Η σχέση Ιατρικής και Δικαιοσύνης βρέθηκε στο επίκεντρο της κοινής συνεδρίας που διοργάνωσαν ο Ιατρικός Σύλλογος Πατρών και ο Δικηγορικός Σύλλογος Πατρών, στο πλαίσιο του 14ου Forum Υγείας. Σε μια περίοδο όπου υποθέσεις ιατρικής αμέλειας, πραγματογνωμοσύνες και ποινικές ευθύνες απασχολούν έντονα την κοινωνία, οι δύο επιστημονικοί φορείς ανέδειξαν την ανάγκη θεσμικής θωράκισης, σαφών διαδικασιών και αντικειμενικής επιστημονικής κρίσης, ώστε να προστατεύονται τόσο οι ασθενείς όσο και οι επαγγελματίες υγείας.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις δυσκολίες που προκύπτουν όταν ένα ιατρικό περιστατικό μεταφέρεται στη δικαστική αίθουσα και η επιστημονική αξιολόγηση καλείται να συνυπάρξει με τη δικονομική διαδικασία.
Άννα Μαστοράκου: Η πίεση στους γιατρούς και τα κενά των πραγματογνωμοσυνών

Στην εναρκτήρια τοποθέτησή της, η πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Πατρών και Αντιπεριφερειάρχης Υγείας Αχαΐας, Άννα Μαστοράκου, ανέδειξε τα σοβαρά πρακτικά και θεσμικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γιατροί όταν καλούνται να συμμετάσχουν σε πραγματογνωμοσύνες.
Όπως εξήγησε, στον Ιατρικό Σύλλογο Πατρών φτάνουν συχνά σχετικά αιτήματα από δικαστικές αρχές, χωρίς ωστόσο να υπάρχει πρόβλεψη αμοιβής για τους γιατρούς που καλούνται να αφιερώσουν χρόνο και επιστημονική ευθύνη σε αυτές τις υποθέσεις. Παράλληλα, σημείωσε πως αρκετές φορές οι ίδιοι οι γιατροί βρίσκονται εκτεθειμένοι και υπόλογοι για ζητήματα που δεν τους αναλογούν άμεσα.
Η κ. Μαστοράκου στάθηκε ιδιαίτερα στις υποθέσεις της Πάτρας που απασχόλησαν έντονα τη δημοσιότητα, επισημαίνοντας πως οι τηλεοπτικές «δίκες» και οι δημοσιογραφικές αναφορές επηρέασαν το δημόσιο κλίμα, πολλές φορές πριν ακόμη ολοκληρωθεί η επιστημονική και δικαστική διερεύνηση. Όπως τόνισε, οι υποθέσεις αυτές ανέδειξαν σοβαρές αδυναμίες στην ύπαρξη ενιαίων πρωτοκόλλων, στην ορθή διενέργεια πραγματογνωμοσυνών και στην προστασία των επαγγελματιών υγείας από στοχοποίηση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο γεγονός ότι όταν ένα ιατρικό σφάλμα εισέρχεται στη δικαστική διαδικασία χωρίς σαφές πλαίσιο, χωρίς τεκμηριωμένη επιστημονική αξιολόγηση και χωρίς ξεκάθαρες ευθύνες, μπορεί να συμπαρασύρει όχι μόνο τον εμπλεκόμενο γιατρό αλλά και ολόκληρο το σύστημα υγείας. Αναφέρθηκε ακόμη στη στοχοποίηση γιατρών κατά την περίοδο της πανδημίας, αλλά και στο ζήτημα της αργίας όταν διατυπώνονται βαριές κατηγορίες, ενώ στάθηκε και στις υποθέσεις διεκδίκησης τέκνων, όπου οι γιατροί καλούνται να αξιολογήσουν πιθανές κακοποιητικές συμπεριφορές, καθώς και στο φαινόμενο της ενδονοσοκομειακής βίας.
Παναγιώτης Μεταξάς: Η πραγματογνωμοσύνη ως κρίσιμο αποδεικτικό μέσο

Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, Παναγιώτης Μεταξάς, εστίασε στον θεσμό της πραγματογνωμοσύνης και στον κρίσιμο ρόλο που αυτή διαδραματίζει στην απονομή δικαιοσύνης.
Όπως εξήγησε, η πραγματογνωμοσύνη αποτελεί ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο και διατάσσεται όταν η διάγνωση πραγματικών περιστατικών απαιτεί εξειδικευμένες επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις που το δικαστήριο δεν διαθέτει.
Ο πραγματογνώμονας, σημείωσε, δεν λειτουργεί ως εκπρόσωπος κάποιου διαδίκου αλλά ως επιστημονικός σύμβουλος της Δικαιοσύνης, συμβάλλοντας στην αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας και στη διαμόρφωση δικανικής πεποίθησης. Για τον λόγο αυτό, η ανεξαρτησία και η αμεροληψία του αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις. Ο πραγματογνώμονας οφείλει να ενεργεί αποκλειστικά με βάση την επιστημονική του κατάρτιση και όχι υπό την επιρροή των μερών ή της κοινωνικής πίεσης.
Ο κ. Μεταξάς υπογράμμισε ότι η πραγματογνωμοσύνη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε υποθέσεις ιατρικής αμέλειας, όπου συχνά απαιτείται να διερευνηθεί η αιτιώδης συνάφεια ανάμεσα στη φερόμενη αμελή συμπεριφορά και στο τελικό αποτέλεσμα.
Τόνισε ακόμη ότι το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα την πραγματογνωμοσύνη και δεν δεσμεύεται από αυτήν, ωστόσο όταν απορρίπτει τα συμπεράσματά της, οφείλει να αιτιολογεί ειδικά και εμπεριστατωμένα την κρίση του. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σωστή διατύπωση των ερωτημάτων προς τον πραγματογνώμονα, καθώς από αυτήν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η πληρότητα και η χρησιμότητα της τελικής έκθεσης.
Ανδρέας Θ. Γεωργόπουλος: Πειθαρχική και ποινική διαδικασία δεν ταυτίζονται

Ο Ανδρέας Θ. Γεωργόπουλος, δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και ειδικός στο ποινικό δίκαιο, ανέλυσε τη σχέση πειθαρχικής και ποινικής διαδικασίας, ιδιαίτερα για τους γιατρούς του ΕΣΥ.
Όπως ανέφερε, βασική αρχή είναι η ανεξαρτησία των δύο διαδικασιών, καθώς η πειθαρχική διαδικασία έχει διαφορετικό σκοπό και απονέμεται από διοικητικά όργανα, ενώ η ποινική από τα δικαστήρια.
Αυτό σημαίνει, όπως εξήγησε, ότι η πειθαρχική διαδικασία δεν εξαρτάται υποχρεωτικά από την ποινική εξέλιξη μιας υπόθεσης. Μπορεί να υπάρξει πειθαρχική κρίση ακόμη και χωρίς προηγούμενη ποινική δίωξη ή χωρίς ποινική καταδίκη. Αντίστοιχα, η ποινική δίκη δεν αναστέλλει αυτόματα την πειθαρχική διαδικασία, κάτι που δημιουργεί συχνά σοβαρές πιέσεις στους επαγγελματίες υγείας.
Ο κ. Γεωργόπουλος αναφέρθηκε επίσης στις αλλαγές που επέρχονται από την 1η Ιανουαρίου 2026 ως προς τη δυνατότητα αναστολής της πειθαρχικής διαδικασίας, επισημαίνοντας ότι το νέο πλαίσιο απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή και θεσμική προετοιμασία από τους γιατρούς και τους φορείς τους.
Το βασικό του μήνυμα ήταν ότι η νομική προστασία των γιατρών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά απαιτεί γνώση των διαδικασιών και έγκαιρη υποστήριξη.
Βασίλειος Αντωνόπουλος: Η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τον γιατρό

Ο νομικός σύμβουλος του Ιατρικού Συλλόγου Πατρών, Βασίλειος Αντωνόπουλος, στάθηκε στα ζητήματα που ανακύπτουν τόσο στην ποινική όσο και στην αστική διαδικασία, ιδιαίτερα στο πεδίο της ιατρικής αμέλειας.
Όπως σημείωσε, σε πολλές περιπτώσεις το ζήτημα δεν αφορά μόνο την προσωπική ευθύνη του γιατρού, αλλά επεκτείνεται και στον φορέα ή το νοσοκομείο όπου αυτός υπηρετεί, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο τη δικαστική αντιμετώπιση.
Συμφώνησε με την ανάγκη η πραγματογνωμοσύνη να είναι ειδικά τεκμηριωμένη, πλήρης και επιστημονικά αδιάβλητη, καθώς από αυτήν εξαρτώνται πολλές φορές τόσο η ποινική όσο και η αστική εξέλιξη μιας υπόθεσης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αντιδράσεις αρκετών γιατρών που δεν επιθυμούν να περιλαμβάνονται στους καταλόγους πραγματογνωμόνων, εξηγώντας πως η δυνατότητα εξαίρεσης είναι περιορισμένη και προβλέπεται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως σοβαροί λόγοι υγείας.
Κοινό συμπέρασμα: Η συνεργασία Ιατρικής και Δικαιοσύνης είναι αναγκαία
Η συζήτηση κατέληξε σε ένα κοινό συμπέρασμα: χωρίς σαφή πρωτόκολλα, θεσμική προστασία και επιστημονικά αξιόπιστες πραγματογνωμοσύνες, η δικαστική διερεύνηση ιατρικών υποθέσεων παραμένει ευάλωτη σε αστοχίες, κοινωνικές πιέσεις και σοβαρές αδικίες.
Η στενότερη συνεργασία Ιατρικής και Δικαιοσύνης δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.





















