Του Θοδωρή Καραουλάνη Ο Σεπτέμβριος σηματοδοτεί την είσοδο στην τελική ευθεία για να κλειδώσει το νέο ΕΣΠΑ της περιόδου 2021 – 2027 και ταυτόχρονα αποφασίζονται οι δράσεις που θα περιληφθούν στη νέα χρηματοδοτική στρατηγική της ΕΕ: το Ταμείο Ανάκαμψης. Ήδη η χώρα μας έχει καταθέσει το καλοκαίρι το σχέδιο του νέου ΕΣΠΑ στις κοινοτικές αρχές για σχόλια, παρατηρήσεις και έγκριση, προκειμένου αμέσως μετά, σε λίγους μήνες, να προχωρήσει ο τελικός σχεδιασμός και να φθάσουμε εγκαίρως στην υπογραφή του νέου Συμφώνου Εταιρικής Σχέσης. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση επεξεργάζεται το τελικό σχέδιο του εθνικού σκέλους για το Ταμείο Ανάκαμψης (από τις επιπτώσεις του κορωνοϊού), που θα αποστείλει στις Βρυξέλλες. Και τα δύο κείμενα, που δεν είναι τελικά, η κυβέρνηση τα κρατά «μυστικά» όσον αφορά τις λεπτομέρειες τους και εμπιστευτικά στο χειρισμό τους, ενώ κάνει κάποιες επιμέρους διαρροές για το περιεχόμενο, για να «μετρήσει» αντιδράσεις. Πως προχωρά ο σχεδιασμός για το Ταμείο Ανάκαμψης Για το Ταμείο Ανάκαμψης τα πράγματα είναι ακόμη θολά. Η κυβέρνηση παρουσίασε εσωτερικά ένα προσχέδιο στα τέλη Αυγούστου και επί αυτού συνεχίζονται οι συζητήσεις και οι διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες της EURACTIV.gr, οι απαιτήσεις των Υπουργείων σε πολλούς τομείς υπερβαίνουν τα διαθέσιμα χρήματα και δεν είναι σύμφωνες προς τις κατευθύνσεις της ΕΕ. Θυμίζουμε ότι βασικοί άξονες του Ταμείου Ανάκαμψης είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η κλιματική προσαρμογή. Για παράδειγμα, στο Εθνικό Σχέδιο, πληροφορίες αναφέρουν ότι ενώ οι «πράσινες δράσεις» θα καλύψουν περίπου το 30% του προγράμματος, στο σχεδιασμό είναι διαθέσιμα περίπου 7,5 δις ευρώ και μόνο ένα υπουργείο ζητά τα 5,5 από αυτά! Και πολλές δράσεις είναι «πράσινες» μόνο κατ’ όνομα: για παράδειγμα έργα υποδομής και κτίρια βαφτίζονται «πράσινα» βάζοντας απλά αρχές βιοκλιματικού σχεδιασμού ή υλικά φιλικά στο περιβάλλον κλπ. Η κατανομή των πόρων μεταξύ των σχεδίων των ενδιαφερόμενων υπουργείων αποτελεί πονοκέφαλο τις τελευταίες εβδομάδες σε διάφορα επίπεδα του κυβερνητικού επιτελείου. Γενικότερα, από τις συνδυασμένες πληροφορίες από πολλές πηγές, η κυβέρνηση φαίνεται να πελαγοδρομεί ανάμεσα στο ποια έργα και ποιες δράσεις θα ενταχθούν στο Ταμείο Ανάκαμψης και ποια/ποιες στο ΕΣΠΑ. Αλλά η ώρα των τελικών αποφάσεων πλησιάζει γοργά… Νέα αρχιτεκτονική ΕΣΠΑ Η EURACTIV.gr αποκαλύπτει ότι το νέο ΕΣΠΑ θα συνοδεύεται από λίγες αλλά μεγάλες αλλαγές στον σχεδιασμό και την αρχιτεκτονική. Άλλωστε με ρεπορτάζ μας από τις αρχές Ιουλίου ειδικά για το θέμα των έργων αποβλήτων (με αφορμή τη ΣΔΙΤ Πελοποννήσου) είχαμε αναδείξει – πρώτοι και μόνοι από τα ελληνικά ΜΜΕ – σοβαρούς προβληματισμούς της Κομισιόν που οδηγούν εν τέλει σε αλλαγές στην αρχιτεκτονική του ΕΣΠΑ. Η πλέον σημαντική, σε συμβολικό αλλά και ουσιαστικό-διαχειριστικό επίπεδο, αλλαγή του νέου ΕΣΠΑ, είναι το σπάσιμο σε δύο ξεχωριστά Επιχειρησιακά Προγράμματα των Έργων Υποδομής (Μεταφορές) και των Έργων Περιβάλλοντος (Περιβάλλον – Ενέργεια – Κλιματική Αλλαγή). Και αυτό γιατί το σχήμα κοινού ΕΠ για δύο εξαιρετικά διαφορετικά και αλληλοσυγκρουόμενα πολλές φορές αντικείμενα (δημόσια έργα – περιβάλλον) απεδείχθη αποτυχημένο. Σύμφωνα με πληροφορίες της EURACTIV.gr μόλις οριστικοποιηθεί το σχέδιο του νέου ΕΣΠΑ θα έρθει και σχετικό νομοσχέδιο για τη νέα δομή του. Πως θα κατανεμηθεί το νέο ΕΣΠΑ – τα νέα Επιχειρησιακά Προγράμματα Στο κομμάτι του αρχικού, επιτελικού σχεδιασμού του νέου ΕΣΠΑ τα πράγματα είναι πιο προχωρημένα και συντεταγμένα. Αυτό πιστώνεται στη συστηματική δουλειά που έχει γίνει από την ομάδα του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων Γιάννη Τσακίρη με την αποφασιστική συμβολή του Γενικού Γραμματέα Δημήτρη Σκάλκου, υπό την εποπτεία του Υπουργού Άδωνι Γεωργιάδη. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Ανάπτυξης, καθοριστικό ρόλο στα κείμενα σχεδιασμού έπαιξε ολόκληρη η πολυπληθής ομάδα στελεχών που επιστρατεύτηκαν υπό τον Γιάννη Τσακίρη για την προετοιμασία του σχεδίου του νέου ΕΣΠΑ, με ξεχωριστή σημασία να αποδίδεται στη συμβολή του Αλέκου Κρητικού, παλαιού στελέχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής  και με μακρά εμπειρία στα διαρθρωτικά ταμεία αλλά και στο περιεχόμενο ειδικής μελέτης του ΟΟΣΑ που ζήτησε το Υπουργείο. Ωστόσο, από το ΥΠΑΝΕΠ είναι επιφυλακτικοί, ακόμη, στην ανακοίνωση λεπτομερειών. Τόσο για τη δομή όσο και για την αρχιτεκτονική του νέου ΕΣΠΑ, ποσώς μάλλον για πιθανή λίστα έργων. Πάντως, ήδη η κυβέρνηση έχει επιβεβαιώσει επισήμως και δημοσίως, με ανακοινώσεις του ΥΠΕΝ, την ύπαρξη ξεχωριστού επιχειρησιακού προγράμματος για την απολιγνιτοποίηση και τη δίκαιη μετάβαση που θα αφορά ειδικά της περιοχές που πλήττονται από την απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων: Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη. Στο κείμενο 122 σελίδων της κυβέρνησης προς την Κομισιόν περιλαμβάνονται, όπως έχει επιβεβαιώσει η EURACTIV.gr από υψηλόβαθμες πηγές του Υπουργείου Ανάπτυξης αλλά και των Βρυξελλών, τα εξής επιχειρησιακά προγράμματα: 6+1 τομεακά επιχειρησιακά προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ: (1) Ανταγωνιστικότητα – Επιχειρηματικότητα, Είναι το σημερινό ΕΠΑΝΕΚ που θα συνεχίσει με σχεδόν τις ίδιες στοχεύσεις και δράσεις, κυρίως για τη στήριξη της Επιχειρηματικότητας. (2) Ανθρώπινο δυναμικό – Καταρτίσεις – Εκπαίδευση – Ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, Συνεχίζει και το ΕΠ που καλύπτει τόσο τα προγράμματα του Υπουργείου Εργασίας όσο και του Υπουργείου Παιδείας. (3) Ψηφιακός μετασχηματισμός (το σύνολο των ψηφιακών και ευρυζωνικών, πλην της επιχειρηματικότητας), Ξεχωριστό πρόγραμμα, μιας και αποτελεί προτεραιότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τις ψηφιακές δράσεις. Θυμίζουμε ότι ήδη το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει πάρει τις αρμοδιότητες και για τα έργα πληροφορικής στο τρέχον ΕΣΠΑ, οπότε η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη. Εδώ θα ενταθούν και οι δράσεις ενίσχυσης του δημόσιου τομέα. (4) Ενιαίο σχέδιο δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης, Σημαντική αλλαγή με το παρελθόν είναι η δημιουργία ειδικού ΕΠ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της απολιγνιτοποίησης: κοινωνικών, οικονομικών και άλλων. (5) Περιβάλλον – Ενέργεια – Κλιματική αλλαγή (συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής προστασίας) Σημαντική αλλαγή σε σχέση με το παρελθόν η ανεξαρτητοποίηση του περιβάλλοντος από τις υποδομές αλλά και παράλληλα η ένταξη της ενότητας της πολιτικής προστασίας σε τοτό. Πρακτικά, το ΕΠ θα καλείται να χρηματοδοτήσει όχι μόνο ενεργειακές και περιβαλλοντικές δράσεις όπως στην προηγούμενη και τρέχουσα προγραμματική περίοδο, αλλά και ανάγκες για έργα και δράσεις αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεων της (διάβρωση ακτών, ερημοποίηση-λειψυδρία, δασικές πυρκαγιες κλπ) (6) Μεταφορές Εδώ θα ενταχθούν όλα τα έργα υποδομών – δημόσια έργα όπως οδοποιία, σιδηροδρομικές και αεροπορικές μεταφορές, λιμάνια κλπ Ειδικά στα δύο τελευταία προγράμματα, μένει να αποσαφηνιστεί μετά τις παρατηρήσεις της Κομισόν αν τελικά οι δράσεις βιώσιμης κινητικότητας και πράσινων μεταφορών θα ενταχθούν στο ΕΠ μεταφορές ή στο αντίστοιχο για το περιβάλλον και την Κλιματική Αλλαγή. Ρόλο θα παίξει σε αυτό... Read More

Του Θοδωρή Καραουλάνη* Με χρήματα της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ (από το ΕΚΤ), χιλιάδες ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί θα υποστηρίξουν φέτος τις σχολικές κοινότητες σε όλη την Ελλάδα – και ειδικά για τις επιπτώσεις του κορωνοϊού! Περίπου 3 χιλιάδες Ψυχολόγοι και Κοινωνικοί Λειτουργοί θα στελεχώσουν κατά το τρέχον σχολικό έτος περισσότερες από 13.000 σχολικές μονάδες, μέσω ειδικού προγράμματος ΕΣΠΑ που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό ταμείο και την Πολιτική Συνοχής της ΕΕ. Συγκεκριμένα, με το έργο «Υποστήριξη σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης από Ψυχολόγους και Κοινωνικούς Λειτουργούς» προβλέπεται να στελεχωθούν 13.019 σχολικές μονάδες και δομές κατά το σχολικό έτος 2020-2021. Σύμφωνα με πηγές από το Υπουργείο Παιδείας, το πρόγραμμα θα δώσει περίπου 3.000 θέσεις αναπληρωτών καθηγητών Κοινωνικών Λειτουργούν (ΠΕ30) και Ψυχολόγων (ΠΕ23), οι οποίες θα προκηρυχθούν το κατά το δυνατόν συντομότερα. Σκοπός της δράσης είναι η ενημέρωση, η συμβουλευτική και η ενδυνάμωση της σχολικής κοινότητας, δηλαδή των μαθητών – με και χωρίς ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες – των εκπαιδευτικών, των γονέων και άλλων μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, ώστε να αποκτήσουν δεξιότητες που απαιτούνται για να διαχειριστούν αποτελεσματικά κρίσιμες και απρόβλεπτες καταστάσεις, όπως η πανδημία του κορωνοϊού – COVID 19. Σύμφωνα με πηγές του αρμόδιου Υπουργείου Παιδείας που μίλησαν στην EURACTIV.gr, τέτοιο πρόγραμμα σχεδιάζονταν αρχικά για την καταπολέμηση του εκφοβισμού και του bullying στα σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπου το πρόβλημα είναι υπαρκτό και διαδεδομένο. Όμως η πανδημία ανέδειξε και ένα άλλο πεδίο που οι μαθητές κυρίως, αλλά όχι μόνο, χρειάζονται επιστημονική υποστήριξη: τον φόβο της πανδημίας, τον πιθανό στιγματισμό, την αλλαγή των διαπροσωπικών σχέσεων, των καθημερινών συνηθειών κλπ. Αυτά θα αποτελέσουν, μαζί με την υποστήριξη για περιστατικά εκφοβισμού και άλλες παθογενείς καταστάσεις, το αντικείμενο που θα παρέχουν οι ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί που θα στελεχώσουν τα σχολεία της χώρας. Οι λεπτομέρειες της νέας δράσης του ΕΣΠΑ Η δράση «Υποστήριξη σχολικών Μονάδων Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης από Ψυχολόγους και Κοινωνικούς Λειτουργούς» είναι μία ακόμη από τις δράσεις του ΕΣΠΑ που κάνουν χρήση των ειδικών διατάξεων της ΕΕ για την αντιμετώπιση του COVID-19, όπου η χώρα μας έχει κάνει ανακατανομή κονδυλίων για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της πανδημίας, συγκεντρώνοντας πόρους που λίμναζαν σε διάφορα επιχειρησιακά προγράμματα για να κάνει ειδικές δράσεις. Η δράση του Υπουργείου Παιδείας θα είναι συνολικής αξίας 46.256.000 ευρώ, με την κοινοτική δαπάνη του ΕΚΤ από την Πολιτική Συνοχής (δηλαδή η επιχορήγηση ΕΣΠΑ) να δίνει σχεδόν 34 εκατομμύρια από αυτά (33.800.837,00 ευρώ) και τα υπόλοιπα 12.455.163,00 € από άλλους πόρους του Υπουργείου Παιδείας. Την πρόσκληση προς το Υπουργείο Παιδείας για τη δράση υπέγραψε πριν λίγες ημέρες η Ειδική Γραμματέας (Διαχείρισης προγραμμάτων ΕΚΤ) Νίκη Δάνδολου και σημειώνουμε ότι πρόκειται περί νέου Προγράμματος ΕΣΠΑ, το οποίο δεν έχει σχέση με τα υπάρχοντα Προγράμματα που τρέχει το Υπουργείο Παιδείας και αφορούν απασχόληση εκπαιδευτικών σε σχολεία κλπ. Το έργο χρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και αφορά όλες τις περιφέρειες της χώρας. Παρότι το πρόγραμμα έχει ως αντικείμενο την απασχόληση καθηγητών συγκεκριμένων ειδικοτήτων ως αναπληρωτών, δεν νοείται ως δράση απασχόλησης αλλά ως εκπαιδευτική δράση και ωφελούμενοι χαρακτηρίζονται οι μαθητές, οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οι σχολικές μονάδες. Κάθε αναπληρωτής θα καλύπτει 4-5 σχολεία τουλάχιστον, με παρουσία προφανώς μία ημέρα ανά εβδομάδα. Οι λεπτομέρειες όμως της δράσης αναμένονται τις αμέσως επόμενες ημέρες, καθώς το Υπουργείο Παιδείας ετοιμάζει το Τεχνικό Δελτίο για την ένταξη της πράξης, ώστε μετά από την τελική έγκριση του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων να βγουν οι σχετικές προκηρύξεις με όλα τα στοιχεία. Νέα διάσταση στη ευρωπαϊκή στήριξη στα κράτη μέλη – Τι λέει ο Υφυπουργός Γιάννης Τσακίρης στην Euractiv Σχετικά με τη νέα δράση, ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Γιάννης Τσακίρης, αρμόδιος για το ΕΣΠΑ, δήλωσε στην EURACTIV.gr: «H δράση υποστήριξης σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, με πόρους του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, δίνει ακόμη μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή στήριξη στα κράτη – μέλη, αποδεικνύοντας ότι τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία μπορούν να δρουν ευέλικτα, στοχευμένα και συμπληρωματικά με άλλες δράσεις, ειδικά σε περιόδους κρίσης. Η συγκεκριμένη δράση στοχεύει στην ενδυνάμωση της σχολικής κοινότητας ως προς τη διαχείριση κρίσιμων και απρόβλεπτων καταστάσεων, όπως είναι η πανδημία της Covid-19, και με απώτερο στόχο τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας, την προστασία των μαθητών και των οικογενειών τους και κατ΄ επέκταση της κοινωνίας στο σύνολό της». Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα είχε προαναγγείλει στη Βουλή η Υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως, κατά τη συζήτηση εκπαιδευτικού νομοσχεδίου τον Ιούνιο. Η αρμόδια Υφυπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη σε πρόσφατη συνέντευξή της στην εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος τόνισε ότι  οι ψυχολόγοι και οι κοινωνικοί λειτουργοί στα σχολεία θα είναι κρίσιμος κρίκος στην εκπαιδευτική διαδικασία. Πως θα δουλέψουν ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί στα σχολεία Μέσα από τη δράση «Υποστήριξη σχολικών Μονάδων Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης από Ψυχολόγους και Κοινωνικούς Λειτουργούς» τα συναρμόδια Υπουργεία (Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Παιδείας και Θρησκευμάτων) στοχεύουν στη δημιουργία ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος για όλους, με απώτερο στόχο τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας, την προστασία των μαθητών και των οικογενειών τους, καθώς και της σχολικής κοινότητας και κατ’ επέκταση της κοινωνίας. Ειδικότερα, όπως αναφέρει η σχετική πρόσκληση, οι στόχοι της δράσης είναι γνωστικοί, κοινωνικο-συναισθηματικοί και ανάπτυξης δεξιοτήτων ανταπόκρισης σε καταστάσεις κρίσης/εκτάκτων αναγκών. Έτσι, στο πλαίσιο της δράσης θα επιχειρηθεί: η ανάπτυξη, εφαρμογή και διάδοση Σχεδίων Δράσης αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών για την ύπαρξη ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος ανοιχτού στην κοινωνία και φιλικού προς τη διαφορετικότητα, η συνεργασία των εμπλεκόμενων ατόμων και ομάδων της σχολικής κοινότητας, η συνεργασία με την οικογένεια και όταν αυτό απαιτείται η υποστήριξη, η διαμεσολάβηση και η διασύνδεση αυτής με τους κατάλληλους φορείς, η συμπερίληψη των μαθητών, των εκπαιδευτικών, αλλά και των γονέων στις προτεινόμενες ενημερωτικές δράσεις και δράσεις προσομοίωσης, η απόκτηση πολύτιμης γνώσης και εμπειρίας μέσα από την αλληλεπίδραση, τη συνεργασία, την ανταλλαγή και υιοθέτηση αποτελεσματικών πρακτικών που θα προάγουν την ποιότητα των παρεχόμενων υποστηρικτικών και διαμεσολαβητικών υπηρεσιών στο χώρο της εκπαίδευσης, και η περισυλλογή και ο επαναπροσδιορισμός προσωπικών, οικογενειακών και προτεραιοτήτων του ατόμου, της ομάδας και της σχολικής κοινότητας. Επιπλέον τονίζεται ότι ο ρόλος των ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών που θα προσληφθούν ως αναπληρωτές καθηγητές στα σχολεία θα είναι ανιχνευτικός, ενημερωτικός, υποστηρικτικός και... Read More