Είναι ημέρα ιστορικής μνήμης για όλους τους Έλληνες. Για κάθε άνθρωπο που πιστεύει ότι οι λαοί δεν πρέπει να ξεχνούν τις χαμένες πατρίδες, τους ξεριζωμούς και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
353.000 Πόντιοι Έλληνες χάθηκαν μέσα σε διωγμούς, σφαγές, τάγματα εργασίας και πορείες θανάτου. Ένας ολόκληρος κόσμος ξεκληρίστηκε. Πόλεις, χωριά, σχολεία, εκκλησίες και οικογένειες σβήστηκαν βίαια από τον χάρτη της ιστορίας.
Κι όμως, ακόμη και σήμερα, η Γενοκτονία των Ποντίων συχνά αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, σαν μια «υποσημείωση» της ιστορίας μας.
Η αλήθεια είναι πως η ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού πρέπει να διδάσκεται πολύ πιο ουσιαστικά και συστηματικά στα σχολεία. Όχι για να καλλιεργείται το μίσος, αλλά για να υπάρχει ιστορική γνώση, μνήμη και συνείδηση. Ένας λαός χωρίς μνήμη κινδυνεύει να επαναλάβει τα ίδια λάθη ή να επιτρέψει να επαναληφθούν απέναντι σε άλλους.
Και ας μην ξεχνάμε ότι η σύγχρονη Ελλάδα διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από τα μεγάλα προσφυγικά ρεύματα του Ελληνισμού.
Πόντιοι, Μικρασιάτες, Θρακιώτες και πρόσφυγες της Ανατολής έφεραν μαζί τους πολιτισμό, παιδεία, εργατικότητα, μουσική, επιχειρηματικότητα και αξιοπρέπεια. Παρά τον πόνο και την προσφυγιά, ρίζωσαν ξανά και συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία της Ελλάδας που γνωρίζουμε σήμερα.
Ίσως λοιπόν, αντί η ιστορία να περιορίζεται σε λίγες γραμμές σχολικών βιβλίων, αξίζει να προτείνουμε βιβλία που βοηθούν πραγματικά να κατανοήσει κανείς το μέγεθος της τραγωδίας αλλά και τη δύναμη αυτών των ανθρώπων:

- Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου – του Κωνσταντίνου Φωτιάδη
Ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά έργα για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού, βασισμένο σε αρχειακό υλικό, μαρτυρίες και ιστορικά τεκμήρια. Θεωρείται έργο αναφοράς για όποιον θέλει να μελετήσει σε βάθος τα γεγονότα της περιόδου 1914-1923.

- Το κορίτσι απ’ τη Σαμψούντα -της Σόφης Θεοδωρίδου
Μέσα από τη ζωή της Καλλιόπης, το βιβλίο αποτυπώνει τον ξεριζωμό των Ποντίων από τη Σαμψούντα, τη Μικρασιατική Καταστροφή και την αγωνιώδη προσπάθεια των προσφύγων να ξαναχτίσουν τη ζωή τους στην Ελλάδα.

- 📚 Ίσκιλι-της Γιώτας Ιωαννίδου
Βασισμένο σε αληθινές οικογενειακές μαρτυρίες, περιγράφει τη βία της Γενοκτονίας μέσα από τα μάτια ενός παιδιού που χάνει τα πάντα και αναζητά μια νέα πατρίδα μέσα από τον δρόμο της προσφυγιάς.

- Ζωή στη Στάχτη: Μέρες και νύχτες Τραπεζούντας- του Μερκούριου Αυτζή
Ένα ιστορικό μυθιστόρημα που μεταφέρει τον αναγνώστη στην Τραπεζούντα των αρχών του 20ού αιώνα και στην καταστροφή που έφεραν οι Νεότουρκοι στον ελληνισμό του Πόντου.

- 📚 Πόντος: Οι Ρίζες μας, Μαρτυρίες Γενοκτονίας-του Αναστάσιου Σταμπουλίδη
Ένα σημαντικό βιβλίο ιστορικής μνήμης, βασισμένο σε αυθεντικές μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τη Γενοκτονία, τον ξεριζωμό και τη δύσκολη πορεία της προσφυγιάς.

- Το διώροφο της Τσιμισκή -της Γιώτας Φώτου
Ένα μυθιστόρημα που συνδέει τη Γενοκτονία των Ποντίων, τη Μικρασιατική Καταστροφή και τις μεγάλες ιστορικές πληγές της Θεσσαλονίκης μέσα από ιστορίες ανθρώπων σημαδεμένων από την προσφυγιά και την απώλεια.
Η μνήμη δεν είναι εκδίκηση.
Η μνήμη είναι ευθύνη.
Και όσο θυμόμαστε, οι χαμένες πατρίδες του Ελληνισμού δεν θα σβήσουν ποτέ πραγματικά.
























