Tα γεγονότα των τελευταίων ημερών μοιάζουν σκόρπια, όμως συνθέτουν μια εικόνα που δεν μπορεί να αγνοηθεί: η διεθνής σταθερότητα τρίζει επικίνδυνα. Από το Νεπάλ έως τη Γαλλία και από τις ΗΠΑ έως την Πολωνία, το κοινό νήμα είναι η βία, ο διχασμός και η κρίση νομιμοποίησης.
Στο Νεπάλ, η απόφαση της κυβέρνησης να μπλοκάρει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οδήγησε σε μια πρωτοφανή εξέγερση νέων. Το κοινοβούλιο τυλίχθηκε στις φλόγες, υπουργοί διέφυγαν με ελικόπτερα και ο πρωθυπουργός παραιτήθηκε. Η εικόνα είναι σκληρή: όταν η εξουσία δεν έχει στήριξη, καταρρέει μέσα σε ώρες.
Στη Γαλλία, το σύνθημα «Block Everything» εκφράζει την κοινωνική ασφυξία. Χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους ενάντια στις περικοπές, ενώ οι συλλήψεις και τα επεισόδια δείχνουν ότι η απόσταση ανάμεσα στους κυβερνώντες και τους πολίτες μεγαλώνει επικίνδυνα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η δολοφονία του ακτιβιστή με ακραίες απόψεις Charlie Kirk σηματοδοτεί μια νέα κορύφωση του πολιτικού μίσους. Η αντιπαράθεση δεν εκτονώνεται πια σε κάλπες και οθόνες, αλλά με σφαίρες. Ένα δημοκρατικό σύστημα που στηριζόταν στην εναλλαγή ιδεών τώρα δοκιμάζεται από την εναλλαγή βίας.
Στη Μέση Ανατολή, οι ισραηλινές επιδρομές στο Κατάρ και την Υεμένη άνοιξαν νέες πληγές. Στη Γάζα ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε «στρατηγική μαζικής καταστροφής», χωρίς πολιτικό ορίζοντα και χωρίς προοπτική λύσης. Αντί για ειρήνευση, βλέπουμε κλιμάκωση και εξαγωγή του πολέμου. Τα μέτωπα πολλαπλασιάζονται, ενώ η διπλωματία συρρικνώνεται.
Στην Ευρώπη, η Πολωνία κατέρριψε ρωσικά drones με την κάλυψη του ΝΑΤΟ, γράφοντας ένα επικίνδυνο πρώτο επεισόδιο άμεσης αντιπαράθεσης. Η ουκρανική κρίση δείχνει έτοιμη να μετατραπεί σε ευρωπαϊκή σύγκρουση.
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ότι μπαίνουμε σε έναν νέο κύκλο παγκόσμιων εξελίξεων, όπου οι κοινωνίες βράζουν και οι κυβερνήσεις σκληραίνουν. Η Ιστορία διδάσκει ότι τέτοιοι κύκλοι σπάνια κλείνουν αναίμακτα. Η δεκαετία του ’30, με κρίση, ολοκληρωτισμό και πόλεμο. Το 1968, με εξεγέρσεις και κοινωνικά ρήγματα. Το 1989, με καταρρεύσεις καθεστώτων. Το 2008, με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Σήμερα, ίσως βρισκόμαστε στην αρχή ενός νέου τέτοιου κύκλου.
Οι ηγεσίες καταφεύγουν σε καταστολή ή σε επίδειξη ισχύος.
Κι όταν οι κοινωνίες βράζουν, οι εξουσίες επιλέγουν να σκληραίνουν. Το αποτέλεσμα: συγκρούσεις χωρίς έλεγχο.
Για εμάς, η αυταπάτη ότι μπορούμε να μείνουμε έξω από αυτήν τη θύελλα είναι επικίνδυνη. Ο μικρόκοσμος της δικής μας πολιτικής πραγματικότητας δεν θα αντέξει για πολύ. Τα κύματα της παγκόσμιας αναταραχής πλησιάζουν και, αν δεν βρούμε πυξίδα και αντοχή, φοβάμαι πως θα πέσουμε σε αυτά χωρίς σωσίβιο.
