Έρευνα ΕΛΣΤΑΤ: Η σιωπηλή πείνα – Η θέση της Δυτ. Ελλάδας

Η πρόσφατη ανακοίνωση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για την επάρκεια τροφής ήρθε να θυμίσει πως πίσω από τη σταθεροποίηση των μακροοικονομικών μεγεθών, η φτώχεια εξακολουθεί να έχει ανθρώπινο πρόσωπο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης (SILC) 2024, το 7% του πληθυσμού της Ελλάδας δήλωσε ότι αντιμετώπισε μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής το 2023, ενώ το 1,6% βίωσε σοβαρή ανεπάρκεια, δηλαδή περιόδους πλήρους στέρησης τροφής λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων. Αν και τα ποσοστά αυτά φαίνονται μικρά, μεταφράζονται σε περισσότερους από 700.000 ανθρώπους που στερήθηκαν βασική διατροφή. Και το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς πως η Ελλάδα ανήκει στην ομάδα των κρατών-μελών με το υψηλότερο ποσοστό επισιτιστικής ανεπάρκειας στη Δυτική Ευρώπη, ξεπερνώντας χώρες όπως η Ιταλία (1,7%) και η Γερμανία (4,1%), σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του FAO The State of Food Security and Nutrition in the World 2025. Η εικόνα της Ευρώπης και η θέση της Ελλάδας Η ευρωπαϊκή μέση τιμή για τη μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής είναι 7,4%, με τη σοβαρή ανεπάρκεια στο 1,8%. Η Ελλάδα, με 6,6% και 1,5% αντίστοιχα, βρίσκεται μεν κοντά στον μέσο όρο, αλλά υπολείπεται αισθητά χωρών με παρόμοιο εισοδηματικό επίπεδο και κοινωνικές δομές (π.χ. Ισπανία 6,5%, Ιταλία 1,7%). Η σύγκριση με τις σκανδιναβικές χώρες είναι αποκαλυπτική: στη Δανία και τη Σουηδία τα ποσοστά μέτριας ή σοβαρής ανεπάρκειας κινούνται στο 6,9%, ωστόσο με πολύ ισχυρότερα δίχτυα κοινωνικής προστασίας και σχεδόν μηδενικά φαινόμενα μακροχρόνιας πείνας. Η επιμονή του φαινομένου στην Ελλάδα από το 2019 ως το 2024 (μεταξύ 6% και 8%) δείχνει ότι η επισιτιστική ανασφάλεια δεν είναι περιστασιακό σύμπτωμα κρίσης, αλλά σταθερή παρενέργεια των ανισοτήτων στο εισόδημα και στην πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Η Δυτική Ελλάδα: μια περιφέρεια σε επισιτιστική πίεση Σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (Έρευνα SILC 2024), η Δυτική Ελλάδα εμφανίζει υψηλότερα ποσοστά επισιτιστικής ανεπάρκειας σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο. Η περιοχή συγκαταλέγεται στις τρεις φτωχότερες περιφέρειες της χώρας, με σημαντικά ποσοστά νοικοκυριών που δηλώνουν ότι «έμειναν χωρίς τροφή» ή «έφαγαν λιγότερο από όσο είχαν ανάγκη». Η εξάρτηση από εποχική εργασία, η μερική απασχόληση και η γήρανση του πληθυσμού εντείνουν την επισιτιστική ανασφάλεια ακόμη και σε αγροτικές κοινότητες, όπου –παραδόξως– η παραγωγή τροφίμων δεν συνεπάγεται επάρκεια. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει αυξημένες ενδείξεις πείνας ή ασιτίας σε νοικοκυριά χωρίς σταθερό εισόδημα ή με μονογονεϊκές δομές. Η Πάτρα: μια πόλη που δοκιμάζεται Στην Πάτρα, η πίεση αποτυπώνεται σε ανησυχητικούς αριθμούς. Σύμφωνα με τον Κοινωνικό Οργανισμό του Δήμου Πατρέων (ΚΟΔΗΠ), περισσότερες από 5.500 οικογένειες έχουν ζητήσει στήριξη μέσω κοινωνικών προγραμμάτων και διανομής τροφίμων, ενώ 1.500 άτομα ενισχύονται σταθερά από το Κοινωνικό Παντοπωλείο. Παράλληλα, περίπου 300 πολίτες λαμβάνουν καθημερινό γεύμα από τις δομές σίτισης του δήμου. Συνολικά, εκτιμάται ότι πάνω από 12.000 κάτοικοι ζουν σε κατάσταση οριακής διατροφικής επάρκειας. Η ακρίβεια, η ενεργειακή επιβάρυνση και οι περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης έχουν επιδεινώσει τη ζωή πολλών οικογενειών, δείχνοντας ότι η επισιτιστική φτώχεια δεν αποτελεί πια περιθωριακό φαινόμενο, αλλά υπαρκτό κοινωνικό ζήτημα στο κέντρο της τρίτης μεγαλύτερης πόλης της χώρας. Η πολιτική διάσταση: φτώχεια μέσα στην ανάπτυξη Η χώρα αναπτύσσεται, οι δείκτες βελτιώνονται, αλλά το 7% των πολιτών ζει σε συνθήκες σύγχρονης επισιτιστικής φτώχειας. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο κοινωνικό- είναι πολιτικό. Η αναθεώρηση της στεγαστικής πολιτικής, η μείωση του κόστους διατροφής μέσω στοχευμένων επιδοτήσεων, και η ενίσχυση του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης δεν αποτελούν φιλανθρωπία, αλλά οικονομική ανάγκη για συνοχή και βιώσιμη ανάπτυξη. Η πείνα του 21ου αιώνα στην Ελλάδα δεν είναι αποτέλεσμα φυσικής έλλειψης τροφής, αλλά ανισοκατανομής. Και όσο αυτή παραμένει «αόρατη» στους αριθμούς της ανάπτυξης, η κοινωνία θα συνεχίσει να μετρά όχι μόνο εισοδήματα, αλλά και χαμένες ανθρώπινες αξιοπρέπειες. Πηγές: Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών 2024 (εισοδήματα 2023) FAO, IFAD, UNICEF, WFP & WHO (2025), The State of Food Security and Nutrition in the World 2025 Eurostat, EU-SILC Comparative Indicators (2023–2024) ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ.

Απόψεις

ΕΛΣΤΑΤ, Επάρκεια τροφής, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΙΑΛΕΝΙΟΣ, φτώχεια

2 Σεπτεμβρίου 2025

Λιανεμπόριο σε σταυροδρόμι: Ανάκαμψη για λίγους, πίεση για τους πολλούς

Το πρώτο εξάμηνο του 2025 το ελληνικό λιανικό εμπόριο έρχεται αντιμέτωπο με μια πραγματικότητα που δύσκολα κρύβεται πίσω από στατιστικούς δείκτες: η ανάπτυξη που αποτυπώνεται σε απόλυτα μεγέθη δεν φτάνει στις περισσότερες επιχειρήσεις, ενώ η πίεση της ακρίβειας απορροφά κάθε οριακή αύξηση του τζίρου. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία ανέλυσε το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ, δείχνουν ότι ο κύκλος εργασιών των καταστημάτων –εξαιρουμένων τροφίμων, καυσίμων και οχημάτων– σημείωσε πτώση 0,3% σε σταθερές τιμές, καθώς η ονομαστική ενίσχυση 1,4% δεν μπόρεσε να καλύψει τον πληθωρισμό του 2,5%. Πρόκειται για την ασθενέστερη επίδοση πενταετίας, γεγονός που αποκαλύπτει την εύθραυστη βάση της κατανάλωσης. Το πλέον ανησυχητικό μήνυμα που αναδύεται δεν είναι μόνο η αδυναμία του κλάδου να κεφαλαιοποιήσει την ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη, αλλά και το χάσμα που διευρύνεται μεταξύ των μεγάλων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ενώ οι μεγάλες λιανεμπορικές κατέγραψαν αύξηση 7,3% σε πραγματικούς όρους, οι μικρομεσαίες είδαν τον τζίρο τους να υποχωρεί κατά 1%. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εσωτερική διάρθρωση: οι μεσαίες άντεξαν οριακά (+0,3%), οι πολύ μικρές περιορίστηκαν σε πτώση -2,3%, αλλά οι μικρές υπέστησαν τη μεγαλύτερη καθίζηση με -5,6%. Η εικόνα αυτή αποδεικνύει ότι το μέγεθος από μόνο του δεν εξασφαλίζει ανταγωνιστικότητα· οι «λίγο μεγαλύτεροι» τελικά πιέζονται περισσότερο. Σε απόλυτα νούμερα, ο κλάδος πρόσθεσε μόλις 171 εκατ. ευρώ στον κύκλο εργασιών του, με το σύνολο να διαμορφώνεται στα 12,46 δισ. ευρώ. Ακόμη κι έτσι, η αύξηση αυτή δεν αρκεί για να αναστρέψει το δυσμενές κλίμα, καθώς την ίδια στιγμή οι τουριστικές εισπράξεις ενισχύθηκαν θεαματικά κατά 11%. Το γεγονός ότι η ισχυρή τουριστική ώθηση δεν κατάφερε να μεταφραστεί σε αντίστοιχη κινητικότητα στο λιανεμπόριο, φανερώνει πως η εσωτερική ζήτηση παραμένει αδύναμη και οι καταναλωτές περιορίζουν τις δαπάνες τους. Από τα επί μέρους στοιχεία ξεχωρίζει η στροφή σε φαρμακευτικά, καλλυντικά, παιχνίδια, ηλεκτρονικούς υπολογιστές και έπιπλα, με αυξήσεις που κινήθηκαν μεταξύ 3,8% και 8,9%. Παράλληλα, η εντυπωσιακή άνοδος κατά 33,8% στη διακίνηση μεταχειρισμένων ειδών αποκαλύπτει την ένταση της καταναλωτικής στενότητας: οι πολίτες στρέφονται σε λύσεις χαμηλότερου κόστους, ενώ ενισχύεται και η αγορά υπαίθριων πάγκων. Στον αντίποδα, κατηγορίες όπως τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός (-14%), υποδήματα (-6,5%) και χαλιά (-8,2%) δείχνουν την ευπάθεια προϊόντων που θεωρούνται λιγότερο απαραίτητα. Γεωγραφικά, οι καλύτερες επιδόσεις καταγράφονται σε Αττική, Κρήτη και Ιόνια Νησιά, ενώ απώλειες εμφανίζουν Νότιο Αιγαίο και Θεσσαλία. Ωστόσο, αν συγκριθεί το πρώτο εξάμηνο με το δεύτερο του 2024, το λιανεμπόριο εμφανίζει κατακόρυφη πτώση 14% ή 2 δισ. ευρώ, εξέλιξη που αποδίδεται όχι μόνο στην εποχικότητα αλλά και στο δυσμενές διεθνές περιβάλλον, την αβεβαιότητα και το υψηλό κόστος εισαγωγών. Το συνολικό συμπέρασμα είναι σαφές: το λιανεμπόριο βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Οι μεγάλες επιχειρήσεις φαίνεται να ενισχύουν τη θέση τους, αλλά η μεγάλη πλειονότητα των μικρομεσαίων παραμένει εγκλωβισμένη σε στασιμότητα ή υποχώρηση. Αν η ανάπτυξη δεν διαχυθεί σε όλο το φάσμα της αγοράς, ο κίνδυνος συγκέντρωσης και απώλειας εμπορικού πλουραλισμού θα γίνει πραγματικότητα. Γι’ αυτό, όπως τονίζει και η ΕΣΕΕ, χρειάζονται στοχευμένα μέτρα στήριξης ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω συρρίκνωση του πιο πολυάριθμου κομματιού της ελληνικής επιχειρηματικότητας.

Επιχειρηματικά Νέα

ΕΛΣΤΑΤ, ΕΣΕΕ, λιανεμποριο

25 Μαΐου 2025

0 Comment

Στην εποχή της φτηνής κατανάλωσης: Η πίεση των τιμών «στραγγαλίζει» τη μικρή αγορά

Σε συνθήκες παρατεταμένης πίεσης, τα ελληνικά νοικοκυριά αλλάζουν τις καταναλωτικές τους συνήθειες, εγκαταλείποντας τον φούρναρη, τον μανάβη, τον κρεοπώλη και τα μικρά εμπορικά καταστήματα. Οι καταναλωτές στρέφονται πλέον στις αλυσίδες σουπερμάρκετ και στα καταστήματα μεταχειρισμένων, προκειμένου να ανταποκριθούν στην ακρίβεια που διατηρείται επίμονα. Αναιμική κατανάλωση, υποχώρηση αγοραστικής δύναμης Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 2,0% τον Απρίλιο του 2025 σε ετήσια βάση, ενώ η μέση ετήσια μεταβολή για το διάστημα Μαΐου 2024 – Απριλίου 2025 έφτασε το 2,5%. Η ίδια περίοδος είδε τον τζίρο του λιανεμπορίου να αυξάνεται μόλις κατά 0,6%, πολύ κάτω από τον πληθωρισμό – στοιχείο που αποκαλύπτει συρρίκνωση του πραγματικού όγκου πωλήσεων. Η κατανάλωση περιορίζεται σε βασικά αγαθά. Από τα 16,16 δισ. ευρώ του συνολικού τζίρου του λιανεμπορίου στο πρώτο τρίμηνο του 2025, περίπου 10 δισ. αφορούν τρόφιμα, καύσιμα και οχήματα. Οι λοιπές κατηγορίες εμφανίζουν είτε στασιμότητα είτε πτώση. Το «καλάθι» της ανάγκης και τα ρούχα από τα καλάθια Η στροφή προς τα φτηνά είδη είναι ενδεικτική: οι μεγαλύτερες αυξήσεις στον τζίρο παρατηρήθηκαν στα καταστήματα μεταχειρισμένων ειδών (+30,7%) και σε υπαίθριες αγορές με ρούχα και υφάσματα. Η γενιά Ζ προτιμά τα «θριφτάδικα» (thrift stores), απορρίπτοντας τη γρήγορη μόδα, αλλά κυρίως λόγω κόστους. Ταυτόχρονα, μικρά καταστήματα ένδυσης και υπόδησης καταγράφουν σημαντικές απώλειες, με τα καταστήματα υποδημάτων να εμφανίζουν μείωση τζίρου -7,2% ετησίως. Η πίεση στο μικρομεσαίο εμπόριο Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου —ραχοκοκαλιά της οικονομίας— καταγράφουν διαρκή υποχώρηση. Ο τζίρος τους μειώθηκε στα 9,2 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025, από 9,42 δισ. ευρώ πέρυσι, ενώ για τα μη βασικά είδη η πτώση αγγίζει το -1,1%. Αυτή η τάση δεν είναι απλώς παροδική. Είναι αναδιανομή της κατανάλωσης υπέρ των ισχυρών παικτών: τα σούπερ μάρκετ εμφάνισαν αύξηση τζίρου 3,9% (στα 4,37 δισ. ευρώ), απορροφώντας καταναλωτές που εγκαταλείπουν τον φούρναρη (-2,7%), το κρεοπωλείο (-3,5%) και το οπωροπωλείο (-5,9%). Νέα Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή Το Υπουργείο Ανάπτυξης δηλώνει ότι προχωρά σε θεσμικές τομές. Ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε ότι στο τέλος Μαΐου θα παρουσιάσει τη νέα Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Ο νέος φορέας θα ενσωματώσει τη ΔΙΜΕΑ και τον Συνήγορο του Καταναλωτή, με ενισχυμένες αρμοδιότητες για ελέγχους και επιβολή κυρώσεων. «Η μεταρρύθμιση θα ενισχύσει τον υγιή ανταγωνισμό και θα προστατεύσει τον καταναλωτή, αξιοποιώντας πλήρως τα ψηφιακά εργαλεία», ανέφερε ο υπουργός, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ισότιμο πεδίο ανταγωνισμού —ιδίως απέναντι στα καταστήματα μεταχειρισμένων ειδών, για τα οποία ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών έχει ήδη καταγγείλει συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Συμπέρασμα: Μια νέα εποχή κατανάλωσης Η κατανάλωση στην Ελλάδα μετασχηματίζεται. Το νοικοκυριό, υπό την πίεση του πληθωρισμού και της ακρίβειας, επιστρέφει σε επιλογές ανάγκης: φθηνά, συσκευασμένα, προσφορές, μεταχειρισμένα. Η μικρή λιανική δοκιμάζεται σκληρά, ενώ η αγορά απαιτεί νέα εποπτεία, νέους κανόνες και αποφασιστικές πολιτικές. Η νέα αρχιτεκτονική στην εποπτεία της αγοράς δεν μπορεί να έρθει αργά. Αν ο μικρομεσαίος εμποράκος είναι να επιβιώσει, η ώρα της παρέμβασης είναι τώρα.

Σταθερή η ανοδική τάση στον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων – Ενδείξεις ανάκαμψης με επιφυλάξεις

Αύξηση της τάξης του 2,4% σημείωσε ο κύκλος εργασιών για το σύνολο των επιχειρήσεων και των δραστηριοτήτων της ελληνικής οικονομίας το πρώτο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Η εξέλιξη αυτή, αν και μετριοπαθής, συνιστά ένδειξη συγκρατημένης ανάκαμψης σε περιβάλλον αβεβαιότητας, με μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των επιμέρους τομέων. Συνολικά, ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε σε 105,58 δισ. ευρώ έναντι 103,12 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2024. Ειδικότερα για τον Μάρτιο 2025, στις επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία, σημειώθηκε ετήσια αύξηση 2,4%, αγγίζοντας τα 30,4 δισ. ευρώ. Ο ενεργειακός τομέας σε εκτόξευση – Η δημόσια διοίκηση σε κάμψη Εντυπωσιακή άνοδο κατά 28,2% παρουσίασε ο τομέας Παροχής Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού, γεγονός που αποδίδεται σε αυξημένη ζήτηση ενέργειας και πιθανώς σε ανατιμήσεις. Αντίθετα, η Δημόσια Διοίκηση και Άμυνα, Υποχρεωτική Κοινωνική Ασφάλιση εμφάνισε πτώση 5,7%, γεγονός που υποδηλώνει περικοπές ή περιορισμούς στη δημόσια δαπάνη. Αντίστοιχα, στον μηνιαίο κύκλο εργασιών του Μαρτίου, οι Ορυχεία και Λατομεία σημείωσαν ετήσια άνοδο 38,5%, ένδειξη ενίσχυσης των επενδύσεων σε πρώτες ύλες ή μεγάλα έργα υποδομής, πιθανόν και στη Δυτική Ελλάδα. Αντιθέτως, η δημόσια διοίκηση κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση (-13,5%). Δυτική Ελλάδα: Αντανάκλαση των γενικών τάσεων με τοπικές ιδιαιτερότητες Η παραγωγική βάση της Δυτικής Ελλάδας, που περιλαμβάνει σημαντική δραστηριότητα στη μεταποίηση, τον κατασκευαστικό τομέα, το λιανικό εμπόριο και τη γεωργία, επηρεάζεται άμεσα από τις εθνικές εξελίξεις. Η μεταποίηση, αν και σε εθνικό επίπεδο σημείωσε ήπια αύξηση 1,5% το α’ τρίμηνο, εμφανίζει σημάδια κόπωσης με μείωση -2,6% τον Μάρτιο. Αυτό ενδέχεται να αντανακλά τη μεταβλητότητα των πρώτων υλών και τις υψηλές ενεργειακές τιμές. Αντίθετα, οι κατασκευές παρέμειναν σταθερές (+0,8%), γεγονός που συνάδει με την ενίσχυση των δημόσιων έργων και της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στην Περιφέρεια. Η γεωργία ανέκαμψε ελαφρώς, με άνοδο 6,7% σε ετήσια βάση, επιβεβαιώνοντας μια βελτιωμένη συγκομιδή και καλύτερες τιμές στα βασικά αγροτικά προϊόντα. Μετριοπαθής αισιοδοξία με σκιές αβεβαιότητας Παρά τη γενική αύξηση του κύκλου εργασιών, η οικονομική πραγματικότητα παραμένει ευμετάβλητη. Ο πληθωρισμός, η περιοριστική νομισματική πολιτική και η ενεργειακή αβεβαιότητα λειτουργούν ανασταλτικά. Η διαφοροποίηση ανά κλάδο καταδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές ενίσχυσης – ιδιαίτερα σε τομείς που παραμένουν ευάλωτοι ή υποχρηματοδοτούμενοι. Για τις τοπικές επιχειρήσεις της Δυτικής Ελλάδας, οι ευκαιρίες φαίνεται να βρίσκονται στην αξιοποίηση των ενεργειακών επενδύσεων, στη μετάβαση σε πιο βιώσιμα μοντέλα παραγωγής και στην αξιοποίηση των χρηματοδοτήσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το ζητούμενο, πλέον, δεν είναι μόνο η αύξηση των μεγεθών, αλλά και η ποιοτική θωράκιση της περιφερειακής οικονομίας απέναντι στις διακυμάνσεις του διεθνούς περιβάλλοντος.

Ιδιωτικές Δαπάνες Υγείας στην Ελλάδα: Ένα βαρύ οικονομικό φορτίο για τα νοικοκυριά

Έρχονται τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ να επιβεβαιώσουν μια πραγματικότητα που βιώνει η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων σχετικά με όσα πληρώνουν από την τσέπη για την υγεία τους . Άλλωστε αυτήν την πραγματικότητα κατέγραψε πριν λίγες ημέρες ( 19 ΜΑΡΤΊΟΥ) και το 13Ο Forum Ανάπτυξης με τα πολιτικά κόμματα και φορείς υγείας και των ασθενών να καταθέτουν τα δικά τους στοιχεία για τις ιδιωτικές δαπάνες υγείας ( αναλυτικά στο https://www.symboulos.gr/2025/03/sybiesmenes-oi-dapanes-gia-tin-ygeia/ Σύμφωνα λοιπόν με πρόσφατη ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ: Το 2023, τα ελληνικά νοικοκυριά κατέβαλαν πάνω από 7,3 δισ. ευρώ από την τσέπη τους για δαπάνες υγείας, σύμφωνα με τα τελευταία συγκεντρωτικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Οι ιδιωτικές πληρωμές αποτελούν το 39% των συνολικών δαπανών υγείας, εκ των οποίων το 38,6% προέρχεται από τα νοικοκυριά και την ιδιωτική ασφάλιση, ενώ το 0,5% από άλλες μη κρατικές πηγές χρηματοδότησης. Αυτό το ποσοστό κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών της ΕΕ με τη μεγαλύτερη ιδιωτική συμμετοχή στις δαπάνες υγείας, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 14,3% (Eurostat, 2022). Δημόσιες Δαπάνες Υγείας: Στα Χαμηλότερα Επίπεδα της Ευρωζώνης Η Ελλάδα παρουσιάζει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά δημόσιων δαπανών για την υγεία ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2022, οι δημόσιες δαπάνες ανήλθαν στο 5,8% του ΑΕΠ, έναντι 7,4% στην Ευρωζώνη. Συνολικά, το 2023 οι δαπάνες υγείας στη χώρα ανήλθαν στο 9,6% του ΑΕΠ (18,9 δισ. ευρώ), εκ των οποίων 11,5 δισ. προήλθαν από το δημόσιο (5,4 δισ. από τη γενική κυβέρνηση και 6,1 δισ. από τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης). Εκτόξευση των Ιδιωτικών Δαπανών Η συνολική χρηματοδότηση των δαπανών υγείας αυξήθηκε κατά 7,6% το 2023 σε σχέση με το 2022. Η δημόσια χρηματοδότηση αυξήθηκε κατά 5,7%, ενώ η ιδιωτική σημείωσε σχεδόν διπλάσια αύξηση, φτάνοντας το 10,6%. Η συμβολή του δημόσιου τομέα στη χρηματοδότηση της υγείας μειώθηκε από 61,9% το 2022 σε 60,9% το 2023, ενώ η συμβολή του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε από 37,6% σε 38,6%. Νοσοκομειακή Περίθαλψη: Αύξηση Ιδιωτικών Δαπανών Η δημόσια χρηματοδότηση προς τα νοσοκομεία και τις δομές νοσηλευτικής φροντίδας αυξήθηκε μόλις κατά 3,3%, από 5,79 δισ. ευρώ το 2022 σε 5,98 δισ. ευρώ το 2023. Αντίθετα, οι ιδιωτικές δαπάνες εκτινάχθηκαν, σημειώνοντας αύξηση 16,5%, από 2,42 δισ. ευρώ το 2022 σε 2,82 δισ. ευρώ το 2023. Παρόμοια αύξηση σημειώθηκε και στις δαπάνες των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών προς τα νοσοκομεία, που ανήλθαν από 539 εκατ. ευρώ το 2022 σε 628 εκατ. ευρώ το 2023. Ανεκπλήρωτες Ανάγκες Υγείας: Το Μεγαλύτερο Ποσοστό στην ΕΕ Η υψηλή ιδιωτική συμμετοχή στις δαπάνες υγείας έχει σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις. Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΕ και του ΟΟΣΑ «Η υγεία με μια ματιά 2024», η Ελλάδα καταγράφει το μεγαλύτερο ποσοστό ακάλυπτων ιατρικών αναγκών λόγω κόστους στην ΕΕ. Συγκεκριμένα, το 11,6% των ασθενών δηλώνει αδυναμία κάλυψης των αναγκών του, με το 9,4% να επικαλείται το υψηλό κόστος ως βασικό εμπόδιο. Επιπλέον, το 1,4% των πολιτών δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στην περίθαλψη λόγω μεγάλων λιστών αναμονής, ενώ το 0,4% δηλώνει ότι οι υπηρεσίες υγείας είναι υπερβολικά απομακρυσμένες από τον τόπο διαμονής του. Συνολικά, το 21% των Ελλήνων ανέφερε ότι δεν καλύφθηκαν οι ιατρικές του ανάγκες το 2023. Τι Δείχνουν οι Ανεξάρτητες Έρευνες Έρευνα του μη κερδοσκοπικού οργανισμού GIVMED καταδεικνύει ότι το πραγματικό ποσοστό των πολιτών που δεν έλαβαν υπηρεσίες υγείας λόγω κόστους μπορεί να είναι ακόμα υψηλότερο. Το 22% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι το 2023 δεν κατάφερε να καλύψει τις ανάγκες του, με την πλειοψηφία να μην έχει καν τη δυνατότητα να προμηθευτεί τα απαραίτητα φάρμακα. Κατά μέσο όρο, οι Έλληνες δαπανούν περίπου 1.000 ευρώ ετησίως για υγειονομικές ανάγκες, με το 70% να διαθέτει μέχρι 2.000 ευρώ και το 6,6% να επιβαρύνεται με ακόμα μεγαλύτερα ποσά. Εξαιρετικά ανησυχητικό είναι ότι τα άτομα με χρόνιες παθήσεις έχουν 48% περισσότερες πιθανότητες να μην μπορούν να καλύψουν τις ιατρικές τους ανάγκες λόγω κόστους. Η κατάσταση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας, ώστε να διασφαλιστεί η καθολική πρόσβαση στις ιατρικές υπηρεσίες και να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση των πολιτών. ΔΕΙΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΗ ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ELSTAT YGEIA

Επικαιρότητα

ΔΑΠΑΝΕΣ ΥΓΕΙΑΣ, ΕΛΣΤΑΤ