Σε μια περίοδο κατά την οποία ο ελληνικός τουρισμός παραμένει ένας από τους βασικούς πυλώνες της οικονομίας, αλλά ταυτόχρονα αυξάνονται οι πιέσεις σε νησιά, παράκτιες περιοχές, υποδομές και κατοικία, το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως «οδικός χάρτης» για την επόμενη ημέρα του κλάδου.
Κεντρική φιλοσοφία του σχεδίου είναι η ανάπτυξη με όρους βιωσιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι η τουριστική δραστηριότητα δεν θα αντιμετωπίζεται πλέον ενιαία για όλη τη χώρα, αλλά θα προσαρμόζεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, στις αντοχές και στις ανάγκες κάθε περιοχής.
ΔΕΙΤΕ ΣΕ PDF ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

xorotaxia_sxediazontas_tin_anaptixi_me_kanones
Πέντε κατηγορίες περιοχών
Για πρώτη φορά η επικράτεια κατηγοριοποιείται σε πέντε διακριτές ζώνες, ανάλογα με την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας, τον αριθμό των κλινών, τον πληθυσμό, τη γεωγραφία και τα ειδικά καθεστώτα προστασίας.
Οι περιοχές διακρίνονται σε Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, Αναπτυγμένες Περιοχές, Αναπτυσσόμενες Περιοχές, Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης και Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.
Στις περιοχές με ήδη υψηλή τουριστική πίεση, το βάρος πέφτει κυρίως στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων μονάδων και όχι στην περαιτέρω επέκταση της δόμησης. Αντίθετα, στις λιγότερο επιβαρυμένες περιοχές δίνεται μεγαλύτερο περιθώριο για νέες επενδύσεις, με στόχο τη διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερους προορισμούς.
Η κατηγοριοποίηση αυτή δεν είναι τυπική. Επηρεάζει άμεσα το είδος των επενδύσεων που μπορούν να γίνουν, την απαιτούμενη αρτιότητα των γηπέδων, τη μέγιστη δυναμικότητα νέων μονάδων, καθώς και το επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας.
Αυστηρότεροι όροι για τα νησιά
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον νησιωτικό χώρο. Τα νησιά, εκτός από την Κρήτη και την Εύβοια, κατατάσσονται επιπλέον σε τρεις ομάδες ανάλογα με την έκτασή τους.
Τα μεγαλύτερα νησιά, άνω των 250 τετραγωνικών χιλιομέτρων, έχουν δυνατότητα μεγαλύτερης τουριστικής ανάπτυξης, αλλά με αυξημένες απαιτήσεις τεκμηρίωσης της φέρουσας ικανότητας. Για τα μικρότερα νησιά προβλέπονται αυστηρότερες κατευθύνσεις, με στόχο την προστασία του τοπίου, της φυσιογνωμίας και του περιβάλλοντος.
Κομβική αλλαγή αποτελεί η πρόβλεψη για ανώτατα όρια νέων κλινών. Σε ευαίσθητες ή ήδη επιβαρυμένες νησιωτικές περιοχές, οι νέες τουριστικές μονάδες θα μπορούν να φτάνουν έως τις 100 κλίνες, ενώ σε μεγαλύτερα και λιγότερο κορεσμένα νησιά το όριο μπορεί να φτάνει έως τις 350 κλίνες, ανάλογα με την κατηγορία και τα χαρακτηριστικά της περιοχής.
Η ρύθμιση αυτή αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα για μεγάλες τουριστικές επενδύσεις, ειδικά σε μικρά νησιά, όπου το μοντέλο των μεγάλων μονάδων περιορίζεται σημαντικά.
Πλήρης προστασία στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά την παράκτια ζώνη. Στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή θεσπίζεται καθεστώς πλήρους προστασίας.
Στη ζώνη αυτή απαγορεύονται νέες κατασκευές και διαμορφώσεις. Επιτρέπονται μόνο έργα κοινής ωφέλειας και ειδικές παρεμβάσεις, όπως η πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, η πρόσβαση ασθενοφόρου και όσα προβλέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία.
Η διάταξη αυτή θεωρείται κρίσιμη για την προστασία του παράκτιου χώρου, ιδίως σε περιοχές όπου η τουριστική ανάπτυξη έχει οδηγήσει σε έντονες πιέσεις στο φυσικό τοπίο.
Νέα όρια στην εκτός σχεδίου δόμηση
Το νέο πλαίσιο αυστηροποιεί και τους όρους για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου περιοχές.
Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης απαιτούνται τουλάχιστον 16 στρέμματα, στις Αναπτυγμένες Περιοχές 12 στρέμματα, ενώ στις Αναπτυσσόμενες Περιοχές, στις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης και στις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης απαιτούνται 8 στρέμματα.
Παράλληλα, στις βασικές κατηγορίες τουριστικών περιοχών προωθείται η ανάπτυξη μονάδων υψηλότερων προδιαγραφών, κυρίως ξενοδοχείων 3, 4 και 5 αστέρων. Η στόχευση είναι σαφής: λιγότερη διάσπαρτη δόμηση, περισσότερη ποιότητα και καλύτερη ένταξη των επενδύσεων στον χώρο.
Βραχυχρόνιες μισθώσεις υπό έλεγχο
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ανοίγει επίσης τον δρόμο για χωρικούς και ποσοτικούς περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Προβλέπεται η δυνατότητα καθορισμού όρων και προϋποθέσεων για τη διάθεση ακινήτων, η ρύθμιση της διάρκειας της δραστηριότητας ανά έτος, καθώς και η θέσπιση γεωγραφικών ζωνών περιορισμού ή ακόμη και απαγόρευσης.
Η πρόβλεψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για περιοχές όπου η εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει επιβαρύνει την αγορά κατοικίας, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα στέγης για μόνιμους κατοίκους και εργαζομένους.
Προστατευόμενες περιοχές και πολιτιστικό απόθεμα
Ειδικές πρόνοιες προβλέπονται για περιοχές του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών, για παραδοσιακούς και εγκαταλελειμμένους οικισμούς, καθώς και για αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και ιστορικούς τόπους.
Στις περιοχές αυτές, οι όροι τουριστικής ανάπτυξης θα είναι αυστηρότεροι, με έμφαση στην ήπια δραστηριότητα, στην προστασία της βιοποικιλότητας, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τι σημαίνει για την αγορά
Για την τουριστική αγορά, το νέο πλαίσιο δημιουργεί ένα διαφορετικό περιβάλλον. Οι επενδυτές καλούνται πλέον να κινηθούν με βάση πιο συγκεκριμένους κανόνες, να τεκμηριώνουν καλύτερα τις επιπτώσεις των σχεδίων τους και να προσαρμόζονται στη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής.
Οι κορεσμένοι προορισμοί δεν κλείνουν στην ανάπτυξη, αλλά η ανάπτυξη μετατοπίζεται προς την αναβάθμιση, την ποιότητα και τον εκσυγχρονισμό. Αντίθετα, νέες ευκαιρίες μπορεί να δημιουργηθούν σε περιοχές που έως σήμερα παρέμεναν εκτός του βασικού τουριστικού χάρτη.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η εφαρμογή. Το νέο πλαίσιο θα πρέπει να ενσωματωθεί στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, καθώς και στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια. Από την ταχύτητα και την αυστηρότητα αυτής της διαδικασίας θα κριθεί αν οι νέοι κανόνες θα λειτουργήσουν στην πράξη ή θα παραμείνουν γενικές κατευθύνσεις.
Το δίλημμα της επόμενης ημέρας
Το νέο Χωροταξικό για τον Τουρισμό επιχειρεί να απαντήσει σε ένα κρίσιμο δίλημμα: πώς μπορεί η Ελλάδα να συνεχίσει να αναπτύσσει τον σημαντικότερο εξωστρεφή κλάδο της οικονομίας της χωρίς να υπονομεύει τους ίδιους τους πόρους πάνω στους οποίους στηρίζεται.
Η απάντηση που δίνει το σχέδιο είναι η μετάβαση από την ποσοτική στη βιώσιμη και ποιοτική ανάπτυξη. Με όρια στις κλίνες, αυστηρότερους όρους εκτός σχεδίου δόμησης, προστασία της παράκτιας ζώνης και ειδικές προβλέψεις για νησιά και ευαίσθητες περιοχές, επιχειρείται μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην επένδυση και την προστασία.
Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι αν η χώρα χρειάζεται κανόνες στον τουρισμό. Είναι αν οι κανόνες αυτοί θα εφαρμοστούν με συνέπεια.




















