Καθώς η χώρα μπαίνει στο τελευταίο 48ωρο πριν την Πρωτοχρονιά, οι αγροτικές κινητοποιήσεις παραμένουν σε τροχιά κλιμάκωσης. Από τη Νίκαια και τη Λάρισα έως τον Μπράλο, την Αιτωλοακαρνανία τα μπλόκα του θεσσαλικού κάμπου και της Εγλυκαδας στην Πάτρα, το αγροτικό κίνημα δείχνει αποφασισμένο να συνεχίσει. Ταυτόχρονα όμως, η συγκυρία είναι ίσως η πιο σύνθετη: μαζική έξοδος εκδρομέων, κοινωνική κόπωση και ένα κυβερνητικό αφήγημα που επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης στους διαμαρτυρόμενους.
Δεν χωρά αμφιβολία ότι τις ημέρες των Χριστουγέννων -και με την Πρωτοχρονιά προ των πυλών- χιλιάδες πολίτες ταλαιπωρήθηκαν. Η μετακίνηση δυσκόλεψε, η ένταση στους δρόμους αυξήθηκε και η ανοχή δοκιμάστηκε. Αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί ούτε να αγνοηθεί ούτε να υποτιμηθεί από το αγροτικό κίνημα. Από την άλλη πλευρά, είναι εξίσου σαφές ότι η κυβέρνηση, σε σύμπλευση με μεγάλα μέσα ενημέρωσης, αξιοποιεί και μεγαλοποιεί μεμονωμένες αντιδράσεις ή ακραία στιγμιότυπα, επενδύοντας στον κοινωνικό αυτοματισμό με στόχο τη διάσπαση των μπλόκων και την απονομιμοποίηση των αιτημάτων.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται ο βασικός κίνδυνος. Όχι τόσο η ίδια η ταλαιπωρία –που μπορεί να μετριαστεί με επιλογές κοινωνικής ευθύνης– αλλά η πολιτική της εργαλειοποίησή της. Όσο η συζήτηση μετατοπίζεται από το κόστος παραγωγής, το ενεργειακό, τις τιμές των εφοδίων, τις αποζημιώσεις και τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα, προς το «ποιος φταίει για την κίνηση στους δρόμους», τόσο εξυπηρετείται μια στρατηγική φθοράς.
Γι’ αυτό το συντονιστικό των μπλόκων καλείται να κάνει ένα κρίσιμο βήμα ωριμότητας. Να διαγνώσει έγκαιρα τον κίνδυνο κοινωνικής απομόνωσης και να μετατρέψει τον διάλογο –που σήμερα προβάλλεται προσχηματικά από την κυβέρνηση– σε δικό του πεδίο πρωτοβουλίας. Όχι έναν γενικό και αόριστο διάλογο, αλλά μια τεκμηριωμένη διαδικασία με συγκεκριμένες, κοστολογημένες και νομικά επεξεργασμένες προτάσεις.
Η αναζήτηση νομικών και πολιτικών συμμαχιών είναι αναγκαία. Πανεπιστημιακοί, επιστημονικοί φορείς, επαγγελματικές ενώσεις, ακόμη και περιφερειακοί θεσμοί μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση προτάσεων έτοιμων για νομοθέτηση. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να απαντήσει επί της ουσίας: ποια αιτήματα αποδέχεται, ποια απορρίπτει και με ποια επιχειρήματα. Όχι με επικοινωνιακά συνθήματα, αλλά με συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές.
Σε αυτή την κατεύθυνση οφείλουν να συμβάλουν και τα πολιτικά κόμματα που δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται πραγματικά για την επιβίωση του αγροτικού κόσμου. Όχι ως ουραγοί κινητοποιήσεων ή ως σχολιαστές από απόσταση, αλλά ως φορείς πίεσης για θεσμικές λύσεις. Η κρίση στον πρωτογενή τομέα δεν είναι συγκυριακή· είναι δομική και αφορά άμεσα και την περιφερειακή ανάπτυξη, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Δυτική Ελλάδα και η Πάτρα.
Η Πρωτοχρονιά βρίσκει τους αγρότες στους δρόμους και την κοινωνία διχασμένη ανάμεσα στην κατανόηση και την κόπωση. Το στοίχημα των επόμενων ημερών δεν είναι ποιος θα αντέξει περισσότερο, αλλά ποιος θα καταφέρει να μετατρέψει τη σύγκρουση σε λύση. Και αυτό απαιτεί λιγότερο θόρυβο και περισσότερη πολιτική ουσία.

























