Η ενεργειακή κρίση, η ακρίβεια και η αυξημένη φορολογία αποτελούν σήμερα βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Οι επαγγελματίες καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένου λειτουργικού κόστους, μειωμένης κατανάλωσης και περιορισμένης στήριξης, γεγονός που δημιουργεί έντονη αβεβαιότητα για το μέλλον. Στη συνέντευξη του Γιώργου Καββαθά, προέδρου της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) στο «Σύμβουλο Επιχειρήσεων» και το symboulos.gr αναλύονται τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η επιχειρηματικότητα, οι επιπτώσεις της ενεργειακής πολιτικής και της ακρίβειας, καθώς και οι προοπτικές επιβίωσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον.
Συνέντευξη στον Γιώργο Ηλιόπουλο
Την τελευταία πενταετία παρατηρούμε ότι το ενεργειακό πρόβλημα είναι εκείνο που ταλανίζει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα. Πιστεύετε πρέπει να γίνουν βήματα στήριξης και σε ποια κατεύθυνση;
Μπορούν να γίνουν ουσιαστικά βήματα αρκεί να υπάρξει βούληση. Η λειτουργία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας είναι ένα μείζον θέμα. Η χώρα επέλεξε να έχει το 100% της παραγωγής μέσω του Χρηματιστηρίου. Καμία άλλη χώρα δεν το έχει. Το δεύτερο είναι ότι δεν πρέπει η μέση τιμή της Μεγαβατωρας να καθορίζεται με βάση τον ακριβότερο πάροχο. Αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι άλλο το κόστος ενός υδροηλεκτρικού εργοστασίου, άλλο μέσω παραγωγής λιγνίτη, άλλο κόστος με τη χρήση πετρελαίου, φυσικού αερίου ή μέσω φωτοβολταϊκών. Υπάρχει μια στρέβλωση στην αγορά. Αποδεικνύεται ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να βάλει το μαχαίρι στο κόκκαλο.
Το γεγονός όμως ότι συνεχίζουμε να μιλάμε για ενεργειακό κόστος, μετά από τόσα χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηνκε η ενεργειακή κρίση, μετά την περίοδο της πανδημίας, τι σημαίνει στην πράξη;
Είναι ζήτημα, όπως προείπα, πολιτικής βούλησης. Θέλουμε να ενισχύσουμε τους λίγους σε βάρος των πολλών. Η χώρα πηγαίνει με ρυθμούς ανάπτυξης 2,4% και αξιολογείται από τους διεθνείς οίκους θετικά τα τελευταία δύο χρόνια. Επίσης κανείς δεν λέει ότι δεν μειώθηκε η ανεργία. Αυτά όμως δεν έγιναν δια μαγείας. Έγιναν στην πλάτη των επαγγελματιών, των βιοτεχνών και των εμπόρων. Το όφελος από αυτή την ανάπτυξη δεν διαχέεται στο σύνολο ή ισομερώς της κοινωνίας. Αν δούμε την πρόσφατη έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ για τις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών, παρατηρεί κανείς ότι μόνο το 6% δηλώνει ότι διαβιεί χωρίς να έχει κανένα απολύτως πρόβλημα. Το 94% έχει πρόβλημα και από αυτό σε ποσοστό άνω του 50% δηλώνει ότι μειώνει τις δαπάνες αναγκαίες για την επιβίωσή του και ένα περίπου 40% λέει ότι ζει στα επίπεδα που ζούσε στο παρελθόν και ίσως χαμηλότερα. Αυτό αποδεικνύει ποια είναι η κατάσταση της ανάπτυξης σήμερα.
Η ακρίβεια από την άλλη που παθολογουμένως επικρατεί βλέπετε να έχει αντανάκλαση στην επιχειρηματικότητα και σε τι μέγεθος;
Είναι σαφές. Προέρχομαι από τον κλάδο της εστίασης. Για πρώτη χρονιά μετά το 2020-2021, όταν φύγαμε από την περίοδο της πανδημίας, η εστίαση παρουσιάζει μια μείωση σε ετήσια βάση της τάξεως του 3.5%. Μέχρι τότε είχε μια ανοδική πορεία. Αυτό δείχνει ότι δεν υπάρχει διαθέσιμο εισόδημα προς κατανάλωση. Από την ίδια έρευνα που έκανε η ΓΣΕΒΕΕ διαπιστώνεται ότι επιλέγουν οι πολίτες χαμηλότερα προϊόντα διατροφικής αξίας γιατί δεν μπορούν να αγοράσουν τα απαραίτητα. Αυτό από μόνο του δείχνει το μέγεθος του προβλήματος.
Ωστόσο η κυβέρνηση υποστηρίζει με πρόσφατες δηλώσεις του Ομήρου Τσάπαλου, Εκπροσώπου Τύπου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ότι δεν έχει υποστεί καμία φορολογική επίθεση η εστίαση. Είναι άραγε αλήθεια και ποια η εικόνα που έχετε;
Είναι ένα μεγάλο ψέμα αυτό. Το άκουσα και εγώ. Είναι ψέμα γιατί την 1η Ιανουαρίου του 2024 υπήρξε αύξηση του ΦΠΑ στα ροφήματα και στα αναψυκτικά από το 13% στο 24%. Η κυβέρνηση λέει ότι πήγαμε σε επαναφορά του καθεστώτος που ίσχυε πριν. Από 1η Ιουλίου 2024 υπήρξε φορολόγηση και στον καφέ και μάλιστα με έναν διαχωρισμό, άλλος φόρος στον καφέ σερβιριζόμενο άλλος φόρος εάν ο καφές είναι ντελίβερι. Άρα δημιουργείται αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ δύο ομοειδών επιχειρήσεων. Είναι τραγικότερο, και αυτό αναδεικνύει την πολιτική της κυβέρνησης στις μεγάλες αλυσίδες καφεστίασης, που κατά 90% του κύκλου εργασιών τους γίνονται σε παραγγελίες takeaway ή ντελίβερι. Από την άλλη μεριά θυμίζω τη δήλωση του Πρωθυπουργού το 2019, που έλεγε τότε ότι η εστίαση πρέπει να έχει έναν συντελεστή, δηλαδή ποσοστό 13% και στο τέλος της τετραετίας θα έπεφτε στο 11%. Κανένα από αυτά τα δύο μέτρα δεν ίσχυσε. Επιπλέον η ίδια η κυβέρνηση επέτρεψε να αυξηθεί το ποσοστό του δημοτικού φόρου από το 0,5 στο 0,75 δηλαδή αύξηση κατά 50%. Τι άλλο θέλουμε για να αποδείξουμε ότι έχουμε υπερφορολόγηση;
Τελικά, με όλες αυτές τις συνθήκες που διαμορφώνονται, είστε αισιόδοξος ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα καταφέρουν να επιβιώσουν το επόμενο διάστημα;
Δεν μπορώ να προβλέψω με ακρίβεια εάν θα μπουν λουκέτα. Εκείνο που βλέπουμε πάντως είναι ότι στις επιχειρήσεις καταγράφεται αιφνίδια ένας ξαφνικός θάνατος. Μια επιχείρηση λειτουργεί σήμερα και μετά κλείνει. Βλέποντας την αύξηση των υποχρεώσεων και του λειτουργικού κόστους, χωρίς μέτρα στήριξης, τα οποία περιμέναμε από τον Πρωθυπουργό στη ΔΕΘ το 2025, και δεδομένου ότι δεν ακούσαμε ούτε ένα μέτρο στήριξης των επαγγελματιών και των εμπόρων, είναι βέβαιο ότι το επόμενο διάστημα θα πάμε σε λουκέτα. Το θέμα είναι ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, με οποιαδήποτε μέτρο, δεν μπορούν να σωθούν επιχειρήσεις που έχουν σωρεύσει χρέη εδώ 15 χρόνια. Κάποιες εκ των πραγμάτων βυθίζονται μέρα με τη μέρα σε μια κινούμενη άμμο, με την ελπίδα να ανταπεξέλθουν. Πρέπει να δούμε και εμείς τα δικά μας προβλήματα και να καταλάβουμε ότι η αποτυχία η επαγγελματική δεν είναι κακό, γιατί έχουμε δυστυχώς αυτή την κουλτούρα στην Ελλάδα.





















