Δύο σχεδόν εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου Ισραήλ–Ιράν, ο κόσμος δεν είναι απλώς πιο επικίνδυνος· είναι πιο ασύμμετρος, απρόβλεπτος και σκληρός.
Η Μέση Ανατολή μετατρέπεται σε στρατηγικό πεδίο μιας νέας παγκόσμιας σύγκρουσης, όπου περιφερειακές συγκρούσεις διαπλέκονται με τον ανταγωνισμό υπερδυνάμεων. Το Ιράν γίνεται κόμβος γεωπολιτικών δικτύων και αντιφάσεων· η Ρωσία και η Κίνα το στηρίζουν ενεργά, οι ΗΠΑ επιχειρούν ανάσχεση και το Ισραήλ προχωρά σε στοχευμένα πλήγματα ισχύος.
Η Ευρώπη, από την πλευρά της, σιωπά. Δεν προτείνει, δεν παρεμβαίνει, δεν διαμορφώνει. Η φωνή της απουσιάζει, ακόμη κι όταν απειλούνται τα άμεσα συμφέροντά της – από την ασφάλεια των ενεργειακών οδών μέχρι τη διατήρηση της διεθνούς νομιμότητας. Αντί να επιδιώξει πρωτοβουλίες ειρήνης, αποδέχεται σιωπηρά τα δεδομένα του πολέμου, εγκλωβισμένη σε ρόλο συγκαταβατικού θεατή.
Η ίδια αυτή σιωπή επεκτείνεται και στο πεδίο της άμυνας. Η πρόσφατη Σύνοδος του ΝΑΤΟ, με την επιβολή του στόχου 5% των αμυντικών δαπανών επί του ΑΕΠ, σηματοδοτεί μια στροφή στρατιωτικοποίησης χωρίς σαφές όραμα. Η Ελλάδα, ως πάντα πρόθυμη, βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» συμμόρφωσης. Αντί να διεκδικήσει ευελιξία ή να συνδέσει την ασφάλεια με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, αποδέχεται τη λογική του υπερεξοπλισμού ως εθνική «ευκαιρία» – με κόστος πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό.
Κι όμως, η λογική μοιάζει ανίκανη να εξηγήσει τα γεγονότα. Όταν η πράξη προηγείται του λόγου και η ισχύς υποκαθιστά την πολιτική, η ερμηνεία του κόσμου ξεφεύγει από το γραμμικό. Εκεί, στον χώρο του ανεξήγητου, βρίσκουμε συχνά καταφύγιο στην ποίηση.
Ο Αργύρης Χιόνης μας θυμίζει: Σκότωσε όλα τα περιστέρια / κι έφτιαξε ένα μεγάλο πουπουλένιο μαξιλάρι. / Ύστερα, έπεσε να κοιμηθεί / εν ειρήνη.
Κι ο Ελύτης: Αν δεν στηρίξεις το ένα σου πόδι έξω από τη Γη, / ποτέ σου δεν θα μπορέσεις να σταθείς επάνω της.
Και στο τέλος, με τρόπο απλό και σπαρακτικό, έρχεται ο στίχος του δικού μας Διονύση Καρατζά να συνοψίσει τη σημερινή ευρωπαϊκή αντίφαση:
«Ό,τι δεν σώζεται με τη σιωπή, χάνεται με τις κραυγές».























