Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Το ζήτημα της θωράκισης της Αχαΐας και της Πάτρας ενόψει του επικείμενου χειμώνα ανακύπτει για μια ακόμη φορά, μετά και τις καταιγίδες που έπληξαν την περιοχή την περασμένη εβδομάδα. Και καθώς οδεύουμε σταδιακά προς τον χειμώνα, το ζητούμενο είναι κατά πόσο, στα δύο χρόνια που μεσολάβησαν από τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2025, ελήφθησαν τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να μπορέσουμε φέτος να αντιμετωπίσουμε τις αναμενόμενες βροχές του χειμώνα που πλησιάζει.
Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει αναδείξει την ανάγκη για έγκαιρη παρέμβαση, καθώς οι έντονες βροχοπτώσεις μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχουν ρέματα, χειμάρρους και ποτάμια κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Η αντιπλημμυρική προστασία, επομένως, δεν αφορά μόνο τα μεγάλα τεχνικά έργα, αλλά και μια σειρά από παρεμβάσεις μικρότερης κλίμακας, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά και να περιορίσουν τις επιπτώσεις ενός έντονου καιρικού φαινομένου.
Την ίδια ώρα, παραμένει το ζήτημα των μέτρων που επρόκειτο να ληφθούν για το περίφημο Achaia Pass, δηλαδή τη θέσπιση ενός ποσού για δικαιούχους κοινωνικού τουρισμού, που θα επέλεγαν την Αχαΐα για τις καλοκαιρινές διακοπές τους.
Τα έργα που εκτελούνται

Μιλώντας στον «Σ.Ε.», ο Αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας, Φωκίωνας Ζαΐμης, τονίζει: «Έχουμε δύο επίπεδα ετοιμότητας και έργων. Μιλάμε για τα μεγάλα αντιπλημμυρικά και τεχνικά έργα που είχαν ξεκινήσει λόγω της περσινής πυρκαγιάς του 2025. Είναι έργα σε μεγάλα ποτάμια, όπως στον Πείρο-Παραπείρο, τον Χάραδρο, τον Γλαύκο, τον Βουραϊκό. Μιλάμε για τεχνικά έργα στις κοίτες και καθαρισμούς. Επίσης, μιλάμε για μικρότερα έργα, τα οποία κάνει η Πολιτική Προστασία και τα οποία, λόγω επικινδυνότητας, γίνονται όλους τους μήνες του χρόνου».
Τα συγκεκριμένα έργα εκτελούνται κοντά σε ρέματα που βρίσκονται κοντά σε οικισμούς και περνούν μέσα από χωριά. Υπάρχει επίβλεψη και γίνονται καθαρισμοί όλο τον χρόνο. Αυτά γίνονται σε συνεργασία με τους τοπικούς προέδρους της Αχαΐας.
Η συγκεκριμένη διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η επικινδυνότητα δεν συνδέεται αποκλειστικά με τα μεγάλα ποτάμια, αλλά με μικρότερα ρέματα και υδατορέματα που διασχίζουν κατοικημένες περιοχές. Εκεί, η έγκαιρη απομάκρυνση φερτών υλικών και άλλων εμποδίων μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διοχέτευση των υδάτων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μεγάλης έντασης βροχόπτωσης.
«Σε σχέση με πέρυσι, έχουμε ξεκινήσει παρεμβάσεις και υπάρχει και μια περιοδικότητα. Γίνεται παρακολούθηση των φαινομένων σε σχέση με αυτά για τα οποία υπάρχει μια επικινδυνότητα. Η επίβλεψη γίνεται οπτικά, δηλαδή σε τι επίπεδο βρίσκεται το κάθε ρέμα και ποτάμι και ανάλογα επιχειρούμε. Το κριτήριο είναι κατά πόσο γειτνιάζει με ανθρώπινη δραστηριότητα. Πρώτα θα πάμε εκεί όπου είναι κατοικημένες περιοχές και δευτερευόντως σε αγροτικές. Νομίζω ότι είμαστε σε καλή κατάσταση, γιατί η πρώτη μπόρα που έπεσε έδειξε ότι δεν υπήρχε κάποιο σημαντικό πρόβλημα. Άρα είμαστε σε καλό σημείο, αλλά αυτό δεν σημαίνει εφησυχασμός», εξηγεί ο κ. Ζαΐμης.
Τι γίνεται με την Ακτή Δυμαίων
Πρόσφατα, εξαιτίας των έντονων καιρικών φαινομένων, πλημμύρισε για μια ακόμη φορά η Ακτή Δυμαίων. Στο σημείο έχουν γίνει παρεμβάσεις, σύμφωνα με τον κ. Ζαΐμη και τοποθετήθηκαν αντλίες για να προχωρήσουν στην απάντληση των ομβρίων υδάτων.
Το συγκεκριμένο σημείο αποτελεί ένα από τα σημεία της Πάτρας όπου η διαχείριση των ομβρίων υδάτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων. Η λειτουργία των αντλιών και η δυνατότητα άμεσης ενεργοποίησής τους αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την αντιμετώπιση αντίστοιχων περιστατικών.
«Δημιουργήθηκαν αντιπλημμυρικά φαινόμενα, επειδή δεν λειτούργησαν οι αντλίες αυτόματα. Ο εργολάβος τις έθεσε σε λειτουργία μετά από ώρα και γι’ αυτό το νερό συγκεντρώθηκε. Θα μπορούσε να ξεκινήσει αυτόματα, δηλαδή με το που ξεκίνησε η βροχή να γίνει η απάντληση. Θεωρώ ότι, εάν γίνει σύνδεση με τη ΔΕΗ, οι αντλίες θα λειτουργούν αυτόματα και έτσι θα αποφεύγουμε τις πλημμύρες», εξηγεί ο κ. Ζαΐμης.
Το μήνυμα για τη φετινή χρονιά
Εκείνο που ξεκαθαρίζει ο κ. Ζαΐμης είναι η ανάγκη για συνεργασία μεταξύ Πολιτικής Προστασίας και Αυτοδιοίκησης. Είναι οι δύο βασικοί πυλώνες αντιμετώπισης ακραίων φαινομένων. «Είναι σημαντικό να υπάρχει συνεργασία εντός της Περιφέρειας και της Πολιτικής Προστασίας. Βέβαια, η Πολιτική Προστασία κάνει παρεμβάσεις και έργα σαφώς περιορισμένου οικονομικού αντικειμένου. Θα σας φέρω το ακόλουθο παράδειγμα: η Πάτρα δεν θα κινδυνεύσει από την υπερχείλιση του ποταμού Γλαύκου. Αν υπάρξει πρόβλημα, θα υπάρξει σε ένα μικρότερο ρέμα που καταλήγει στον Γλαύκο, όπου δεν θα εγκατασταθεί μια μεγάλη εργολαβία αλλά μια μικρή εργολαβία. Οπότε δεν είναι θέμα οικονομικού πάντα, αλλά προτεραιοποίησης μεταξύ Αυτοδιοίκησης, δηλαδή προέδρων Κοινοτήτων, της Περιφέρειας και, βεβαίως, και των πολιτών. Οπουδήποτε μας επισημαίνεται ένα πρόβλημα, εμείς παρεμβαίνουμε. Αν αυτό το σύστημα δουλεύει καλά, προλαμβάνουμε φαινόμενα».
Η έγκαιρη ενημέρωση από τις τοπικές κοινωνίες αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Ζαίμη, ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο. Οι πρόεδροι των κοινοτήτων και οι κάτοικοι είναι εκείνοι που μπορούν να εντοπίσουν πρώτοι ένα πρόβλημα σε ένα ρέμα ή σε μια περιοχή που παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα φαινόμενα συγκέντρωσης υδάτων. Η άμεση μεταφορά αυτών των πληροφοριών στις αρμόδιες υπηρεσίες μπορεί να επιτρέψει την πραγματοποίηση παρεμβάσεων πριν από μια νέα έντονη κακοκαιρία.
Η μέθοδος της Ιταλίας
Ο κ. Ζαΐμης εξηγεί επίσης ότι η ΠΔΕ ακολουθεί τη μέθοδο που ακολουθείται και στη γειτονική Ιταλία για να αντιμετωπιστούν τα πλημμυρικά φαινόμενα.
«Στην Ιταλία, για παράδειγμα, οι εργολάβοι είναι στο πεδίο προτού εκδηλωθούν είτε φωτιές είτε πλημμύρες. Αυτό κάνουμε και στην περιοχή μας. Στόχος δεν είναι να γίνει καταστροφή για να παρέμβουμε. Στην τελευταία νεροποντή δεν είχε περιληφθεί η περιοχή της Αχαΐας στα έκτακτα φαινόμενα και, για τον λόγο αυτό, δεν μπορούσε να ενεργοποιηθεί η Πολιτική Προστασία», τονίζει ο κ. Ζαΐμης.
Μάλιστα, εξηγεί ότι επικοινώνησε με τον αρμόδιο Γενικό Γραμματέα και του μετέφερε τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η περιοχή δεν είχε περιληφθεί σε αυτές στις οποίες θα εκδηλώνονταν έκτακτα καιρικά φαινόμενα και, για τον λόγο αυτό, νομικά δεν μπορούσε να δώσει εντολή σε εργολάβους να είναι σε ετοιμότητα.
«Εάν μπορούμε εκ των προτέρων να ενεργοποιήσουμε την Πολιτική Προστασία, αυτό είναι το πιο σημαντικό», καταλήγει ο κ. Ζαΐμης.
Πάτρα: Ανεπαρκής χρηματοδότηση για την αντιπλημμυρική θωράκιση

Διαφορετική είναι η εικόνα που εκπέμπει ο Δήμος Πατρέων για τον χειμώνα που έρχεται, καθώς η υποχρηματοδότηση δεν επιτρέπει, όπως υποστηρίζει η δημοτική αρχή, να γίνουν όλες οι παρεμβάσεις που απαιτούνται. Για τον λόγο αυτό, δεν υπάρχει εφησυχασμός, αλλά έντονος προβληματισμός για το τι μπορεί να φέρει η επόμενη περίοδος.

Μιλώντας στον «Σ.Ε.», ο Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Πατρέων, Μιχάλης Αναστασίου, επισημαίνει τις ανάγκες που υπάρχουν σε επίπεδο υποδομών και απορροής των ομβρίων υδάτων.
«Υπάρχει μια ενεργή εργολαβία στη ΔΕΥΑΠ, όπου καθαρίζονται κάθε χρόνο τα φρεάτια. Εκείνο που περιμένουμε είναι πότε θα δοθεί χρηματοδότηση στη ΔΕΥΑΠ, ώστε να αλλάξει το master plan, γιατί αυτό έχει να κάνει με την απορροή των ομβρίων υδάτων. Αυτή τη στιγμή η περιοχή της Πάτρας είναι τριπλάσια από ό,τι ήταν. Αυτό σημαίνει ότι έχει αλλάξει και ο Βιολογικός, έχουν γίνει διανοίξεις και ουσιαστικές παρεμβάσεις».
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα αφορά τους διαθέσιμους πόρους για την πρόληψη. Όπως αναφέρει, η χρηματοδότηση που λαμβάνει ο Δήμος δεν επαρκεί για το σύνολο των αναγκών που πρέπει να καλυφθούν.
«Ένα δεύτερο έχει να κάνει με τα χρήματα που δίνονται στον Δήμο για πρόληψη. Δίνονται μόνο 230.000 ευρώ και αυτά μόνο για αντιπυρική προστασία».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Αναστασίου σημειώνει ότι δεν δίνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης αντιπλημμυρικών έργων μέσω ΕΣΠΑ, ενώ ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελούν και οι καταπτώσεις όγκων που καταγράφηκαν την προηγούμενη χρονιά.
«Πρέπει να υπάρξουν μελέτες από τις αρμόδιες υπηρεσίες υποδομής, για τις οποίες ο Δήμος δεν διαθέτει κανένα απόθεμα. Πότε θα δοθούν αυτά τα χρήματα;», αναφέρει ο κ. Αναστασίου.
Το πρόβλημα, όπως εξηγεί, δεν αφορά μόνο τα μεγάλα έργα, αλλά και την κάλυψη καθημερινών και άμεσων αναγκών. Οι διαθέσιμοι πόροι, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν επαρκούν ούτε για βασικές δαπάνες, όπως το πετρέλαιο κίνησης των μηχανημάτων, αλλά ούτε και για τη μίσθωση εργολαβιών όταν απαιτούνται παρεμβάσεις.
«Μιλάμε για έργα μικρά, που συνολικά κοστίζουν περί το 1 εκατομμύριο στον Δήμο Πατρέων, ο οποίος εισπράττει μόνο 230.000 ευρώ, όπως προανέφερα, και αυτά για παρεμβάσεις την περίοδο του καλοκαιριού», εξηγεί ο κ. Αναστασίου.
Ο Αντιδήμαρχος συνδέει το ζήτημα της αντιπλημμυρικής προστασίας και με τη γενικότερη πολιτική χρηματοδότησης και στελέχωσης των Δήμων, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται περισσότεροι πόροι και προσωπικό για να μπορούν να γίνονται οι απαραίτητες παρεμβάσεις προληπτικά και όχι εκ των υστέρων.
«Περιμένουμε πρώτα να γίνει το συμβάν και να παρέμβουμε, απομακρύνοντας, για παράδειγμα, τα φερτά υλικά», εξηγεί ο κ. Αναστασίου.
Όπως υποστηρίζει, με τα σημερινά δεδομένα ο Δήμος δεν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει στον βαθμό που απαιτείται σε προληπτικές παρεμβάσεις και αντιπλημμυρικά έργα.
«Έχουν ευθύνη οι κυβερνήσεις για την υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση των Δήμων. Οι εργαζόμενοι βάζουν τον καλύτερό τους εαυτό, όμως αυτό δεν αρκεί. Δεν είναι αυτό πρόληψη», αναφέρει ο κ. Αναστασίου.
Σε ό,τι αφορά τα σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί μεγαλύτερο βάρος, ο ίδιος επισημαίνει ότι ο βαθμός κινδύνου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ένταση των φαινομένων και την ποσότητα του νερού που θα πέσει σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
«Η Ακτή Δυμαίων εδώ και χρόνια πλημμυρίζει. Περιμένουμε εάν οι παρεμβάσεις της Περιφέρειας θα φέρουν αποτέλεσμα. Έχουμε ζητήματα στην οδό Ακρωτηρίου, όπου έχουν γίνει πολλές συνδέσεις αποχετεύσεων της ΔΕΥΑΠ. Και γι’ αυτό δεν υπάρχει επαρκής απορροή του νερού σε ακραίες περιπτώσεις. Ανεβαίνει η στάθμη του νερού απότομα», αναφέρει ο Αντιδήμαρχος.
Τι περιμένουμε για τους επόμενους μήνες
To ερώτημα πάντως που γεννάται είναι εάν τελικά φέτος ο χειμώνας θα είναι βαρύς και θα είναι χαμηλές οι θερμοκρασίες.
Ο μετωρολόγος -προγνώστης Νικόλαος Σερέτης τονίζει ότι : «Χωρίς να υπάρχουν μέχρι στιγμής ασφαλή και απτά στοιχεία για την εξέλιξη του φετινού χειμώνα, η γενικότερη εικόνα των τελευταίων ετών οδηγεί σε μια πρώτη εκτίμηση. Εν μέσω της κλιματικής κρίσης, οι χειμώνες στα δικά μας γεωγραφικά πλάτη εμφανίζονται ολοένα και θερμότεροι, ενώ οι ψυχρές εισβολές είναι πλέον λιγότερο συχνές και μικρότερης διάρκειας.
Την ίδια ώρα, οι θερμές εξάρσεις φαίνεται να έχουν το πάνω χέρι, διαμορφώνοντας όλο και συχνότερα τις καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Με αυτά τα δεδομένα, δεν διαφαίνεται μέχρι στιγμής κάποιος λόγος που να οδηγεί στην εκτίμηση ότι η συγκεκριμένη τάση θα ανατραπεί τον φετινό χειμώνα».
Περισσότερο σύνθετη είναι η εικόνα όσον αφορά τις βροχοπτώσεις. Η συχνότητα και η έντασή τους δεν συνδέονται αποκλειστικά με την κλιματική τάση, αλλά επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τα εκάστοτε μοτίβα ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας που αναπτύσσονται πάνω από την Ευρώπη. Ως εκ τούτου, το συγκεκριμένο σκέλος του φετινού χειμώνα παραμένει, προς το παρόν, πιο δύσκολο να εκτιμηθεί.
Το Achaia Pass
Σε εκκρεμότητα παραμένει, περισσότερο από έναν χρόνο μετά την ανακοίνωσή του, το Achaia Pass, το πρόγραμμα που είχε παρουσιαστεί ως μέτρο στήριξης της τοπικής οικονομίας και, κυρίως, της τουριστικής δραστηριότητας στις περιοχές της Αχαΐας που επλήγησαν από τις πυρκαγιές.
Η εξαγγελία του προγράμματος είχε δημιουργήσει προσδοκίες στον επιχειρηματικό κόσμο της περιοχής, καθώς αντίστοιχες δράσεις με τη μορφή ειδικών pass έχουν εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές που βρέθηκαν αντιμέτωπες με έκτακτες συνθήκες, με στόχο την προσέλκυση επισκεπτών και την ενίσχυση της τοπικής κατανάλωσης.
Παρά τον αρχικό σχεδιασμό και τον συνολικό προϋπολογισμό των 1,5 εκατ. ευρώ, το Achaia Pass δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί. Η απαιτούμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση δεν έχει εκδοθεί, ενώ παραμένουν άγνωστοι οι τελικοί όροι του προγράμματος, οι δικαιούχοι, το ύψος της ενίσχυσης, αλλά και το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη υποβολής των αιτήσεων.
Έτσι, το μέτρο που είχε παρουσιαστεί ως εργαλείο οικονομικής και τουριστικής ανάκαμψης της Αχαΐας εξακολουθεί να βρίσκεται σε αναμονή, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει περάσει στο στάδιο της υλοποίησης.
Σε σχετική ανακοίνωσή της η Νομαρχιακή Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ Αχαΐας είχε τονίσει: «Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει γιατί η Αχαΐα αντιμετωπίζεται διαφορετικά από άλλες περιοχές της χώρας όπου αντίστοιχα προγράμματα εφαρμόστηκαν έγκαιρα και με πολύ ευρύτερη στήριξη. Οι πολίτες δικαιούνται ίση μεταχείριση και όχι εκπτώσεις στις δεσμεύσεις που ανακοινώνονται κάθε φορά που τα φώτα της δημοσιότητας στρέφονται στην περιοχή.
Η Νομαρχιακή Επιτροπή Εκλογικού Αγώνα ΠΑΣΟΚ Αχαΐας καλεί την κυβέρνηση να εγκαταλείψει την πολιτική των καθυστερήσεων και των ημίμετρων».






















