημιουργούν συνθήκες ανισότητας και περιορίζουν την οικονομική δημοκρατία.
Ανέφερε τις στρεβλώσεις που επικρατούν στην αγορά, όταν στη χώρα μας σήμερα υπάρχουν μόλις τέσσερις τράπεζες, ενώ στη Γερμανία υπάρχουν περίπου πενήντα. Έφερε ως παράδειγμα ακόμη το ότι δεν επιτρέπεται στη χώρα να υπάρχει κρατικός φορέας τηλεπικοινωνιών, όταν ο ΟΤΕ εξαγοράστηκε από την Deutsche Telekom, που είναι ο γερμανικός κρατικός φορέας τηλεπικοινωνιών. «Ποια λεφτά πήρε για να πάρει το 5G; Θα δείτε ότι έλαβε χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Δεν μπορούσε να πάρει χρηματοδότηση από το τραπεζικό σύστημα; Είχε πρόβλημα να πάρει χρήματα από το Χρηματιστήριο ή από ομολογιακά δάνεια; Όχι. Το πρόβλημα το έχει όμως η μικρή επιχείρηση που πρέπει να επιβιώσει», σημείωσε ο κ. Καββαθάς.
Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ επεσήμανε ακόμη ότι στο ΕΣΠΑ έχει πρόσβαση μόνο το 6,5% των επιχειρήσεων, οπότε δεν μπορούν να βοηθηθούν. «Συνολικά 400.000 αυτοαπασχολούμενοι αποκλείονται από το ΕΣΠΑ γιατί δεν συγκεντρώνουν τις απαραίτητες μονάδες εργασίας. Δεν έχουν ούτε έναν εργαζόμενο και, εφόσον δεν πληρούν τα κριτήρια, δεν μπορούν να ενταχθούν», ανέφερε ο κ. Καββαθάς. Εκείνο που επίσης χρειάζεται για να λάβει κάποιος ΕΣΠΑ είναι κεφάλαια, την ώρα που μόλις 65.000 επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα, αριθμός ιδιαίτερα μικρός. Έτσι, ένας αυτοαπασχολούμενος δεν μπορεί να λάβει χρηματοδότηση και η μικρή επιχειρηματικότητα εξοβελίζεται υπέρ της μισθωτής εργασίας.
«Μας θέλουν μισθωτούς σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Ας πάμε σε αυτή τη λογική. Όμως καμία επένδυση στη χώρα έντασης εργασίας δεν έχει γίνει. Το Ελληνικό, ένα έργο που είναι σε εξέλιξη, θα δούμε ότι στο τέλος της δεκαετίας θα έχουμε 75.000 νέες θέσεις εργασίας. Εάν κλείσουμε 200.000 επιχειρήσεις ΜΜΕ θα έχουμε 300.000 ανέργους. Ας μας πει κάποιος ποιος είναι ο υποδοχέας της ανεργίας», σημείωσε ο κ. Καββαθάς.

Σημαντική ήταν και η παρέμβαση του Αντιπεριφερειάρχη Επιχειρηματικότητας, Τάκη Παπαδόπουλου, ο οποίος παρουσίασε τα προγράμματα που υλοποιεί η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο Μηχανισμός Στήριξης Επιχειρηματικότητας, το πρόγραμμα DigiWEST για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, καθώς και το Περιφερειακό Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, το οποίο στοχεύει στη σύνδεση των επιχειρήσεων με το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό. Επιπλέον, αναφέρθηκε στο νέο πρόγραμμα ενίσχυσης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, το οποίο προβλέπει επιχορήγηση έως και 50% για επενδύσεις που θα πραγματοποιήσουν οι επιχειρήσεις.
Οι προκλήσεις και οι λύσεις για την τοπική επιχειρηματικότητα
Φορολογία, ενέργεια και αθέμιτος ανταγωνισμός
Τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι αυτοαπασχολούμενοι ανέδειξαν εκπρόσωποι επαγγελματικών κλάδων, επισημαίνοντας ότι η φορολογία, το ενεργειακό κόστος και οι συνθήκες ανταγωνισμού δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον.

Ο Κωνσταντίνος Τηλιγάδης, Γραμματέας της Συντεχνίας Αρτοποιών και αντιπολίτευση στην Ομοσπονδία με την παράταξη «Αγωνιστική Συνεργασία», χαρακτήρισε τη φορολογία και ειδικότερα τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης ως «μεγάλο βαρίδι» για τις επιχειρήσεις, τονίζοντας ότι επιβαρύνει σημαντικά τη βιωσιμότητά τους. Παράλληλα, στάθηκε στο υψηλό ενεργειακό κόστος, υπογραμμίζοντας ότι, παρά το γεγονός πως η ενέργεια αποτελεί κοινωνικό αγαθό, στην πράξη δεν αντιμετωπίζεται ως τέτοιο. «Όταν δεν θα έχω να πληρώσω το ρεύμα, τότε κλείνω το μαγαζί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στην ψηφιακή μετάβαση, σημείωσε ότι αυτή απαιτεί σημαντική οικονομική συμβολή από τις ίδιες τις επιχειρήσεις, αυξάνοντας περαιτέρω τα λειτουργικά τους έξοδα. Επιπλέον, υποστήριξε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης ευνοεί κυρίως μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. «Υπάρχει ένας πόλεμος τάξεων, όπου οι πλούσιοι επιδιώκουν να βγάλουν εκτός αγοράς τους μικρούς», σημείωσε.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Κωνσταντίνος Τσικριλής, πρόεδρος του Συλλόγου Κομμωτών Αχαΐας, αναφέρθηκε στον αθέμιτο ανταγωνισμό από ιδιώτες που παρέχουν υπηρεσίες σε οικιακούς χώρους με χαμηλότερο κόστος και χωρίς τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφάλειας. Παράλληλα, τόνισε ότι ο κλάδος των κομμωτών είναι ο μοναδικός στην Ελλάδα που δεν μπορεί να προσλάβει προσωπικό με μερική απασχόληση χωρίς να επιβαρυνθεί με πλήρες μισθολογικό κόστος. Όπως σημείωσε, η τεκμαρτή φορολόγηση και το υψηλό λειτουργικό κόστος έχουν οδηγήσει πολλά κομμωτήρια και κουρεία σε οριακή κατάσταση. Επιπλέον, έκανε λόγο για άνιση μεταχείριση σε σχέση με νέες επιχειρήσεις, οι οποίες απολαμβάνουν φορολογικές ελαφρύνσεις και χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ενεργειακό κόστος, το οποίο αποτελεί βασικό έξοδο για τον κλάδο.

Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Τρίπκος, ταμίας του σωματείου ξένων γλωσσών Palso, υπογράμμισε τον έντονο ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουν τα οργανωμένα κέντρα από ιδιώτες καθηγητές που παραδίδουν ιδιαίτερα μαθήματα χωρίς ασφαλιστικές υποχρεώσεις και με χαμηλότερα δίδακτρα. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η υπογεννητικότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει αρνητικά τον κλάδο και την οικονομία συνολικά.

Τέλος, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Επισκευαστών Αυτοκινήτων Μηχανημάτων Μοτοσυκλετών, Γιάννης Διδάχος, τόνισε ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν πάνω από το 90% της ελληνικής επιχειρηματικότητας και στηρίζουν την οικονομία και τα δημόσια έσοδα. Ωστόσο, επισήμανε την έλλειψη ενδιαφέροντος των νέων για τεχνικά επαγγέλματα, καθώς οι περισσότεροι επιλέγουν ακαδημαϊκές σπουδές, γεγονός που δημιουργεί σημαντικά κενά σε κρίσιμους επαγγελματικούς τομείς.
Οι εκπρόσωποι των επαγγελματικών κλάδων συμφώνησαν ότι απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους και η ισορροπία στην αγορά.
























