Του Στέλιου Μπλέτσα*
Η απαίτηση για την ενεργειακή μετάβαση προέκυψε ως σύγχρονο, επιτακτικό αίτημα απέναντι σε δύο δυναμικές προκλήσεις της εποχής μας: την Κλιματική κρίση και την ενεργειακή φτώχεια. Τίθεται συνεπώς στο επίκεντρο το διαρκές, θεμελιώδες ζήτημα της ενεργειακής δημοκρατίας και οι ασφαλείς ατραποί που θα οδηγήσουν στην πλήρη εμπέδωσή της.
Υπό αυτό το πρίσμα, η προώθηση μιας σύγχρονης, κυκλικής, αποδοτικής και ανταγωνιστικής οικονομίας με μηδενικό ανθρακικό αποτύπωμα και αποδοτική χρήση των φυσικών πόρων αποτελεί επιστημονικό και θεσμικό μονόδρομο.
Αυτή η ενεργειακή μετάβαση όμως αποτελεί μια διαρκή πρόκληση για την παγκόσμια οικονομία, καθώς προϋποθέτει τον ταχύτατο μετασχηματισμό ολόκληρου του ενεργειακού αλλά και παραγωγικού μοντέλου των σύγχρονων οικονομιών.
Ικανή και αναγκαία συνθήκη πραγμάτωσης των ανωτέρω στόχων αποτελεί η εξεύρεσης της χρυσής τομής μεταξύ της ενεργειακής ασφάλειας, της οικονομικής προσιτότητας και της ενεργειακής αειφορίας, ήτοι κατά πόσο η ενέργεια είναι επαρκής, οικονομική και άρα προσιτή στο σύνολο των ανθρώπων, καθώς και φιλική στο περιβάλλον.
Η παράμετρος που διαρκώς τίθεται στο περιθώριο βέβαια, είναι αυτή της σύγχρονης και επιστημονικά ορθής χωροταξίας όλων των απαραίτητων παρεμβάσεων στα ενεργειακά ζητήματα που χρήζει επαναφοράς στο δημόσιο διάλογο αλλά και εφαρμογής στο πεδίο.
Είναι σαφές, πως στο σημείο αυτό υπεισέρχεται η αναγκαία, πολύπλευρη δράση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για αυτό το λόγο η ανάδειξη περιβαλλοντικών θεμάτων, η πολυεπίπεδη ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και η πράσινη μετάβαση βρίσκονται στον πυρήνα των δράσεων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Π.Δ.Ε.:
α) Συμμετέχει στο καινοτόμο έργο PATH4PDE, ούσα η μόνη Περιφέρεια από τη χώρα μας ανάμεσα σε 57 άλλες Περιφέρειες της Ε.Ε.. Μέσω του εν λόγω έργου φιλοδοξούμε να χαρτογραφήσουμε τον οδικό χάρτη, βάσει του οποίου θα η Π.Δ.Ε. θα καταστεί κλιματικά ανθεκτική, υιοθετώντας καλές πρακτικές από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, δείχνοντας το δρόμο και στις υπόλοιπες Περιφέρειες της πατρίδας μας.
β) συμμετέχει ως εταίρος στο ευρωπαϊκό έργο «LIFE-IP AdaptInGR – το οποίο φιλοδοξεί να ενισχύσει την εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής και των 13 Περιφερειακών Σχεδίων για την Προσαρμογή στη Κλιματική Αλλαγή. Στο έργο προβλέπονται δράσεις παρακολούθησης & αξιολόγησης της εφαρμογής των Περιφερειακών Σχεδίων για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ) και υλοποίηση πιλοτικών δράσεων που θα λειτουργήσουν ως «καλά παραδείγματα» για μελλοντικές εφαρμογές και πολιτικές.
γ) προχωρά στην υλοποίηση του καινοτόμου έργου σύστασης της Ενεργειακής της Κοινότητας με την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου στο Κτήμα Polder στο Μεσολόγγι, δίνοντας τη δυνατότητα στον πρωτογενή τομέα να μειώσει δραματικά το ενεργειακό κόστος λειτουργίας κατά τις παραγωγικές του διαδικασίες.
δ) Αναβαθμίζει ενεργειακά δημόσιες κτηριακές εγκαταστάσεις (Σχολεία, Κολυμβήτρια, Αθλητικές Εγκαταστάσεις κλπ) σε όλη την επικράτειά της, με υιοθέτηση ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων για ψύξη και θέρμανση χώρων, καθώς και μέσω εφαρμογής τεχνολογιών εξοικονόμησης και διαχείρισης ενέργειας, μέσα από εξειδικευμένα, χρηματοδοτικά εργαλεία.
ε) επεκτείνει το δίκτυο φυσικού αερίου για την ενεργειακή μετάβαση της ευρύτερης περιοχής με την κατασκευή 172χλμ. δικτύου έως το 2030 και 12.900 νέες συνδέσεις.
Σε κάθε περίπτωση η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να προχωρήσει με αρκετά πιο γρήγορους ρυθμούς και να συνδυαστούν στην πράξη προωθημένες εθνικές και περιφερειακές πολιτικές με ταυτόχρονη περιβαλλοντική εκπαίδευση, πολιτών, επιχειρήσεων και φορέων.
Προς την κατεύθυνση αυτή, οι σύγχρονες τεχνολογίες αποτελούν ένα αξιόπιστο εργαλείο, που μπορεί να συμβάλλει μεταξύ άλλων και στην απαιτούμενη οικονομία χρόνου και πόρων, τόσο φυσικών όσο και ανθρώπινων. Οι τεχνολογίες δέσμευσης, απομάκρυνσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, οι ΑΠΕ και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, καθώς και τα μοντέλα κλίματος αποτελούν ενδεικτικά όπλα που πρέπει να αξιοποιηθούν κατάλληλα και σε ευρεία κλίμακα.
Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν με αρκετά ελπιδοφόρα διάσταση, η τεχνητή νοημοσύνη, το Internet of Things, τα δίκτυα 5G και τα Μεγάλα Δεδομένα (Big Data).
Παράλληλα, η ενεργειακή αναβάθμιση ολόκληρου του κτηριακού δυναμικού της περιοχής αλλά και της χώρας μας συνολικά πρέπει να προχωρήσει με πολύ υψηλότερη ταχύτητα. Για το λόγο αυτό απαιτείται πέρα από δέσμευση ευρωπαϊκών πόρων, η παροχή σχετικών φορολογικών κινήτρων, ώστε να μειωθεί σε σημαντικό επίπεδο η ζήτηση ενέργειας από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
* Ο Στέλιος Μπλέτσας είναι Αντιπεριφερειάρχης Βιώσιμης Ανάπτυξης, Ενέργειας, Χωροταξίας και Περιβάλλοντος.






















