Σημαντικές παρεμβάσεις στο δημόσιο πανεπιστήμιο ανακοίνωσε η κυβέρνηση, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει χρόνια προβλήματα όπως η υπερσυσσώρευση «αιωνίων» φοιτητών, η ασαφής εικόνα για τον ενεργό φοιτητικό πληθυσμό και οι ελλείψεις στον τομέα της ασφάλειας των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Οι τελικές αποφάσεις παρουσιάστηκαν από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, σε σύσκεψη με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, και αναμένεται να τεθούν σύντομα σε δημόσια διαβούλευση.
Καθαρισμός μητρώων: Οριστική διαγραφή ανενεργών φοιτητών από Σεπτέμβριο
Η πλέον καθοριστική αλλαγή αφορά την οριστική διαγραφή των ανενεργών φοιτητών, οι οποίοι είχαν υπερβεί τη διάρκεια σπουδών ήδη από το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022. Η τετραετής «περίοδος χάριτος» που είχε χορηγηθεί τότε, λήγει τον Σεπτέμβριο του 2025, και από το φθινόπωρο αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία εκκαθάρισης.
Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, δεκάδες χιλιάδες φοιτητές, ακόμα και από τη δεκαετία του 1960, παραμένουν εγγεγραμμένοι χωρίς να εμφανίζουν καμία δραστηριότητα. Όπως σημείωσε ο Πρωθυπουργός, η εκκαθάριση αυτή «θα προσφέρει ουσιαστική εικόνα του ενεργού φοιτητικού πληθυσμού και θα βελτιώσει σημαντικά τους δείκτες αξιολόγησης των πανεπιστημίων».
Ρύθμιση-ανάσα για ενεργούς φοιτητές που πλησιάζουν την αποφοίτηση
Ταυτόχρονα, η ρύθμιση προβλέπει μια τελευταία ευκαιρία για περίπου 35.000 παλαιούς αλλά ενεργούς φοιτητές, που πληρούν συγκεκριμένα ακαδημαϊκά κριτήρια. Συγκεκριμένα, θα μπορούν να παρατείνουν τη φοίτησή τους:
- έως δύο εξάμηνα, αν έχουν συμπληρώσει το 75% του προγράμματος σπουδών και έχουν συμμετάσχει επιτυχώς σε δύο εξεταστικές τα τελευταία δύο έτη,
- ή έως τρία εξάμηνα για όσους απαιτείται να εκπονήσουν πρακτική άσκηση ή πτυχιακή εργασία.
Η διάταξη αυτή, όπως επισημαίνει η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, «υπηρετεί μια πολιτική ισορροπία: συνδυάζει τη θεσμική κάθαρση των μητρώων με μια κοινωνικά δίκαιη τελευταία ευκαιρία σε όσους αποδεδειγμένα προσπάθησαν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους».
Νέα μέτρα για την ασφάλεια και τη διαφάνεια στα ΑΕΙ
Παράλληλα με το θέμα των φοιτητών, η κυβέρνηση παρουσίασε πλαίσιο ενίσχυσης της ασφάλειας στα πανεπιστήμια, περιλαμβάνοντας:
- Θέσπιση μηχανισμού επιβολής πειθαρχικών και ποινικών κυρώσεων, με καθορισμένα χρονικά όρια,
- Ενίσχυση της λογοδοσίας των διοικήσεων των ΑΕΙ,
- Αξιοποίηση της τεχνολογίας για προληπτική επιτήρηση και αποτροπή παραβατικών φαινομένων.
Η ρύθμιση εντάσσεται στο γενικότερο κυβερνητικό σχέδιο για ένα «λειτουργικό και διεθνώς ανταγωνιστικό δημόσιο πανεπιστήμιο», όπως τονίστηκε από τον Πρωθυπουργό.
Αντιδράσεις: Θετική αποδοχή αλλά και ενστάσεις για κοινωνικά κριτήρια
Η κυβερνητική πρωτοβουλία έγινε δεκτή με θετικά σχόλια από πρυτάνεις και μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, κυρίως ως προς την ανάγκη εκσυγχρονισμού των μητρώων και της ορθολογικής διαχείρισης των φοιτητών. Επισημαίνεται, επίσης, πως ο περιορισμός των εγγεγραμμένων σε ενεργούς φοιτητές θα διευκολύνει τη χρηματοδότηση βάσει πραγματικών αναγκών.
Ωστόσο, φοιτητικοί σύλλογοι και εκπαιδευτικοί φορείς διατυπώνουν ενστάσεις, κάνοντας λόγο για:
- κοινωνικά άνισες συνέπειες σε φοιτητές που λόγω υγείας, εργασίας ή οικογενειακών βαρών δεν κατόρθωσαν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις σπουδές τους,
- απουσία πρόνοιας για ευάλωτες ομάδες, όπως οι φοιτητές με αναπηρία,
- κίνδυνο υπέρμετρης πειθαρχικοποίησης των πανεπιστημιακών χώρων, λόγω των νέων ποινικών μηχανισμών.
Ακαδημαϊκοί υπογραμμίζουν την ανάγκη να συνοδευτούν οι ρυθμίσεις με κοινωνική μέριμνα και υπηρεσίες υποστήριξης, ώστε να μην οδηγηθούν σε αποκλεισμό φοιτητές που έχουν πραγματικές δυσκολίες.
Οικονομικές και θεσμικές προεκτάσεις
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η εκκαθάριση των μητρώων αναμένεται να συμβάλει στη βελτιστοποίηση της χρηματοδότησης των πανεπιστημίων, καθώς οι ενισχύσεις θα κατευθύνονται πλέον στους πραγματικά ενεργούς φοιτητές. Επιπλέον, η δυνατότητα για ακριβέστερο φοιτητικό προφίλ επιτρέπει στοχευμένες πολιτικές στέγασης, διατροφής και κινητικότητας, καθώς και ενίσχυση της διεθνοποίησης.
Η μεταρρύθμιση εντάσσεται στο συνολικό κυβερνητικό αφήγημα για αποτελεσματικότερο δημόσιο τομέα και αξιοκρατία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενόψει και του νέου ακαδημαϊκού έτους, αλλά και του σχεδιασμού για την επόμενη φάση αξιολόγησης των ιδρυμάτων.























