Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την περιβαλλοντική πολιτική της χώρας, έρχεται στο προσκήνιο η θεσμική σύγκρουση ανάμεσα στο Δίκτυο ΦοΔΣΑ (Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων) και την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Η ρήξη αποτυπώθηκε με σαφήνεια στην επιστολή που απέστειλε το Δίκτυο στις 26 Μαΐου 2025, ως απάντηση στις δηλώσεις του Προέδρου της ΚΕΔΕ, κ. Λάζαρου Κυρίζογλου, σχετικά με την 17η Ετήσια Σύνοδό του. Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ φέρεται να χαρακτήρισε το Δίκτυο ως μη αντιπροσωπευτικό, σημειώνοντας ότι «αρκετοί ΦοΔΣΑ, όπως ο ΕΔΣΝΑ και ο ΦοΔΣΑ Μακεδονίας, δεν έχουν γίνει δεκτοί», αφήνοντας αιχμές για έλλειψη διαφάνειας και κλειστές διαδικασίες.
Η δήλωση αυτή, η οποία διατυπώθηκε στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ στις 22 Μαΐου, προκάλεσε έντονη αντίδραση από το Δίκτυο, το οποίο απάντησε θεσμικά και νομικά τεκμηριωμένα, κάνοντας λόγο για «ανυπόστατες, προσβλητικές και υπονομευτικές δηλώσεις», που «στρέφονται κατά της ενότητας του αυτοδιοικητικού χώρου».
Δυτική Ελλάδα: Παρούσα, Συνεπής και Οικονομικά Αυτάρκης
Μεταξύ των 21 μελών του Δικτύου, τέσσερις φορείς από τη Δυτική Ελλάδα έχουν ενεργό συμμετοχή και μακρά παρουσία:
- ΣΥ.ΔΙ.Σ.Α. Αχαΐας
- ΣΥ.ΔΙ.Σ.Α. Ηλείας
- Αναγκαστικός Σύνδεσμος Στερεών Αποβλήτων 1ης ΓΕΝ Αιτωλοακαρνανίας
- Αναγκαστικός Σύνδεσμος Στερεών Αποβλήτων 2ης Δ.Ε. Ν. Αιτωλοακαρνανίας
Οι φορείς αυτοί διαχειρίζονται κρίσιμες υποδομές στερεών αποβλήτων και συμμετέχουν ενεργά στις συλλογικές διαδικασίες του Δικτύου, το οποίο λειτουργεί επί 17 έτη χωρίς κρατική χρηματοδότηση, αποκλειστικά μέσω εισφορών των μελών του και χορηγιών. Τα ετήσια έσοδα του Δικτύου ξεπερνούν τα 300.000 ευρώ, γεγονός που αποδεικνύει την επιχειρησιακή και θεσμική του επάρκεια.
Θεσμικά και Νομικά Ζητήματα στον Ορίζοντα
Η ουσία της διαφωνίας αφορά στη θεσμική αναγνώριση του Δικτύου ως συλλογικού και αντιπροσωπευτικού οργάνου, καθώς και στο κατά πόσο μπορεί να διατηρεί τον αυτόνομο ρόλο του απέναντι σε υπερκείμενους φορείς όπως η ΚΕΔΕ.
Η επιστολή του Δικτύου υπενθυμίζει ότι:
- Πρόκειται για αστικό σωματείο, με καταστατική ταυτότητα όμοια με αυτήν της Ε.Δ.Ε.Υ.Α.
- Έχει αναγνωριστεί θεσμικά από την ΚΕΔΕ ήδη από το 2018.
- Λειτουργεί με πλήρη διαφάνεια, καθορισμένες διαδικασίες και χωρίς αποκλεισμούς.
- Δεν είναι ούτε “εργαλείο εξυπηρετήσεων” ούτε “μηχανισμός εξωτερικών ισορροπιών”, αλλά φορέας τεκμηρίωσης και τεχνικής υποστήριξης των ΟΤΑ στον τομέα της κυκλικής οικονομίας και διαχείρισης απορριμμάτων.
Το Επόμενο Βήμα: Σύγκλιση ή Ρήξη;
Το Δίκτυο ζητά να παραστεί σε προσεχή συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ για να παρουσιάσει τεκμηριωμένα τις θέσεις του και να αποκαταστήσει την αλήθεια γύρω από τον ρόλο και τη λειτουργία του. Δηλώνει «σταθερά διαθέσιμο για ειλικρινή, ισότιμη και θεσμική συνεργασία», αρκεί αυτή να μην παρερμηνεύεται ως εξάρτηση ή πολιτική εργαλειοποίηση.
Ολόκληρη η επιστολή-απάντηση του Δικτύου ΦοΣΔΑ
Στην επιστολή – απάντηση, που υπογράφεται από τον πρόεδρο του Δικτύου ΦοΔΣΑ Παναγιώτη Σημανδηράκη και τον Συντονιστή Κωνσταντίνο Πατεράκη, αναφέρεται αναλυτικά:
«Αγαπητοί συνάδελφοι,
Το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α., από την ίδρυσή του έως σήμερα, υπηρετεί με συνέπεια την αποστολή του, προασπίζοντας τα συμφέροντα των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και κατ’ επέκταση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό, έχει αναπτύξει σχέσεις συνεργασίας με την Κ.Ε.Δ.Ε., με αποκορύφωμα την υπογραφή συμφώνου συνεργασίας στις 19 Δεκεμβρίου 2018, με βάση το οποίο έχει αναγνωριστεί και λειτουργεί ως τεχνικός της σύμβουλος σε θέματα διαχείρισης αποβλήτων.
Ενόψει της 17ης Ετήσιας Συνόδου του Δικτύου, στις 1 Απριλίου 2025, αποστείλαμε προς το Δ.Σ. της Κ.Ε.Δ.Ε. επιστολή – πρόσκληση, ζητώντας να τεθεί η Σύνοδος υπό την αιγίδα της και να συμμετάσχει θεσμικά, όπως έκανε σε όλες τις προηγούμενες αντίστοιχες διοργανώσεις. Αντί όμως ανταπόκρισης στο αίτημα αυτό, κατά τη συνεδρίαση της 22ας Μαΐου 2025, διατυπώθηκαν από τον Πρόεδρο της Κ.Ε.Δ.Ε., κ. Κυρίζογλου, ανυπόστατες, προσβλητικές και υπονομευτικές δηλώσεις, οι οποίες όχι μόνο παραποιούν συνειδητά την πραγματικότητα αλλά πλήττουν ανεπανόρθωτα το θεσμικό κύρος του Δικτύου και ευθέως προσβάλλουν τους Δημάρχους που συμμετέχουν σε αυτό.
Οφείλουμε να είμαστε απολύτως σαφείς: οι δηλώσεις του Προέδρου της Κ.Ε.Δ.Ε. δεν συνιστούν απλώς εσφαλμένες κρίσεις, αλλά αποκαλύπτουν μια επικίνδυνη αντίληψη περί μονοπώλησης του θεσμικού λόγου, που δεν συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας και της συνεργασίας στην Αυτοδιοίκηση. Τέτοιες πρακτικές υπονομεύουν την ενότητα του αυτοδιοικητικού χώρου και στρέφονται κατά της δημοκρατικής εκπροσώπησης των Φο.Δ.Σ.Α.
Καταγγέλλουμε αυτή την απαράδεκτη στάση και θεωρούμε ότι ο Πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. έχει προσωπική πολιτική και θεσμική ευθύνη για την αναπαραγωγή ανακριβειών και τη στοχοποίηση ενός φορέα με 17 έτη διαρκούς, αποδεδειγμένης και ουσιαστικής παρουσίας.
Παρατίθενται τα πραγματικά δεδομένα:
- Νομική μορφή: Το Δίκτυο είναι αμιγές αστικό σωματείο, με καταστατικό ταυτόσημο με αυτό της Ε.Δ.Ε.Υ.Α., της οποίας η Κ.Ε.Δ.Ε. αναγνωρίζει το θεσμικό ρόλο. Η αμφισβήτηση του Δικτύου αποτελεί θεσμική αντίφαση και προσβάλλει τη νομική τάξη.
- Περί ενδεχόμενης μετατροπής σε Ένωση Προσώπων: Το Δίκτυο ΦοΔΣΑ έχει προβλέψει καταστατικά τη δυνατότητα συνέχισης της λειτουργίας του, ακόμη και αν ο αριθμός των μελών του μειωθεί κάτω από δέκα, εξαιτίας συγχωνεύσεων. Σε αυτή την περίπτωση, το Δίκτυο, χωρίς να διαλύεται, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως «Ένωση Προσώπων» κατά το άρθρο 107 ΑΚ, πάντοτε με μέλη ΦοΔΣΑ και όχι φυσικά πρόσωπα. Η ρύθμιση αυτή είναι απολύτως αναγκαία καθώς εξασφαλίζει τη θεσμική του συνέχεια. Το άρθρο 1 του καταστατικού απαγορεύει ρητά τη συμμετοχή φυσικών προσώπων. Κάθε ισχυρισμός περί του αντιθέτου είναι ψευδής και παραπλανητικός.
- Κατηγορίες περί «αποκλεισμού»: Ουδέποτε αποκλείστηκε οποιοσδήποτε ΦοΔΣΑ από οποιαδήποτε διαδικασία του Δικτύου. Ουδέποτε απορρίφθηκε αίτημα εγγραφής. Οι προϋποθέσεις συμμετοχής στις διαδικασίες του Δικτύου είναι σαφώς καθορισμένες στο καταστατικό και γνωστές σε όλα τα μέλη: η πλήρης τήρηση των καταστατικών υποχρεώσεων – συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών – αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη συμμετοχή στις εκλογικές διαδικασίες. Η πρόβλεψη αυτή ισχύει απολύτως και στην Ε.Δ.Ε.Υ.Α., με ταυτόσημους όρους συμμετοχής. Η επίκληση δήθεν «αποκλεισμών» αντιστρατεύεται την αρχή της ισονομίας μεταξύ των μελών, αμφισβητεί τη νομιμότητα των συλλογικών αποφάσεων και προσβάλλει ευθέως τους ΦοΔΣΑ που εκπληρώνουν με συνέπεια τις θεσμικές τους υποχρεώσεις. Η εργαλειοποίηση του όρου «αποκλεισμός» από εκείνους που επιλέγουν να παραβλέπουν τις θεσμοθετημένες υποχρεώσεις τους, δεν συνιστά θεσμική διαμαρτυρία, αλλά πράξη υποκρισίας και υπονόμευσης της συλλογικής λειτουργίας — ενδεχομένως εξυπηρετώντας άλλες επιδιώξεις, που ουδεμία σχέση έχουν με την ενότητα και τη θεσμική υπευθυνότητα που απαιτείται στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
- Οικονομικά του Δικτύου: Το Δίκτυο λειτουργεί επί 17 συναπτά έτη χωρίς κρατική χρηματοδότηση, βασιζόμενο αποκλειστικά στις εισφορές των μελών του και στις χορηγίες για τις Συνόδους. Η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. συγκεντρώνει από εισφορές άνω των 300.000 € ετησίως – κανείς δεν το αμφισβητεί. Το Δίκτυο με κάτω από 100.000 € ετησίως δέχεται αήθη επίθεση για τον ίδιο μηχανισμό χρηματοδότησης.
- Ε.Δ.Σ.Ν.Α.: Ο Ε.Δ.Σ.Ν.Α. προσκλήθηκε κατ’ επανάληψη και συμμετείχε σε δράσεις του Δικτύου. Ποτέ δεν ζήτησε εγγραφή μέχρι τον Μάιο του 2024 όπου εκδήλωσε πρόθεση, αλλά τελικά δεν υπέβαλε αίτημα. Η «απουσία του» δεν αποτελεί επιχείρημα εναντίον του Δικτύου – αντίθετα, αναδεικνύει την αδράνεια όσων σήμερα διαμαρτύρονται.
- Αναφορικά με τα γεγονότα της Εκλογοαπολογιστικής Γενικής Συνέλευσης του 2024:
- Το Δίκτυο ενημέρωσε εγκαίρως τα μέλη του σχετικά με τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, ενόψει της Εκλογοαπολογιστικής Γενικής Συνέλευσης που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 17 Μαΐου 2024.
- Στο διάστημα 10–13 Μαΐου, κατατέθηκε σημαντικός αριθμός αιτημάτων από φορείς, με αντικείμενο την παράταση προθεσμιών για τη ρύθμιση οικονομικών εκκρεμοτήτων.
- Το Διοικητικό Συμβούλιο, με στόχο αποκλειστικά τη διευκόλυνση των μελών και την εξασφάλιση της ευρύτερης δυνατής συμμετοχής, αποφάσισε την αναβολή της Συνέλευσης και τον επαναπροσδιορισμό της για τις 21 Ιουνίου 2024, στα Χανιά.
- Παρά τη χορηγηθείσα παράταση και τη θεσμική ευελιξία που επιδείχθηκε, αρκετοί φορείς δεν προχώρησαν στην τακτοποίηση των οφειλών τους.
- Η εκλογική διαδικασία διεξήχθη κανονικά, υπό την εποπτεία δικηγόρου, με τη συμμετοχή όσων φορέων-μελών επιθυμούσαν. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Καταστατικού, το δικαίωμα ψήφου ασκήθηκε αποκλειστικά από τους οικονομικά τακτοποιημένους φορείς. Όλα τα ανωτέρω γεγονότα τεκμηριώνονται εγγράφως αναφορικά με: προσκλήσεις, αναβολές, αιτήματα, οικονομική τακτοποίηση. Η προσπάθεια ακύρωσης της διαδικασίας μέσω πολιτικής πίεσης και δημοσίων δηλώσεων, είναι επικίνδυνη για τη θεσμική τάξη και καταδικαστέα.
- Περί πρότασης τροποποίησης του καταστατικού – Δημοκρατία και θεσμική ευθύνη:
Η πρόταση να τροποποιηθεί το καταστατικό του Δικτύου Φο.Δ.Σ.Α. ώστε να επιτρέπεται η ψήφος ακόμη και σε μη οικονομικά τακτοποιημένα μέλη, προσβάλλει ευθέως τη δημοκρατική αρχή της ισοτιμίας μεταξύ των μελών. Η αρχή αυτή προϋποθέτει υποχρεώσεις και όχι μόνο δικαιώματα.
Οποιαδήποτε απόπειρα υπέρβασής της, για την εξυπηρέτηση συγκυριακών ισορροπιών, υπονομεύει τον ίδιο τον θεσμικό πυρήνα της συλλογικής λειτουργίας.
Το Δίκτυο Φο.Δ.Σ.Α. δεν πρόκειται να μετατραπεί σε «φορέα εξυπηρετήσεων» ή μηχανισμό συμψηφισμών για να εξυπηρετηθούν πολιτικές ή εσωτερικές ισορροπίες. Οποιαδήποτε μελλοντική καταστατική τροποποίηση θα αφορά αποκλειστικά και μόνο ρύθμιση απολύτως ταυτόσημη με εκείνη που ισχύει και εφαρμόζεται στην Ε.Δ.Ε.Υ.Α.
Το Δίκτυο παραμένει σταθερά διαθέσιμο για ειλικρινή, ισότιμη και θεσμικά κατοχυρωμένη συνεργασία με την Κ.Ε.Δ.Ε., στο πλαίσιο του ρόλου του ως τεχνικού συμβούλου σε θέματα διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Οι προτάσεις του Δικτύου είναι πάντα νομικά και τεχνικά τεκμηριωμένες, ολοκληρωμένες και ανεξάρτητες.
Ωστόσο, αυτή η συνεργασία δεν μπορεί να λειτουργήσει υπό καθεστώς παραπληροφόρησης, θεσμικής εργαλειοποίησης και απαξίωσης, όπως επιχειρείται – με λύπη μας – από τον Πρόεδρο της Κ.Ε.Δ.Ε., κ. Κυρίζογλου.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, ζητούμε να δοθεί η δυνατότητα στο Διοικητικό Συμβούλιο του Δικτύου Φο.Δ.Σ.Α. να παραστεί σε προσεχή συνεδρίαση του Δ.Σ. της Κ.Ε.Δ.Ε., ώστε να παρουσιαστούν τεκμηριωμένα οι θέσεις και τα στοιχεία που αποκαθιστούν την αλήθεια και προασπίζουν τον θεσμικό ρόλο του Δικτύου».




















