Σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής μπαίνει η χώρα από τη Δευτέρα 7 Ιουλίου, σύμφωνα με έκτακτη υπουργική σύσκεψη που συγκάλεσε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, εξαιτίας των επικίνδυνων θερμοκρασιών που θα επικρατήσουν στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά μέχρι και την Τετάρτη. Ο κρατικός μηχανισμός τίθεται σε πλήρη ετοιμότητα, με το Πυροσβεστικό Σώμα σε επιφυλακή και τα υπουργεία Υγείας και Εργασίας, το ΕΚΑΒ, τη Δασική Υπηρεσία, τις Ένοπλες Δυνάμεις και τις αρμόδιες υπηρεσίες των Δήμων και Περιφερειών να ενεργοποιούν σχέδια πρόληψης και άμεσης επέμβασης. Η χρονική συγκυρία αναδεικνύει με σαφήνεια τον κίνδυνο που συνιστούν τα ακαθάριστα οικόπεδα και άλλες επικίνδυνες εστίες , όπως συσσωρευμένα σκουπίδια μαζί με ξερά κλαδιά που κάποιοι πετούν διπλά στους κάδους, σε αστικές και περιαστικές περιοχές, με την Πολιτεία να εντείνει τους ελέγχους και να ενεργοποιεί αυστηρές κυρώσεις απέναντι στους αμελείς ιδιοκτήτες.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Πολιτικής Προστασίας, στο διάστημα από 16 Ιουνίου έως 3 Ιουλίου 2025 καταγράφηκαν 3.748 καταγγελίες πολιτών για ακαθάριστα οικόπεδα, εκ των οποίων οι 3.528 κρίθηκαν έγκυρες. Πραγματοποιήθηκαν 164 αυτοψίες από την Πυροσβεστική, εντοπίζοντας 72 περιπτώσεις οικοπέδων που ούτε είχαν καθαριστεί, ούτε δηλωθεί, καθώς και 9 ακόμη που δεν είχαν δηλωθεί. Σε 83 περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες είχαν συμμορφωθεί εγκαίρως. Έως σήμερα έχουν επιβληθεί 13 πρόστιμα από τους αρμόδιους δήμους, ενώ δεν διαπιστώθηκε καμία ψευδής δήλωση. Οι έλεγχοι συνεχίζονται με αυξημένη ένταση, καθώς ο επιχειρησιακός σχεδιασμός ιεραρχεί τις περιοχές υψηλής επικινδυνότητας: δασικές ζώνες, σχολεία, νοσοκομεία, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και δυσπρόσιτα σημεία.
Το 2024 είχαν υποβληθεί 8.106 καταγγελίες σε όλη τη χώρα, με την πλατφόρμα να παραμένει ανοικτή έως τις 29 Δεκεμβρίου. Παρά τη μεγάλη συμμετοχή, η έλλειψη επαρκών και γρήγορων ελέγχων περιόρισε την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, φαινόμενο που φέτος αντιμετωπίζεται πιο συστηματικά και αυστηρά.
Στην Πάτρα έχουν υποβληθεί περίπου 9.000 δηλώσεις για αδόμητα και ακάλυπτα οικόπεδα. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημα τοπικά στοιχεία για αριθμό παραβάσεων ή προστίμων, ωστόσο η αυξημένη κινητοποίηση των δημοτών και η ένταξη του Δήμου Πατρέων στον εθνικό επιχειρησιακό σχεδιασμό επιβεβαιώνουν ότι το φαινόμενο είναι υπαρκτό και τοπικά οξύ. Περιοχές όπως το Ρίο, το Σαραβάλι, το Μιντιλόγλι, η Παραλία και η Οβρυά παρουσιάζουν έντονη παρουσία ακάλυπτων οικοπέδων, με υψηλό φορτίο ξηρής καύσιμης ύλης και ελλιπή συντήρηση, καθιστώντας τους χώρους δυνητικές εστίες ανάφλεξης εντός του αστικού ιστού.
Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση που ισχύει από τον Ιούνιο του 2025 αποδίδει τον βασικό ρόλο ελέγχου στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, ενώ οι δήμοι υποχρεούνται να ελέγχουν δειγματοληπτικά τουλάχιστον το 5% των δηλώσεων. Η μη υποβολή δήλωσης – ακόμη και σε καθαρό οικόπεδο – τιμωρείται με πρόστιμο 1.000 ευρώ.
Παράλληλα, σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, ο δήμος μπορεί να προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό με χρέωση 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό, με ελάχιστη επιβάρυνση 200 ευρώ. Επιπλέον, ενεργοποιούνται ποινικές διαδικασίες σε περίπτωση ψευδών δηλώσεων ή παράλειψης συμμόρφωσης με τις σχετικές οδηγίες.
Η οικονομική διάσταση του ζητήματος είναι προφανής: πέρα από το άμεσο κόστος καθαρισμού και τα πρόστιμα για τους ιδιοκτήτες, οι δήμοι υποχρεούνται να διαθέσουν προσωπικό, εξοπλισμό και μηχανήματα, ενισχύοντας το κόστος πολιτικής προστασίας και διαχείρισης φυσικών κινδύνων. Σε δεύτερο επίπεδο, τα ακαθάριστα οικόπεδα υπονομεύουν την αξία της ακίνητης περιουσίας, δυσχεραίνουν τις ασφάλειες και δανειοδοτήσεις, και αυξάνουν την αβεβαιότητα στο τοπικό επενδυτικό κλίμα.
Καθώς η χώρα εισέρχεται σε κρίσιμη φάση με υψηλές θερμοκρασίες και ενδεχόμενο ακραίων φαινομένων, η ενεργοποίηση των πολιτών, η πρόληψη και η λήψη μέτρων αυτοπροστασίας αποτελούν επιτακτική ανάγκη. Η Πάτρα καλείται να απαντήσει με υπευθυνότητα στη νέα αυτή πρόκληση. Οι αριθμοί δείχνουν συμμετοχή – μένει να φανεί η συνέπεια. Το οικόπεδο δεν είναι απλώς ένα τεμάχιο γης. Είναι κρίκος ασφάλειας σε μια αλυσίδα που δεν πρέπει να σπάσει.





















