Σε υπόθεση μείζονος θεσμικής και κοινωνικής σημασίας για την Αχαΐα εξελίσσεται η κατάσταση στις φυλακές Αγίου Στεφάνου Πατρών, μετά τους τουλάχιστον οκτώ θανάτους κρατουμένων που έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστημα.
Η συχνότητα των περιστατικών έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία, καθώς δεν πρόκειται πλέον για μεμονωμένα συμβάντα, αλλά για μια αλυσίδα θανάτων που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την υγειονομική κάλυψη, τις συνθήκες κράτησης, την ασφάλεια και τη συνολική λειτουργία του σωφρονιστικού καταστήματος.
Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής Αρίστου Περρή στις φυλακές Αγίου Στεφάνου προσδίδει νέα βαρύτητα στην υπόθεση, καθώς πραγματοποιείται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη η εισαγγελική διερεύνηση και οι έλεγχοι για τους διαδοχικούς θανάτους κρατουμένων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Περρής μετέβη στο σωφρονιστικό κατάστημα συνοδευόμενος από ιατρικό κλιμάκιο, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις επαφές με κρατουμένους της μονάδας ΟΚΑΝΑ. Η παρουσία της κεντρικής διοίκησης στην Πάτρα δείχνει ότι η κατάσταση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μεμονωμένη σειρά περιστατικών, αλλά ως κρίση που απαιτεί άμεση αξιολόγηση, υγειονομική ετοιμότητα και αυστηρό έλεγχο στο εσωτερικό της φυλακής.
Στο ίδιο πλαίσιο, κινητοποίηση προκαλούν οι θάνατοι και στον Δικηγορικό Σύλλογο Πατρών. Σύμφωνα με πληροφορίες, την Τετάρτη 10 Ιουνίου οι δικηγόροι της Πάτρας προχωρούν σε αποχή από τα ακροατήρια και σε συγκέντρωση μπροστά από το Δικαστικό Μέγαρο Πατρών, από τις 11.00 έως τις 12.00. Η κινητοποίηση γίνεται σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την κατάσταση που επικρατεί στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Αγίου Στεφάνου, με την ανακοίνωση να αναφέρεται σε εννέα αιφνίδιους θανάτους κρατουμένων μέσα σε διάστημα περίπου δύο μηνών, αλλά και σε ένδειξη συμπαράστασης στην πανελλαδική απεργία των δικαστικών υπαλλήλων για τα αιτήματά τους. Υπενθυμίζεται ότι ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών Παναγιώτης Μεταξάς και ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ντίνος Τσούκαλης είχαν επισκεφθεί πρόσφατα το σωφρονιστικό κατάστημα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι θάνατοι αποδίδονται αποκλειστικά σε παθολογικά αίτια ή αν αναδεικνύουν βαθύτερες δυσλειτουργίες. Η επάρκεια της ιατρικής παρακολούθησης, η δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών, ο έλεγχος των εισερχόμενων ειδών, η πιθανή διακίνηση ουσιών και οι συνθήκες κράτησης βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο.
Η εισαγγελική διερεύνηση αποκτά καθοριστική σημασία. Δεν αρκεί να εξεταστεί κάθε θάνατος απομονωμένα. Πρέπει να διαπιστωθεί αν υπάρχει συνολικό πρόβλημα λειτουργίας, στελέχωσης, ελέγχου ή υγειονομικής κάλυψης. Μια φυλακή στην οποία καταγράφονται τόσοι θάνατοι σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τυπικές διοικητικές απαντήσεις.
Παράλληλα, οι αναφορές για ελέγχους και για εντοπισμό ουσιών ενισχύουν την ανάγκη να εξεταστεί σε βάθος το ζήτημα της ασφάλειας στο εσωτερικό του καταστήματος. Σε μια φυλακή με μεγάλο αριθμό κρατουμένων και αυξημένες ανάγκες, η διακίνηση ή χρήση επικίνδυνων ουσιών μπορεί να μετατραπεί σε παράγοντα υψηλού κινδύνου, ιδίως όταν δεν υπάρχει συνεχής υγειονομική ετοιμότητα.

Ο κ.Μαρίνος Σκανδάμης
Την ανάγκη έκτακτης διαχείρισης έχει θέσει με σαφήνεια ο πρώην Γενικός Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής Μαρίνος Σκανδάμης, Διδάκτωρ Νομικής και δικηγόρος, ζητώντας ουσιαστικά να τεθούν οι φυλακές Αγίου Στεφάνου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Η πρόταση που έχει διατυπωθεί περιλαμβάνει αυστηρό έλεγχο των εισερχόμενων ειδών, ακόμη και προσωρινή αναστολή παράδοσης αντικειμένων, αξιοποίηση τεχνολογικών μέσων για την ανίχνευση νέων ναρκωτικών ουσιών, έλεγχο των προμηθειών της φυλακής, ενίσχυση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, παρουσία γιατρών σε 24ωρη βάση, καθημερινές έρευνες με τη συνδρομή της αστυνομίας και μεταγωγές κρατουμένων που θεωρούνται επικίνδυνοι ή ασκούν άτυπη επιρροή στο εσωτερικό της φυλακής.
Η ουσία της παρέμβασης είναι ότι η κατάσταση απαιτεί επιχειρησιακή απάντηση και όχι αναμονή. Όταν οι θάνατοι κρατουμένων επαναλαμβάνονται με τέτοια συχνότητα, η Πολιτεία οφείλει να ενεργεί προληπτικά, πριν η κρίση αποκτήσει ακόμη πιο βαριά χαρακτηριστικά.
Για την Αχαΐα, το ζήτημα έχει ευρύτερη διάσταση. Οι φυλακές Αγίου Στεφάνου αποτελούν δημόσια δομή μεγάλης σημασίας για τη Δυτική Ελλάδα. Όταν μια τέτοια δομή βρίσκεται σε κατάσταση πίεσης, επηρεάζονται οι υγειονομικές υπηρεσίες, οι αστυνομικές αρχές, οι εισαγγελικές αρχές, οι μεταγωγές, τα νοσοκομεία και συνολικά η αξιοπιστία της κρατικής παρουσίας στην περιοχή.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν αφορά μόνο το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ή τη διοίκηση των φυλακών. Αφορά την ίδια τη λειτουργία του κράτους στην περιφέρεια, την προστασία της ζωής ανθρώπων που βρίσκονται υπό την ευθύνη του και την ικανότητα των δημόσιων δομών να ανταποκρίνονται σε κρίσεις.
Οι κρατούμενοι, ανεξάρτητα από το αδίκημα ή την ποινή τους, βρίσκονται υπό την απόλυτη εποπτεία της Πολιτείας. Το δικαίωμα στη ζωή και στην υγεία δεν αναστέλλεται μέσα στη φυλακή. Αντίθετα, η ευθύνη του κράτους γίνεται μεγαλύτερη, ακριβώς επειδή οι έγκλειστοι δεν μπορούν να αναζητήσουν μόνοι τους προστασία, περίθαλψη ή ασφαλέστερες συνθήκες.
Το επόμενο βήμα πρέπει να είναι συγκεκριμένο. Πλήρης διερεύνηση των αιτίων όλων των θανάτων. Ενίσχυση της ιατρικής παρουσίας. Διαρκείς έλεγχοι για ναρκωτικές και επικίνδυνες ουσίες. Αξιολόγηση των συνθηκών κράτησης. Έλεγχος της στελέχωσης. Επανεξέταση της λειτουργίας της μονάδας ΟΚΑΝΑ. Και δημόσια ενημέρωση, στο μέτρο που επιτρέπεται από τη νομοθεσία, ώστε να μη μένουν σκιές.
Η παρουσία του Γενικού Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής στην Πάτρα και η κινητοποίηση του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών δείχνουν ότι η υπόθεση έχει πλέον αποκτήσει χαρακτήρα γενικευμένου θεσμικού συναγερμού. Το ζητούμενο είναι αν αυτή η κινητοποίηση θα μετατραπεί άμεσα σε μέτρα ή αν θα περιοριστεί σε έναν ακόμη κύκλο υπηρεσιακών ελέγχων.
Με τουλάχιστον οκτώ θανάτους κρατουμένων, εισαγγελική διερεύνηση, αναφορές για ουσίες, δημόσια πίεση για έκτακτα πρωτόκολλα και κινητοποίηση του νομικού κόσμου της Πάτρας, οι φυλακές Αγίου Στεφάνου δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν σαν να πρόκειται για μια συνηθισμένη περίοδο. Η υπόθεση απαιτεί διαφάνεια, αποφάσεις και άμεση ανάληψη ευθύνης, πριν η Αχαΐα βρεθεί αντιμέτωπη με νέα τραγική είδηση.





















