Το ασφυκτικό κόστος λειτουργίας, η φορολογική επιβάρυνση και η δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση συνθέτουν ένα απαιτητικό περιβάλλον για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται παράλληλα να ανταποκριθούν στην ψηφιακή και πράσινη μετάβαση. Το ερώτημα για το ποιος θα αντέξει, ποιος θα αλλάξει και ποιος θα αναπτυχθεί έως το 2030 βρέθηκε στο επίκεντρο του πάνελ της Ομοσπονδίας Επαγγελματικών Βιοτεχνικών Εμπορικών Σωματείων Νομού Αχαΐας (ΟΕΒΕΣΝΑ), στο 29ο Forum Ανάπτυξης, το Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 το βράδυ.

Η συζήτηση, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των επαγγελματικών φορέων, της επιστημονικής κοινότητας και του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, ανέδειξε τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές επιχειρήσεις, αλλά και τις προϋποθέσεις για τη μετάβασή τους σε ένα νέο παραγωγικό και τεχνολογικό περιβάλλον.
Το κοινό συμπέρασμα των παρεμβάσεων ήταν ότι η μικρή επιχείρηση του 2030 θα χρειαστεί ένα σταθερότερο πλαίσιο λειτουργίας, ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση, επένδυση στη γνώση και αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Η προσαρμογή αυτή δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στις δικές της δυνάμεις, αλλά προϋποθέτει θεσμική υποστήριξη και συνεργασία με την επιστημονική και ερευνητική κοινότητα.
Δ. Νικολακόπουλος: Η επιβίωση απαιτεί προσαρμογή και συνεργασίες

Ανοίγοντας τη συνεδρίαση, ο πρόεδρος της ΟΕΒΕΣΝΑ, Δημήτρης Νικολακόπουλος, περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει καθημερινά η μικρή επιχειρηματικότητα. Το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καυσίμων και πρώτων υλών, σε συνδυασμό με την έλλειψη ρευστότητας, περιορίζει τα περιθώρια λειτουργίας και επενδύσεων. Όπως επισήμανε, η πίεση αντανακλάται και στα νοικοκυριά, των οποίων το διαθέσιμο εισόδημα εξαντλείται πριν από το τέλος του μήνα.
Το ερώτημα «ποιος θα αντέξει» συνδέεται, κατά τον ίδιο, με την ύπαρξη στέρεων βάσεων. Ωστόσο, η επιβίωση δεν αρκεί χωρίς προσαρμογή. Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση μεταβάλλει τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς και θέτει τις μικρές επιχειρήσεις μπροστά στην πρόκληση να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά εργαλεία, αντί να τα αντιμετωπίσουν ως απειλή.
Για να γίνει αυτή η μετάβαση, απαιτούνται χρηματοδοτικά εργαλεία προσαρμοσμένα στις δυνατότητες και τις ανάγκες τους. Ο κ. Νικολακόπουλος έδωσε έμφαση και στη συνεργασία, υποστηρίζοντας ότι η συνένωση δυνάμεων μπορεί να πολλαπλασιάσει τις δυνατότητές τους και να δημιουργήσει προοπτικές ανάπτυξης.
Γ. Καββαθάς: Φορολογική και ενεργειακή επιβάρυνση εξαντλούν τις μικρές επιχειρήσεις

Στη συνέχεια, ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, περιέγραψε με γλαφυρό τρόπο το ζήτημα της οικονομικής και φορολογικής πίεσης. Συνέδεσε την κατάσταση των νοικοκυριών με τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ότι όταν οι πολίτες δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, περιορίζουν τις αγορές τους, με άμεσες συνέπειες στον τζίρο των μικρών επαγγελματιών.
Επικαλέστηκε τα ευρήματα της ετήσιας έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το 2025, σύμφωνα με την οποία το 62,1% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του δεν επαρκεί για ολόκληρο τον μήνα. Για την ομάδα αυτή, τα χρήματα φτάνουν κατά μέσο όρο μόλις για 18 ημέρες. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη βαρύτητα των μικρών επιχειρήσεων στην ελληνική οικονομία και την απασχόληση, τονίζοντας ότι η στήριξή τους αφορά συνολικά την οικονομική και κοινωνική λειτουργία της χώρας.
Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ άσκησε κριτική στην τεκμαρτή φορολόγηση, υποστηρίζοντας ότι δημιουργεί την αίσθηση πως η μικρή επιχείρηση δεν έχει περιθώριο να εμφανίσει ζημιές, καθώς αντιμετωπίζεται σαν να οφείλει διαρκώς να είναι κερδοφόρα. Έθεσε επίσης το ζήτημα της προκαταβολής φόρου, την οποία περιέγραψε ως ουσιαστικό δανεισμό του κράτους από τις επιχειρήσεις, καθώς και του τέλους επιτηδεύματος, το οποίο, όπως ανέφερε, επιβαρύνει τον επαγγελματία επειδή ασκεί τη δραστηριότητά του.
Αναφέρθηκε ακόμη στο υψηλό ενεργειακό κόστος, στην πτώση των πωλήσεων, στις οφειλές προς το Δημόσιο, στον αποκλεισμό μικρών επιχειρήσεων από την τραπεζική χρηματοδότηση, στο διοικητικό βάρος των συνεχών ρυθμίσεων και στο πρόβλημα της επαγγελματικής στέγης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ρυθμίσεις οφειλών, υποστηρίζοντας ότι η ρύθμιση των 72 δόσεων δεν κάλυψε επαρκώς τις ανάγκες των επιχειρήσεων, ενώ χαρακτήρισε επιβαρυντική την προοπτική μιας νέας ρύθμισης 120 δόσεων με επιτόκιο 5,2%. Ενδεικτικά, ανέφερε ότι οφειλή ύψους 15.000 ευρώ μπορεί, με τις προσαυξήσεις και τους τόκους, να οδηγήσει σε συνολική αποπληρωμή 22.000 ευρώ.
Ο κ. Καββαθάς ζήτησε ουσιαστική μείωση του ενεργειακού κόστους, αποτελεσματικότερη διαχείριση των οφειλών και πολιτικές που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των μικρών επιχειρήσεων. Παράλληλα, κάλεσε τους επαγγελματίες να ενισχύσουν τη συλλογική τους δράση μέσα από τα σωματεία και τις οργανώσεις τους, υπογραμμίζοντας ότι η ενότητα, η τεκμηρίωση των αιτημάτων και η συλλογική διεκδίκηση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βελτίωση των συνθηκών.
Π. Λιντζέρης: Οι νέες δεξιότητες αλλάζουν τον χάρτη των επαγγελμάτων

Στις αλλαγές στην αγορά εργασίας και στα επαγγέλματα εστίασε ο εκτελεστικός διευθυντής του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, Παρασκευάς Λιντζέρης. Παρουσίασε ένα περιβάλλον μετασχηματισμών που διαμορφώνεται όχι μόνο από την τεχνολογική εξέλιξη, την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και από την κλιματική κρίση, τις πολιτικές απανθρακοποίησης, τις δημογραφικές μεταβολές, τις αλλαγές στη διεθνή πολιτική οικονομία και τις κοινωνικοπολιτισμικές εξελίξεις.
Αναφερόμενος στις δεξιότητες, έθεσε το ερώτημα της αποειδίκευσης ή της επανειδίκευσης. Οι θεμελιώδεις γνώσεις εξακολουθούν να έχουν καθοριστική σημασία, ωστόσο οι ειδικές επαγγελματικές δεξιότητες μεταβάλλονται ταχύτερα και αναδύονται νέες ανάγκες ανάλογα με τον κλάδο και το επάγγελμα. Παράλληλα, ενισχύεται η σημασία των οριζόντιων και κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων.
Κρίσιμη ήταν η επισήμανσή του ότι οι αλλαγές δεν οδηγούν κατ’ ανάγκη στην εξαφάνιση ολόκληρων επαγγελμάτων. Συχνότερα μεταβάλλονται οι επιμέρους εργασίες και τα καθήκοντα στο εσωτερικό μιας ειδικότητας. Μέσα από το Εργαστήριο Παρακολούθησης Επαγγελμάτων του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, που καταγράφει τις εξελίξεις σε τεχνικά επαγγέλματα, υπηρεσίες, αγροδιατροφή, χειροτεχνία και τεχνολογία, αναδεικνύεται η ανάγκη έμπρακτης υποστήριξης των μικρών επιχειρήσεων και προσαρμογής τους στις νέες απαιτήσεις.
Ι. Διδάχος: Η τεχνολογική μετάβαση αλλάζει τις απαιτήσεις στα συνεργεία

Τις επιπτώσεις της τεχνολογικής μετάβασης σε έναν συγκεκριμένο κλάδο ανέδειξε ο πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Επισκευαστών Αυτοκινήτων, Μηχανημάτων και Μοτοσυκλετών (ΕΟΒΕΑΜΜ), Ιωάννης Διδάχος. Τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα, αλλά και οι νέες τεχνολογίες στα σύγχρονα αυτοκίνητα, αλλάζουν ουσιαστικά τις απαιτήσεις από τα συνεργεία επισκευής και συντήρησης.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη μετάβαση αναπόφευκτη, αλλά όχι απαραιτήτως απειλητική, καθώς μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία αναβάθμισης του επαγγέλματος. Για να αξιοποιηθεί, χρειάζονται επενδύσεις σε σύγχρονο εξοπλισμό, συνεχιζόμενη κατάρτιση και πρόσβαση στην απαραίτητη τεχνική πληροφόρηση, η οποία δεν είναι πάντοτε εύκολα διαθέσιμη. Στα προβλήματα του κλάδου πρόσθεσε τις δυσκολίες που σχετίζονται με τις χρήσεις γης και την έλλειψη κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού. Τόνισε ότι η διαρκής επιμόρφωση αφορά τόσο τους νεότερους τεχνικούς όσο και τους έμπειρους επαγγελματίες, οι οποίοι καλούνται να εξοικειωθούν με τις νέες τεχνολογίες. Η πορεία του κλάδου, όπως υπογράμμισε, δεν μπορεί να σχεδιαστεί χωρίς τη συμμετοχή των ανθρώπων που τον υπηρετούν.
Π. Σταυρόπουλος: Η σύνδεση έρευνας και παραγωγής ως μοχλός καινοτομίας

Η σύνδεση της γνώσης με την παραγωγή και η συνεργασία πανεπιστημίων και επιχειρήσεων αποτέλεσαν τον πυρήνα της εισήγησης του καθηγητή Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών, Παναγιώτη Σταυρόπουλου. Παρουσίασε το μοντέλο του Teaching Factory Competence Center, το οποίο ιδρύθηκε το 2021 με στόχο να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην έρευνα, την τεχνολογία και τη βιομηχανική παραγωγή.
Όπως εξήγησε, η Ελλάδα διαθέτει πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιστημονικό δυναμικό και επιχειρήσεις, ωστόσο αυτά συχνά λειτουργούν παράλληλα αντί να συνδέονται ουσιαστικά. Για τις μικρές επιχειρήσεις, το πρόβλημα δεν είναι πάντοτε η έλλειψη ιδεών, αλλά η περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένη γνώση και η δυσκολία μετατροπής μιας ιδέας σε εφαρμόσιμη λύση. Το Teaching Factory επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, συνδέοντας επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, ερευνητές και εξειδικευμένους επιστήμονες.

Τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά δίδυμα και η προγνωστική συντήρηση μπορούν να αξιοποιηθούν για την πρόβλεψη βλαβών, τη βελτίωση των παραγωγικών διαδικασιών και την υποστήριξη επιχειρηματικών αποφάσεων. Η εφαρμογή τους, σύμφωνα με τον καθηγητή, χρειάζεται να ξεκινά από συγκεκριμένες ανάγκες, να δοκιμάζεται πιλοτικά και να αξιολογείται με μετρήσιμα κριτήρια, όπως ο χρόνος, το κόστος, η ποιότητα και η ενεργειακή απόδοση. Έτσι, οι επιχειρήσεις μπορούν να εξετάζουν την αξία μιας τεχνολογίας πριν προχωρήσουν σε μεγαλύτερες επενδύσεις.
Ο κ. Σταυρόπουλος υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρόκειται να αντικαταστήσει τον επιχειρηματία, αλλά μπορεί να ενισχύσει όσους μάθουν να την αξιοποιούν. Αναφέρθηκε, παράλληλα, στη μετάβαση προς το μοντέλο Industry 5.0, το οποίο συνδέει την τεχνολογική εξέλιξη με τον άνθρωπο, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα. Για τη Δυτική Ελλάδα, εκτίμησε ότι η παρουσία του Πανεπιστημίου Πατρών, των ερευνητικών δομών και των επιχειρήσεων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος βιομηχανικής καινοτομίας.






















