Οι ελληνικές εξαγωγές την τελευταία πενταετία παρουσίασαν έντονες διακυμάνσεις, αντανακλώντας τις διεθνείς προκλήσεις αλλά και την ανθεκτικότητα της εγχώριας παραγωγής. Η πανδημία του 2020 έφερε κάμψη, ακολούθησε θεαματική ανάκαμψη το 2021 και το 2022, ενώ το 2023 και το 2024 οι επιδόσεις υποχώρησαν οριακά, κυρίως λόγω της πτώσης στις τιμές των πετρελαιοειδών και των βασικών εμπορευμάτων. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΣΕΒΕ για την περίοδο 2020–2024, οι εξαγωγές αγαθών ανήλθαν το 2024 σε €49,3 δισ., αντιστοιχώντας στο 22,4% του ΑΕΠ, με την Αττική, την Κεντρική Μακεδονία και την Πελοπόννησο να συγκεντρώνουν το 82% των εξαγωγών της χώρας. Η εικόνα στη Δυτική Ελλάδα Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας καταγράφει σταθερή παρουσία στον εθνικό εξαγωγικό χάρτη, αν και σε χαμηλότερη κλίμακα συγκριτικά με τα μεγάλα κέντρα. Το 2024 οι εξαγωγές της διαμορφώθηκαν σε €834,1 εκατ., μειωμένες κατά 13% έναντι του 2023, ωστόσο σημαντικά αυξημένες σε σχέση με το 2020, όταν ανέρχονταν σε €542,1 εκατ. Οι εισαγωγές της περιφέρειας περιορίστηκαν σε €630,1 εκατ., με αποτέλεσμα το εμπορικό ισοζύγιο να παραμείνει πλεονασματικό στα €204 εκατ., παρά τη μείωση από τα €324,7 εκατ. του προηγούμενου έτους. Αριθμοί–κλειδιά για τη Δυτική Ελλάδα (2024) Εξαγωγές: €834,1 εκατ. (-13% σε σχέση με το 2023) Εισαγωγές: €630,1 εκατ. Εμπορικό ισοζύγιο: +€204 εκατ. Κύριος κλάδος: Τρόφιμα (72,1% των εξαγωγών) Κύριες αγορές: Ιταλία (20,1%) – Γερμανία (18,0%) Κυρίαρχος πυλώνας των εξαγωγών της Δυτικής Ελλάδας είναι ο αγροδιατροφικός τομέας, ο οποίος καλύπτει το 72,1% των συνολικών επιδόσεων. Το ελαιόλαδο, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα συνθέτουν την ταυτότητα της περιφέρειας στις διεθνείς αγορές, αποτελώντας το ισχυρότερο συγκριτικό της πλεονέκτημα. Τα προϊόντα αυτά έχουν καθιερωθεί σε απαιτητικές αγορές, όπως η Ιταλία και η Γερμανία, που απορροφούν το 20,1% και το 18% αντίστοιχα των εξαγωγών της. Γιατί χαμηλές επιδόσεις Η Δυτική Ελλάδα παραμένει χαμηλά στην κατάταξη για μια σειρά λόγων: Μικρή βιομηχανική βάση: Η απουσία μεγάλων βιομηχανικών μονάδων περιορίζει τη δυνατότητα παραγωγής προϊόντων υψηλής τεχνολογίας ή μεγάλης κλίμακας εξαγωγών, σε αντίθεση με την Αττική ή την Κεντρική Μακεδονία. Εξάρτηση από τον πρωτογενή τομέα: Αν και τα αγροτικά προϊόντα αποτελούν πλεονέκτημα, η μονοκαλλιέργεια στον εξαγωγικό προσανατολισμό καθιστά την περιφέρεια ευάλωτη σε διεθνείς διακυμάνσεις τιμών και σε κλιματικούς κινδύνους. Υποδομές και logistics: Η περιορισμένη συνδεσιμότητα με μεγάλα κέντρα διαμετακόμισης και οι ελλείψεις σε σύγχρονες υποδομές εμπορίου δυσχεραίνουν την ταχύτερη πρόσβαση σε νέες αγορές. Ανταγωνισμός εντός ΕΕ: Οι εξαγωγές προς χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία φέρνουν τη Δυτική Ελλάδα αντιμέτωπη με ισχυρούς ανταγωνιστές στον ίδιο κλάδο (ελαιόλαδο, γαλακτοκομικά), περιορίζοντας το περιθώριο διεύρυνσης μεριδίων αγοράς. Η μελέτη του ΣΕΒΕ υπενθυμίζει ότι, ακόμη και σε μια χώρα όπου λίγες περιφέρειες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών, οι περιφέρειες όπως η Δυτική Ελλάδα έχουν καίριο ρόλο να διαδραματίσουν. Με την ποιότητα των προϊόντων, τη σύνδεση με τον πρωτογενή τομέα και την εξωστρέφεια των τοπικών επιχειρήσεων, η περιοχή μπορεί να αποτελέσει υπόδειγμα ισόρροπης ανάπτυξης, προσφέροντας νέες ευκαιρίες τόσο στους παραγωγούς όσο και στην οικονομία της χώρας συνολικά. ΔΕΙΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΒΕ