Με ουσιαστικό διάλογο, κοινές διαπιστώσεις και σαφείς προτάσεις ολοκληρώθηκε η 109η Σύνοδος Πρυτάνεων των ελληνικών πανεπιστημίων, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ανάβυσσο,8–11 Ιουλίου 2025 σε μια κρίσιμη περίοδο για την ανώτατη εκπαίδευση. Οι εργασίες της Συνόδου κάλυψαν το σύνολο των θεμάτων που απασχολούν την πανεπιστημιακή κοινότητα, με ιδιαίτερη έμφαση στη χρηματοδότηση, τις επικείμενες διαγραφές φοιτητών, τα θέματα ασφάλειας, το προσωπικό και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Η Σύνοδος, ένας θεσμός που διαχρονικά συμβάλλει στη διαμόρφωση πολιτικής για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, αποτέλεσε ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων και ανάδειξη κοινών αιτημάτων προς την Πολιτεία, με στόχο την ενίσχυση της δημόσιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.
Χρηματοδότηση: Αίτημα για σταθερότητα και ενίσχυση

Κορυφαίο ζήτημα που κυριάρχησε στη Σύνοδο ήταν η χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων, με τους Πρυτάνεις να τονίζουν ότι αποτελεί το «σημαντικότερο και επείγον». Ειδική αναφορά έγινε στην ανάγκη για επαρκή πόρους για τη συντήρηση και ανακαίνιση των υποδομών, καθώς και για την κάλυψη των αυξημένων λειτουργικών δαπανών. Ζητήθηκε η ένταξη των ΑΕΙ στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030, καθώς και η επαναφορά της ετήσιας έκτακτης χρηματοδότησης.
Η Σύνοδος αποφάσισε την αποστολή επιστολής προς τον Πρωθυπουργό, ζητώντας συνάντηση ώστε να εκτεθούν τα οικονομικά δεδομένα και να τεκμηριωθεί η ανάγκη ενίσχυσης της κρατικής υποστήριξης, ως προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα και την αναβάθμιση των ελληνικών ΑΕΙ.
Διαγραφές φοιτητών: Προτάσεις τροποποίησης του νομοσχεδίου
Αντιδράσεις και ουσιαστικές παρατηρήσεις προκάλεσε το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας που προβλέπει διαγραφές φοιτητών βάσει ακαδημαϊκής αδράνειας. Η Σύνοδος υπογράμμισε την ανάγκη για διάκριση μεταξύ ενεργών και ανενεργών φοιτητών, προκειμένου να προστατευτούν όσοι συνεχίζουν με οποιονδήποτε τρόπο την προσπάθειά τους για την απόκτηση πτυχίου.
Προτάθηκε:
-
Μείωση του ποσοστού επιτυχούς αξιολόγησης που προβλέπει το άρθρο 126,
-
Απαλοιφή του όρου «επιτυχώς», ώστε να λαμβάνεται υπόψη και η συμμετοχή,
-
Δυνατότητα αιτιολογημένης εξαίρεσης για ειδικές περιπτώσεις από τα ίδια τα ιδρύματα.
Η συζήτηση πυροδοτήθηκε και από φοιτητικές κινητοποιήσεις στον χώρο της Συνόδου, με ένταση μεταξύ αστυνομικών δυνάμεων και φοιτητών που διαμαρτύρονταν για τις διατάξεις περί διαγραφών και ελέγχου στα ΑΕΙ. Η αστυνομική παρουσία και τα επεισόδια που σημειώθηκαν φανερώνουν τη διαρκή ένταση γύρω από τις μεταρρυθμίσεις στην ανώτατη εκπαίδευση.
Ασφάλεια στα Πανεπιστήμια: Όχι οριζόντια μέτρα
Το θέμα της ασφάλειας προσεγγίστηκε από τους Πρυτάνεις με έμφαση στην ανάγκη για εξειδικευμένες λύσεις ανά ίδρυμα, και όχι οριζόντια εφαρμογή μέτρων. Προκρίνεται η πολιτική προστασία ως προτεραιότητα, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια της ζωής και της εργασίας εντός των πανεπιστημιακών χώρων. Ζητήθηκε η οικονομική στήριξη της Πολιτείας για την υλοποίηση μέτρων που θα βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε ΑΕΙ.
Ψηφιακός μετασχηματισμός – Προσωπικό – Διεθνοποίηση
Η Σύνοδος ανέδειξε επίσης την ανάγκη ψηφιακού μετασχηματισμού, ενίσχυσης της φοιτητικής μέριμνας, στελέχωσης τόσο σε διδακτικό όσο και διοικητικό προσωπικό, καθώς και διεθνοποίησης των σπουδών και σύνδεσης των ιδρυμάτων με την αγορά εργασίας και την κοινωνία. Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη για θεσμική κατοχύρωση της ίδιας της Συνόδου Πρυτάνεων, ώστε να μπορεί να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής.
Έρευνα και καινοτομία: Αναπτυξιακή επένδυση για την επόμενη δεκαετία
Κατά τη διάρκεια των εργασιών της Συνόδου, στο πλαίσιο της 94ης Συνόδου Αντιπρυτάνεων Έρευνας και Δια Βίου Μάθησης, ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, Τάσος Γαϊτάνης, παρουσίασε τον εθνικό σχεδιασμό για την έρευνα και την καινοτομία. Όπως ανακοίνωσε, έχουν δεσμευτεί 500 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και την ΕΤΕπ, εκ των οποίων:
-
200,5 εκατ. ευρώ αφορούν την αναβάθμιση κτιριακών δομών,
-
144 εκατ. ευρώ την προμήθεια εξοπλισμού,
-
Τα υπόλοιπα επενδύονται σε ερευνητικά έργα.
Αναφέρθηκε επίσης στην εμβληματική δράση «Ερευνώ – Δημιουργώ – Καινοτομώ», με περισσότερα από 1.100 έργα και προϋπολογισμό 650 εκατ. ευρώ, καθώς και στη Δράση για τα Κέντρα Ικανοτήτων, που θα συνεχιστεί με 20 εκατ. ευρώ έως το 2027. Παράλληλα, η ΓΓΕΚ αναπτύσσει διμερείς και πολυμερείς συνεργασίες με χώρες όπως η Γερμανία, η Κίνα και η Κύπρος, και προωθεί τη σύνδεση ερευνητικού και επιχειρηματικού κόσμου μέσω νομοθετικών πρωτοβουλιών για τις spin-offs, τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας, τις φορολογικές ελαφρύνσεις και την Golden Visa για επενδύσεις σε start-ups.
Ο κ. Γαϊτάνης υπογράμμισε ότι:
«Η έρευνα είναι θεμέλιος λίθος για την επιστημονική πρόοδο, την οικονομία και την κοινωνία. Η επένδυση στη γνώση είναι η πιο ουσιαστική επένδυση για το μέλλον μας».
Η συμβολή του Πανεπιστημίου Πατρών και του Πρύτανη Χρήστου Μπούρα

Το Πανεπιστήμιο Πατρών συμμετείχε ενεργά στις εργασίες της Συνόδου, με τον Πρύτανη καθηγητή Χρήστο Μπούρα να καταθέτει στοχευμένες παρεμβάσεις για τα δομικά και σύγχρονα προβλήματα των ΑΕΙ. Επισήμανε την ανάγκη σταθερής χρηματοδότησης, ενίσχυσης του προσωπικού, αναβάθμισης των κτιριακών εγκαταστάσεων, αντιμετώπισης του υψηλού ενεργειακού κόστους, ψηφιακού εκσυγχρονισμού και κυβερνοασφάλειας. Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στο δημογραφικό πρόβλημα που επηρεάζει τη φοιτητική βάση. Παράλληλα, υποστήριξε τις προτάσεις για πιο ευέλικτο και δίκαιο σύστημα διαγραφών, με πρόβλεψη για «ενεργούς» φοιτητές και ειδικές περιπτώσεις. Ο ίδιος τόνισε ότι απαιτείται θεσμική σταθερότητα, ποιότητα και εξωστρέφεια, ώστε τα ελληνικά πανεπιστήμια να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις της εποχής.
Προβολή της ισότητας των φύλων
Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η συνάντηση των γυναικών Πρυτάνεων και Αντιπρυτανισσών με την Υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, κατά την οποία αναδείχθηκε ο ρόλος των γυναικών στη διοίκηση της ανώτατης εκπαίδευσης και η ανάγκη ενίσχυσης πολιτικών ισότητας, συμπερίληψης και ενδυνάμωσης στα πανεπιστήμια.
Νέο προεδρείο
Η Σύνοδος ανέδειξε νέο προεδρείο για το ακαδημαϊκό έτος 2024–2025, αποτελούμενο από τους πρυτάνεις Χαράλαμπο Μπιλλίνη (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), Μιχάλη Σφακιανάκη (Πανεπιστήμιο Πειραιά) και Δημήτρη Παπαγεωργίου (Πανεπιστήμιο Αιγαίου). Επίσης, ανακοινώθηκε ότι στο προεδρείο της επόμενης Συνόδου θα συμμετάσχουν οι πρυτάνεις του ΕΚΠΑ Γεράσιμος Σιάσος και του Διεθνούς Πανεπιστημίου Σταμάτης Αγγελόπουλος.
Συμπερασματικά
Η Σύνοδος Πρυτάνεων ολοκληρώθηκε με κοινή βούληση για συνέχιση του θεσμικού διαλόγου, ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ιδρυμάτων και διεκδίκηση πολιτικών που θα ενδυναμώνουν τον δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης. Επιβεβαιώθηκε η ανάγκη της Πολιτείας να στηρίξει τα ελληνικά ΑΕΙ, σεβόμενη τον αυτοδιοίκητο χαρακτήρα τους και αναγνωρίζοντας τον ρόλο τους ως μοχλό ανάπτυξης για την ελληνική κοινωνία.






















