Οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης για τα μέτρα στήριξης, τα οποία αναλύονται εκτενώς στο κεντρικό θέμα του πρωτοσέλιδου, επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν τη δημοσιονομική υπεραπόδοση και να δώσουν σήμα κοινωνικής ενίσχυσης.
Ωστόσο, πίσω από το συνολικό πακέτο παρεμβάσεων, ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προβληματισμό προκαλούν οι ρυθμίσεις για τα ληξιπρόθεσμα χρέη, που αποτυπώνουν τα όρια της κυβερνητικής προσέγγισης.
Η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών έως το 2023 σε 72 δόσεις και η μερική άρση κατασχέσεων αποτελούν μια ανάσα για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών, κυρίως για όσους βρίσκονται ήδη εκτός ρυθμίσεων και αντιμετωπίζουν πιέσεις από τη φορολογική διοίκηση. Δεν συνιστούν, όμως, μια συνολική λύση. Αντιθέτως, αφήνουν εκτός ένα μεγάλο τμήμα φορολογουμένων και επιχειρήσεων που παραμένουν συνεπείς στις ρυθμίσεις τους, αλλά επιβαρύνονται με υψηλές μηνιαίες δόσεις, χωρίς καμία ουσιαστική ελάφρυνση στη ρευστότητά τους.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο για τις επιχειρήσεις, οι οποίες, μέσω των φορέων εκπροσώπησής τους, έχουν επανειλημμένα ζητήσει γενναίες και οριζόντιες ρυθμίσεις για το σύνολο των οφειλών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Αντ’ αυτού, βρίσκονται αντιμέτωπες με παρεμβάσεις περιορισμένης εμβέλειας, που δεν απαντούν στο βασικό αίτημα για βιώσιμη αποκατάσταση της ρευστότητας.
Στο ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο, οι εξαγγελίες αυτές εντάσσονται σε μια γνώριμη στρατηγική μετατόπισης της δημόσιας ατζέντας. Σε περιόδους πίεσης, το πολιτικό σύστημα επιλέγει να μεταφέρει τη συζήτηση από τα ζητήματα αξιοπιστίας και τις κρίσεις σε ένα «θετικό αφήγημα» παροχών και ενισχύσεων. Η συγκυρία των ανακοινώσεων, σε συνδυασμό ως συνέχεια της επιβεβαίωσης των δημοσιονομικών στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ από τη Eurostat, ενισχύει την εκτίμηση ότι η χώρα εισέρχεται σε φάση αυξημένων πολιτικών πρωτοβουλιών με εκλογικό ορίζοντα.
Το κρίσιμο, ωστόσο, δεν είναι η επικοινωνιακή διαχείριση, αλλά η ουσία της οικονομικής πολιτικής. Η υπεραπόδοση των πλεονασμάτων δεν εδράζεται αποκλειστικά σε διατηρήσιμη αναπτυξιακή δυναμική, αλλά και σε παράγοντες όπως η αυξημένη φορολογική επιβάρυνση και οι πληθωριστικές πιέσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, οι αποσπασματικές παρεμβάσεις δύσκολα μπορούν να δώσουν μακροπρόθεσμες λύσεις.
Οι παθογένειες παραμένουν: υψηλή εξάρτηση από έμμεσους φόρους, ασθενής παραγωγική βάση, καθυστερήσεις σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις. Όσο αυτές δεν αντιμετωπίζονται, ο κύκλος των εξαγγελιών και των περιορισμένων παρεμβάσεων θα επαναλαμβάνεται.
Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι η επόμενη ρύθμιση ή το επόμενο πακέτο μέτρων, αλλά η διαμόρφωση ενός συνεκτικού σχεδίου που θα ενισχύει ουσιαστικά την πραγματική οικονομία. Διαφορετικά, οι παρεμβάσεις θα συνεχίσουν να λειτουργούν ως προσωρινές λύσεις σε ένα διαρκές πρόβλημα.
