Με βασικό αίτημα την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης και την ενίσχυση της αυτοτέλειας των ΟΤΑ ολοκληρώθηκε το ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ. Έντονη πολιτική αντιπαράθεση, ομόφωνο ψήφισμα για τη σχολική στέγη με πρωτοβουλία της παράταξης Πελετίδη και παρεμβάσεις αυτοδιοικητικών από την Αχαΐα.
Η οικονομική ασφυξία των Δήμων και η ανάγκη αναμόρφωσης της σχέσης τους με το κεντρικό κράτος κυριάρχησαν στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου, συγκεντρώνοντας δημάρχους, αιρετούς, κυβερνητικά στελέχη και εκπροσώπους πολιτικών κομμάτων.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με σαφείς οικονομικές και θεσμικές διεκδικήσεις, αλλά και με έντονες αντιπαραθέσεις μεταξύ των αυτοδιοικητικών παρατάξεων, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις για τον τρόπο με τον οποίο οι Δήμοι πρέπει να διεκδικήσουν περισσότερους πόρους και αρμοδιότητες.
Κοινή διαπίστωση αποτέλεσε ότι οι οικονομικές δυνατότητες των ΟΤΑ υπολείπονται των αυξανόμενων αναγκών τους, σε μια περίοδο κατά την οποία το λειτουργικό κόστος, η υποστελέχωση, η ενεργειακή επιβάρυνση και οι απαιτήσεις συντήρησης των υποδομών περιορίζουν σημαντικά τα περιθώρια άσκησης τοπικής πολιτικής.
Χρηματοδοτικό κενό 2,36 δισ. ευρώ – Τα βασικά αιτήματα
Το οικονομικό σκέλος αποτέλεσε τον πυρήνα των εργασιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η ΚΕΔΕ, το πραγματικό ετήσιο λειτουργικό κόστος των Δήμων υπολογίζεται σε περίπου 5,4 δισ. ευρώ, έναντι χρηματοδότησης 3,04 δισ. ευρώ μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), με το χρηματοδοτικό κενό να διαμορφώνεται σε 2,36 δισ. ευρώ.
Η Αυτοδιοίκηση διεκδικεί ουσιαστική αύξηση των ΚΑΠ από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές λειτουργικές ανάγκες. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται επίσης η ενίσχυση της ΣΑΤΑ, η εφαρμογή προγράμματος προσλήψεων, η δημιουργία νέου αναπτυξιακού χρηματοδοτικού εργαλείου για δημοτικά έργα, η μείωση του ενεργειακού κόστους και η ειδική στήριξη των μικρών, ορεινών και νησιωτικών Δήμων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις υποδομές, με έμφαση στη δημοτική και αγροτική οδοποιία, στη συντήρηση σχολικών κτιρίων, στην αντισεισμική προστασία και στην ενίσχυση των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου προειδοποίησε ότι, χωρίς άμεσες κυβερνητικές πρωτοβουλίες, η οικονομική κατάσταση των Δήμων ενδέχεται να οδηγήσει σε γενικευμένη αδυναμία ανταπόκρισης στις βασικές τους υποχρεώσεις. Στο πλαίσιο των διεκδικήσεων τέθηκε και το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων, ακόμη και συγκέντρωσης αιρετών έξω από τη Βουλή, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση.
Ισχυρή πολιτική παρουσία και αντιπαράθεση για τον ρόλο της Αυτοδιοίκησης
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος απέκτησε η διοργάνωση με την παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος συμμετείχε στις εργασίες του συνεδρίου, σηματοδοτώντας την πρώτη παρουσία εν ενεργεία πρωθυπουργού στον θεσμό έπειτα από 17 χρόνια.
Στο συνέδριο μίλησε επίσης ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος άσκησε κριτική στην κυβερνητική πολιτική για την Αυτοδιοίκηση, υποστηρίζοντας ότι το συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης αποδυναμώνει τους Δήμους και περιορίζει τις δυνατότητες τοπικής ανάπτυξης.
Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, η Ρένα Δούρου επικεντρώθηκε στις αρμοδιότητες που μεταφέρονται στους ΟΤΑ χωρίς να συνοδεύονται από επαρκείς πόρους και προσωπικό. Ο εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Χρήστος Κατσώτης, ανέπτυξε την κριτική του κόμματός του για την οικονομική και κοινωνική πολιτική που επηρεάζει τη λειτουργία των Δήμων, ενώ ο Κωνσταντίνος Μπούμπας, εκ μέρους της Ελληνικής Λύσης, απέδωσε στην κυβέρνηση ευθύνες για τα προβλήματα της Αυτοδιοίκησης.
Κυβερνητική τοποθέτηση πραγματοποίησε και ο Κώστας Κυρανάκης, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία της κεντρικής διοίκησης με τους Δήμους και στην αξιοποίηση θεσμικών εργαλείων. Στις εργασίες συμμετείχε και ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος, παρουσιάζοντας τις κυβερνητικές κατευθύνσεις για την Αυτοδιοίκηση.
Η παρουσία Τσίπρα στην Καλαμάτα πριν από το συνέδριο
Το πολιτικό ενδιαφέρον για τη μεσσηνιακή πρωτεύουσα είχε ενισχυθεί ήδη από τις προηγούμενες ημέρες, καθώς τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου είχε πραγματοποιήσει περιοδεία στην Καλαμάτα ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, Αλέξης Τσίπρας.
Η παρουσία του ήταν ανεξάρτητη από το συνέδριο της ΚΕΔΕ, στο οποίο δεν συμμετείχε, καθώς η πολιτική του παράταξη δεν διαθέτει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Τρία ψηφίσματα και ένταση στην τελική ψηφοφορία
Η ολοκλήρωση των εργασιών σημαδεύτηκε από την αντιπαράθεση για τη διαδικασία ψηφοφορίας των τριών αυτοδιοικητικών παρατάξεων.
Σε σύνολο 338 παριστάμενων συνέδρων, το ψήφισμα της παράταξης «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι» του Λάζαρου Κυρίζογλου συγκέντρωσε 213 ψήφους (63%), της «Αυτοδιοίκησης Τώρα» του Χάρη Δούκα 111 ψήφους (32,8%) και της «Λαϊκής Συσπείρωσης» του Κώστα Πελετίδη 14 ψήφους (4,2%).
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας αμφισβήτησε τη διαδικασία καταμέτρησης με ανάταση των χειρών και ζήτησε ονομαστική ψηφοφορία, επικαλούμενος καταγγελίες για νοθεία. Το αίτημα δεν έγινε δεκτό, ενώ ο Λάζαρος Κυρίζογλου απέρριψε τις αιτιάσεις και υπερασπίστηκε το αποτέλεσμα.
Η αντιπαράθεση ανέδειξε τις πολιτικές διαφωνίες εντός της ΚΕΔΕ, παρά τη σύγκλιση των παρατάξεων ως προς τη διαπίστωση ότι η χρηματοδότηση των Δήμων δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών τους.
Πελετίδης: Ομόφωνο ψήφισμα για τη σχολική στέγη
Ξεχωριστή σημασία είχε η παρέμβαση του δημάρχου Πατρέων Κώστα Πελετίδη, ο οποίος συμμετείχε ως επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» στην ΚΕΔΕ και άσκησε έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική για την υποχρηματοδότηση των ΟΤΑ.
Η σημαντικότερη εξέλιξη για την παράταξή του ήταν η ομόφωνη έγκριση ειδικού ψηφίσματος για τη σχολική στέγη και την Παιδεία, με πρωτοβουλία της «Λαϊκής Συσπείρωσης».
Το ψήφισμα αναδεικνύει την ανάγκη χρηματοδότησης για την επισκευή, συντήρηση και κατασκευή ασφαλών σχολικών εγκαταστάσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Δήμοι αντιμετωπίζουν σημαντικές οικονομικές δυσκολίες στην κάλυψη των σχετικών δαπανών.
Η ομοφωνία αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς επιτεύχθηκε σε ένα συνέδριο όπου δεν κατέστη δυνατή η συμφωνία σε κοινό συνολικό ψήφισμα. Για την Πάτρα, όπου η κατάσταση των σχολικών κτιρίων αποτελεί διαχρονικό ζήτημα, η απόφαση ενισχύει το θεσμικό πλαίσιο διεκδίκησης πρόσθετων πόρων, χωρίς πάντως να συνεπάγεται αυτομάτως την εξασφάλιση χρηματοδότησης.
Η Αχαΐα στο συνέδριο- Τα αιτήματα των δημάρχων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Δυτική Ελλάδα είχαν οι παρεμβάσεις των αυτοδιοικητικών της Αχαΐας, οι οποίοι ανέδειξαν τις διαφορετικές ανάγκες των αστικών, αγροτικών και ορεινών Δήμων, με κοινό στοιχείο την έλλειψη επαρκών οικονομικών και ανθρώπινων πόρων.
Ο δήμαρχος Καλαβρύτων και πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Δυτικής Ελλάδας, Θανάσης Παπαδόπουλος, κατέθεσε υπόμνημα με τις διεκδικήσεις των Δήμων της Περιφέρειας, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία για να αναδείξει το μέγεθος της υποχρηματοδότησης.
Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι για το οδικό δίκτυο 130 χωριών του Δήμου Καλαβρύτων διατίθενται μόλις 450.000 ευρώ ετησίως, ενώ για τη συντήρηση σχολικών κτιρίων η χρηματοδότηση περιορίζεται στις 22.000 ευρώ, έναντι αναγκών που υπερβαίνουν τις 250.000 ευρώ. Ζήτησε αύξηση της ΣΑΤΑ, ειδικό πρόγραμμα οδοποιίας, ενίσχυση της στελέχωσης και πρόσθετη οικονομική στήριξη των ορεινών Δήμων.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Δυτικής Αχαΐας Γρηγόρης Αλεξόπουλος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης και στη δημιουργία προγραμμάτων δημοτικής και αγροτικής οδοποιίας, που αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία των τοπικών κοινοτήτων και την υποστήριξη της αγροτικής παραγωγής.
Τις οικονομικές και διοικητικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Αιγιάλεια ανέδειξε ο δήμαρχος Παναγιώτης Ανδριόπουλος, ο οποίος, ενόψει της μετάβασής του στην Καλαμάτα, ζήτησε πλήρη απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων και άρση των εμποδίων στις προσλήψεις μόνιμου τεχνικού και επιστημονικού προσωπικού. Στις προτεραιότητές του περιέλαβε επίσης την πολιτική προστασία, τη βελτίωση των υποδομών και τη θωράκιση του Οδοντωτού.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας των θέσεων της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας συμμετείχε και ο δήμαρχος Ερυμάνθου και αντιπρόεδρός της, Θεόδωρος Μπαρής, με τις ανάγκες των ορεινών περιοχών, τη χρηματοδότηση των υποδομών και το δημογραφικό να αποτελούν βασικά ζητήματα της αυτοδιοικητικής ατζέντας. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα η φυσική του παρουσία στο συνέδριο.
Η παρέμβασηΚ. Σβόλη και η δημοτική αντιπολίτευση της Πάτρας και η επαφες του Π.Ψωμά
Στο συνέδριο συμμετείχε και πραγματοποίησε ομιλία ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Πάτρα Ενωμένη», Κώστας Σβόλης, δίνοντας έμφαση στην οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των Δήμων, στη μεταφορά αρμοδιοτήτων με τους αντίστοιχους πόρους και στην ενίσχυση του αποφασιστικού ρόλου των Δημοτικών Συμβουλίων.
Ο κ. Σβόλης τάχθηκε υπέρ της φορολογικής αποκέντρωσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα μειωθεί η κρατική χρηματοδότηση και δεν θα υπάρξει διπλή φορολόγηση των πολιτών. Παράλληλα, ζήτησε περιορισμό της γραφειοκρατίας, αξιοποίηση της τεχνολογίας και ουσιαστική εφαρμογή των συνταγματικών διατάξεων για την Αυτοδιοίκηση, ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του με τη φράση: «Στοχεύουμε στην αυτοτέλεια, οραματιζόμαστε την αυτονομία».
Ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «σπιράλ», Πέτρος Ψωμάς, παρακολούθησε επί τριήμερο τις εργασίες του συνεδρίου, με έμφαση στις εξελίξεις για την οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων, την προώθηση ζητημάτων της Πάτρας και τη διεύρυνση των αυτοδιοικητικών συνεργασιών. Στο περιθώριο των εργασιών είχε επαφές με τους υπουργούς Θεόδωρο Λιβάνιο, Βασίλη Σπανάκη και Δημήτρη Παπαστεργίου, τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ Λάζαρο Κυρίζογλου και δημάρχους, μεταξύ των οποίων οι Χάρης Δούκας και Θανάσης Βασιλόπουλος. Συναντήθηκε επίσης με τον πρόεδρο της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας Θανάση Παπαδόπουλο και τον Κώστα Σβόλη, ενώ κατά την επίσκεψή του στο Ιστορικό Δημαρχείο Καλαμάτας συζήτησε θέματα πολιτισμού και καρναβαλικών εκδηλώσεων με τον πρόεδρο του Καλαματιανού Καρναβαλιού Παναγιώτη Μάλαμα.
Η επόμενη ημέρα για τους Δήμους
Το συνέδριο της Καλαμάτας ανέδειξε την πίεση που ασκείται στην οικονομική λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χωρίς ωστόσο να καταλήξει σε ενιαία πολιτική προσέγγιση για τον τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων.
Για τους Δήμους της Αχαΐας, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 και στις δυνατότητες χρηματοδότησης έργων που συνδέονται άμεσα με την καθημερινότητα των πολιτών, από τη σχολική στέγη και την οδοποιία μέχρι τη στελέχωση των υπηρεσιών και τη διαχείριση του ενεργειακού κόστους.
Η ομόφωνη απόφαση για τις σχολικές υποδομές αποτελεί ένα κοινό σημείο αναφοράς, όμως η ουσιαστική αποτίμηση του συνεδρίου θα γίνει το επόμενο διάστημα, όταν θα φανεί ποιες από τις διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης θα αποκτήσουν συγκεκριμένο οικονομικό και θεσμικό αντίκρισμα.
Για την Αχαΐα, το ζητούμενο είναι πλέον οι αποφάσεις της Καλαμάτας να αποτυπωθούν σε περισσότερους διαθέσιμους πόρους και σε έργα που θα καλύπτουν πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
























