Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Φόβο για αφανισμό μεγάλου μέρους του ζωικού κεφαλαίου της χώρας προκαλεί η εμφάνιση κρουσμάτων αυθώδους πυρετού στη Μυτιλήνη, λίγες εβδομάδες πριν από το Πάσχα, περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για αμνοερίφια αναμένεται αυξημένη. Ανησυχία επικρατεί και στην Αχαΐα για το ενδεχόμενο εξάπλωσης της νόσου, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε απομόνωση της περιοχής, καθώς δεν επιτρέπεται ούτε η εξαγωγή γάλακτος ούτε η διάθεση κρέατος.
Όπως αναφέρει στον «Σ.Ε.» και στο symboulos.gr ο Αναστάσιος Τσάκωνας, πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, «αυτό είναι ό,τι χειρότερο μετά την ευλογιά. Δεν επιτρέπεται η κατανάλωση γάλακτος. Ας ελπίσουμε ότι θα περιοριστεί στη Λέσβο και θα παραμείνει εκεί, γιατί διαφορετικά θα χαθούμε. Θα καταστραφεί σημαντικό ζωικό κεφάλαιο. Αυτή είναι η απόδειξη ότι γίνεται παράνομο εμπόριο ζώων με την Τουρκία. Και στην Κύπρο είχε σημειωθεί αντίστοιχη μεγάλη ζημιά πριν από λίγους μήνες».
Η οικονομική καταστροφή είναι τεράστια για το νησί, αλλά και για οποιαδήποτε άλλη περιοχή όπου εμφανιστεί η νόσος, καθώς ολόκληρες ζώνες τίθενται σε πλήρη αποκλεισμό.
Από την πλευρά του, ο Θανάσης Πετρόπουλος, γραμματέας Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων του ΠΑΣΟΚ, αναφέρει: «Είναι η τρίτη ζωονόσος που εμφανίζεται στην Ελλάδα και χαρακτηρίζεται ως εξωτικό νόσημα. Πέρυσι είχαμε σε εξέλιξη και σε έξαρση την ευλογιά, η οποία συνεχίζει το καταστροφικό της έργο, καθώς έχουν θανατωθεί 480.000 ζώα. Προστέθηκε και μια τρίτη ασθένεια, ο αυθώδης πυρετός, που είναι η πιο επικίνδυνη από όλες. Προσβάλλει τα βοοειδή, τους χοίρους, αλλά και άγρια ζώα, όπως τα ελάφια.
Το πρόβλημα είναι ότι οι νόσοι ήρθαν από το εξωτερικό και κυρίως από την Τουρκία. Γνωρίζαμε ότι υπήρχαν κρούσματα στα παράλια και ότι υπήρχε κίνδυνος, όμως δεν λήφθηκαν τα απαραίτητα μέτρα. Σημεία εισόδου φαίνεται να ήταν η Μυτιλήνη και ο Έβρος, κάτι που τελικά επιβεβαιώθηκε για τη Μυτιλήνη. Ουσιαστικά υπήρξε κενό ελέγχου και δεν προλάβαμε την εξάπλωση».
Συνεχίζοντας, σημειώνει ότι σε περίπτωση εντοπισμού κρούσματος θανατώνεται ολόκληρο το κοπάδι, ενώ, αν και η κατανάλωση κρέατος δεν είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο, απαγορεύεται η πώλησή του. Σημειώνεται ότι το νησί αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους νομούς της χώρας σε επίπεδο παραγωγής γάλακτος. «Δεν υπήρχε συντονισμός και όλα έγιναν πρόχειρα», καταλήγει ο κ. Πετρόπουλος.
Σύμφωνα με πληροφορίες από κτηνιατρικές υπηρεσίες, τα πρώτα περιστατικά εντοπίστηκαν σε αγροτικές περιοχές του νησιού, γεγονός που κινητοποίησε άμεσα τις αρμόδιες αρχές. Ειδικά συνεργεία πραγματοποιούν ελέγχους, ενώ εφαρμόζονται μέτρα απομόνωσης για την αποφυγή περαιτέρω διασποράς της νόσου.
Στην Πάτρα
Στην Πάτρα, πάντως, παρά το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα στην περιοχή, ο φόβος για πιθανή μετάδοση έχει δημιουργήσει κλίμα ανησυχίας στους παραγωγούς.
Οι αρμόδιες αρχές διαβεβαιώνουν ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης, συμπεριλαμβανομένων ελέγχων σε λιμάνια και μεταφορές ζώων, ενώ συνιστούν ψυχραιμία και τήρηση των οδηγιών. Παράλληλα, τονίζεται ότι ο αυθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται εύκολα στον άνθρωπο, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Ωστόσο, οι οικονομικές επιπτώσεις ενδέχεται να είναι σημαντικές, ιδιαίτερα για τον πρωτογενή τομέα.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΦΘΩΔΗ ΠΥΡΕΤΟ ΣΤΑ ΒΟΟΕΙΔΗ
Ο αφθώδης πυρετός αποτελεί μία από τις πιο μεταδοτικές ιογενείς ασθένειες που προσβάλλουν τα βοοειδή και άλλα παραγωγικά ζώα, όπως πρόβατα και χοίρους. Προκαλείται από ιό του γένους Aphthovirus και χαρακτηρίζεται από ταχεία εξάπλωση, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνο για την κτηνοτροφική παραγωγή και, κατ’ επέκταση, για την εθνική οικονομία.
Η νόσος εκδηλώνεται με υψηλό πυρετό και την εμφάνιση χαρακτηριστικών φυσαλίδων (αφθών) στο στόμα, στις οπλές και στο μαστό των ζώων. Τα προσβεβλημένα βοοειδή παρουσιάζουν έντονη σιελόρροια, χωλότητα και σημαντική μείωση της γαλακτοπαραγωγής. Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα νεαρά ζώα, στα οποία η νόσος μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.
Η μετάδοση του ιού γίνεται τόσο με άμεση επαφή μεταξύ ζώων όσο και έμμεσα μέσω μολυσμένων ζωοτροφών, εξοπλισμού, οχημάτων ή ακόμη και μέσω του αέρα, καθώς ο ιός μπορεί να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις. Η ανθεκτικότητά του στο περιβάλλον ενισχύει περαιτέρω την ταχύτητα εξάπλωσής του.
Οι οικονομικές συνέπειες μιας επιδημίας αφθώδους πυρετού είναι ιδιαίτερα σοβαρές. Περιλαμβάνουν δραστική μείωση της παραγωγής, απώλειες ζωικού κεφαλαίου, περιορισμούς στη διακίνηση ζώων και προϊόντων, καθώς και επιβολή εμπορικών περιορισμών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι αρχές προχωρούν σε υποχρεωτική θανάτωση των μολυσμένων ζώων προκειμένου να περιορίσουν την εξάπλωση της νόσου.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τον αφθώδη πυρετό, και η αντιμετώπιση περιορίζεται κυρίως σε υποστηρικτικά μέτρα. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης. Η εφαρμογή αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας, οι τακτικές απολυμάνσεις, ο έλεγχος εισόδου νέων ζώων στις μονάδες και, όπου επιτρέπεται, ο εμβολιασμός, αποτελούν βασικά εργαλεία προστασίας.
Ο αφθώδης πυρετός δεν συνιστά σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ωστόσο η επίδρασή του στην αγροτική οικονομία είναι καθοριστική. Η έγκαιρη ανίχνευση και η άμεση ενημέρωση των κτηνιατρικών αρχών είναι κρίσιμες για τον περιορισμό των επιπτώσεων και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του κτηνοτροφικού τομέα.
