Του Γιώργου Ηλιόπουλου
Πτώση έως και 50% καταγράφει η εμπορική κίνηση σε σχέση με πέρυσι, την ώρα που οι τιμές σε αρνί και κατσίκι έχουν εκτοξευθεί, αγγίζοντας πλέον τα 16 έως 18 ευρώ το κιλό. Το φετινό Πάσχα συγκαταλέγεται στα πιο δύσκολα των τελευταίων ετών, με την αγορά να δοκιμάζεται έντονα.
Η εκτίναξη της τιμής των καυσίμων, με τη βενζίνη να ξεπερνά τα 2 ευρώ το λίτρο, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ακρίβεια και τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, συνθέτουν ένα εκρηκτικό οικονομικό περιβάλλον που επιβαρύνει σημαντικά τα νοικοκυριά.

Χαρακτηριστικό της φετινής περιόδου είναι ότι οι καταναλωτές περιορίζονται στο να κάνουν μια βόλτα στα καταστήματα χωρίς να ψωνίζουν, επιλέγοντας να καλύψουν μόνο τις απολύτως απαραίτητες ανάγκες, κυρίως για τα βαφτιστήρια. Παρά τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που ενθαρρύνουν την κίνηση στην αγορά, οι περισσότεροι προτιμούν έναν σύντομο καφέ αντί για αγορές, αποφεύγοντας επιπλέον δαπάνες.
Και η εικόνα είναι χαρακτηριστική: το κέντρο γεμάτο κόσμο χωρίς όμως οι περαστικοί να κρατούν μια σακούλα.
Η κίνηση στα εμπορικά καταστήματα

Μιλώντας στον «Σ.Ε.», ο Χρήστος Αγγελόπουλος, εκπρόσωπος Τύπου του Εμπορικού και Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών, αναφέρει ότι: «Υπάρχει μια κινητικότητα λόγω των δώρων που μπήκαν, όμως από χθες και σήμερα θα κορυφωθεί η κίνηση. Η παρτίδα βέβαια δεν σώζεται για τα εμπορικά, γιατί υπάρχει κατακόρυφη πτώση. Ο κόσμος είναι πιο μαζεμένος, γιατί είναι πιο ακριβό το σούπερ μάρκετ και το κρεοπωλείο. Ο κόσμος θα προτιμήσει να φάει παρά να ντυθεί και θα περιοριστεί στα άκρως απαραίτητα. Και όλα αυτά επηρεάζουν το εμπόριο, γιατί ελπίζαμε ότι φέτος θα πηγαίναμε καλύτερα. Όμως όλο αυτό το πλέγμα των δυσκολιών επηρεάζει τη διάθεση των καταναλωτών, που εμφανίζονται μουδιασμένοι και δεν προχωρούν σε αγορές».
Κάνοντας μάλιστα μια σύγκριση των τζίρων την περίοδο της Μεγάλης Εβδομάδας τους κατατάσσει σε εκείνους που καταγράφονται μια γεμάτη ημέρα Ιουλίου, ενώ έχουν ήδη αρχίσει οι εκπτώσεις. Και με αυτά τα δεδομένα αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι φετινές εορταστικές ημέρες είναι περιορισμένες για τα καταστήματα.
Χειρότερη θα είναι η εικόνα για τα εμπορικά μετά το Πάσχα, καθώς τότε αναμένεται τεράστια πτώση. «Μετά το Πάσχα αναμένεται να κάτσει σημαντικά η κίνηση. Μόνο εάν υπάρξει μια εξομάλυνση της κατάστασης, λόγω του πολέμου αλλά και της ακρίβειας, μπορούμε να ελπίζουμε σε μια χαμηλή αλλά σταθερή πελατεία. Το ενεργειακό θα καθορίσει τις διαθέσεις», καταλήγει ο κ. Αγγελόπουλος.

Από την πλευρά του, ο Γ΄ Αντιπρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πατρών, Χρήστος Σπανός, σημειώνει ότι «η πτώση στην κίνηση αγγίζει το 50% σε σχέση με πέρυσι. Και δεν είναι υπερβολή. Τα καταστήματα με παιδικά ρούχα και παπούτσια παρουσιάζουν κίνηση, καθώς οι περισσότεροι θα ψωνίσουν για τα βαφτιστήρια. Οι καταναλωτές, δυστυχώς, δεν κρατάνε τσάντες για προσωπικές αγορές. Η Μεγάλη Πέμπτη και η Μεγάλη Παρασκευή είναι οι ημέρες που θα καθορίσουν την κίνηση στα καταστήματα».
Εκείνο που διαπιστώνεται επίσης είναι ότι δεν μπαίνει κόσμος στα καταστήματα, εξαιτίας της ακρίβειας που έχει επηρεάσει την ψυχολογία του κόσμου. «Υπάρχει μια κακή ψυχολογία λόγω της ακρίβειας και της αβεβαιότητας», σημειώνει ο κ. Σπανός και συμπληρώνει ότι «ενδεχομένως ο κόσμος να ενδιαφέρεται να βγει λίγο έξω να φάει κάτι και όχι να ψωνίσει».
Σημειώνει ακόμη ότι ο καιρός είναι ιδανικός για ψώνια, αφού δεν κάνει τόσο κρύο, όμως και πάλι οι συνθήκες αυτές δεν επαρκούν για να ενθαρρυνθεί ο κόσμος να καταναλώσει.
«Μετά το Πάσχα, πάντως, ίσως κινηθούν κάποια καταστήματα που αφορούν είδη ένδυσης και υπόδησης λόγω γάμων, όμως και πάλι αυτό αφορά περιορισμένο αριθμό εμπορικών καταστημάτων. Η αγορά δεν πρόκειται να αναθερμανθεί», σημειώνει ο κ. Σπανός.
Επιπρόσθετα, θέτει και μία ακόμη παράμετρο, αυτή των ηλεκτρονικών αγορών, η οποία παίζει καθοριστικό ρόλο στο να μην κινούνται οι καταναλωτές στο κέντρο. Βλέπουν αυτά που θέλουν στην οθόνη τους, τα επιλέγουν και τα αγοράζουν.
Τα στοιχεία της ΕΣΕΕ

Ακριβότερα κατά 7,8% έως 9,3% θα κοστίσει φέτος το πασχαλινό τραπέζι σύμφωνα με την έρευνα τιμών που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΙΝ.ΕΜ.Υ. της ΕΣΕΕ).
Όπως αναφέρει ανακοίνωση, καταγράφηκαν, με επιτόπια τιμοληψία και συνεντεύξεις, οι τιμές τόσο από αλυσίδες σούπερ μάρκετ όσο και από ειδικευμένα καταστήματα τροφίμων λιανικής (πχ ζαχαροπλαστεία, οπωροπωλεία, κρεοπωλεία κλπ), καθώς και από τη Βαρβάκειο αγορά. Η εκτίμηση του κόστους για το φετινό πασχαλινό τραπέζι (4-6 ατόμων) κυμαίνεται από 107,20 έως 156,20 ευρώ. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές θα αγοράσουν το ίδιο, σε σχέση με πέρυσι, καλάθι αγαθών, ακριβότερα κατά 7,8% έως 9,3%.
Όπως σημειώνεται, το εύρος των τιμών δικαιολογείται από την καταγραφή σειράς προϊόντων διαφορετικής ποιότητας, σε αρκετές τοπικές αγορές και διαφορετικούς τύπους καταστημάτων.
«Το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ αποτυπώνει και φέτος τις τιμές των προϊόντων του πασχαλινού τραπεζιού, εν μέσω έντονης διεθνούς αβεβαιότητας. Οι τιμές των τροφίμων για το πασχαλινό τραπέζι κινούνται για άλλη μία χρονιά ανοδικά, επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά και περιορίζοντας τις δαπάνες για άλλα αγαθά. Η σημαντική αύξηση του φετινού πασχαλινού τραπεζιού οφείλεται: α) στη διόγκωση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς εξαιτίας της ανόδου των τιμών ενέργειας, β) στις ασθένειες που έπληξαν το ζωικό κεφάλαιο και γ) στο γεγονός ότι φέτος ορθόδοξο και καθολικό Πάσχα διαφέρουν μόνο κατά μία εβδομάδα, εξέλιξη που ενισχύει τη ζήτηση σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Οι τιμές στα σοκολατένια αυγά παρέμειναν στα ίδια περίπου με τα περυσινά επίπεδα, ενώ υπενθυμίζεται πως το 2025 είχε σημειωθεί ισχυρή αύξηση εξαιτίας της διόγκωσης της τιμής του κακάο. Σε κάθε περίπτωση, το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα κατευθύνεται περισσότερο στην κάλυψη των απαραίτητων αγαθών για το πασχαλινό τραπέζι, μειώνοντας τις αυθόρμητες αγορές σε μία περίοδο που η παράταση των γεωπολιτικών εντάσεων προκαλεί προβληματισμό στην αγορά, αν και πέραν των τροφίμων και των καυσίμων δεν καταγράφονται, έως τώρα, ανατιμήσεις στα υπόλοιπα προϊόντα», αναφέρεται σε ανακοίνωση.
Υποτονική η κίνηση στα κρεοπωλεία λόγω των αυξημένων τιμών

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος των Κρεοπωλών Πάτρας, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, μιλώντας στον «Σ.Ε.», επισημαίνει ότι η αγοραστική κίνηση παραμένει υποτονική και δεν παρουσιάζει την αναμενόμενη αύξηση των ημερών. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει: «Η κίνηση δεν είναι αυξημένη. Ο κόσμος φαίνεται να τηρεί στάση αναμονής και, όπως όλα δείχνουν, θα επιλέξει να πραγματοποιήσει τις αγορές του την τελευταία στιγμή, καθώς το κλίμα που έχει δημιουργηθεί το τελευταίο διάστημα έχει προκαλέσει ανασφάλεια και φόβο στους καταναλωτές».
Παράλληλα, εκτιμά ότι η κορύφωση της αγοραστικής δραστηριότητας θα σημειωθεί την Παρασκευή και το Σάββατο, ημέρες κατά τις οποίες οι περισσότεροι καταναλωτές συνηθίζουν να προμηθεύονται τα απαραίτητα για το πασχαλινό τραπέζι. «Παρασκευή και Σάββατο θα ψωνίσουν οι περισσότεροι», σημειώνει, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ήδη υπάρχουν παραγγελίες στα κρεοπωλεία από προηγούμενες ημέρες. Οι παραγγελίες αυτές αφορούν κυρίως ολόκληρα αρνιά και κατσίκια, χωρίς όμως να φτάνουν τα επίπεδα των προηγούμενων ετών, γεγονός που αποτυπώνει τη συγκρατημένη διάθεση των καταναλωτών.
Αναφερόμενος στις τιμές, ο κ. Παναγιωτόπουλος τονίζει ότι αυτές κυμαίνονται σε συγκεκριμένα επίπεδα, προσπαθώντας να διατηρηθούν όσο το δυνατόν πιο προσιτές για το κοινό. «Οι τιμές είναι από 15 έως 17 ευρώ το κιλό για το αρνί και το κατσικάκι, ενώ στα ίδια επίπεδα κινείται και το κοκορέτσι. Τα γαρδουμπάκια διαμορφώνονται μεταξύ 17 και 18 ευρώ το κιλό. Αντίθετα, τα κοντοσούβλια βρίσκονται σε χαμηλότερες τιμές, περίπου στα 8 με 9 ευρώ το κιλό, διατηρώντας τα ίδια επίπεδα με το προηγούμενο διάστημα», εξηγεί.
Την ίδια στιγμή, παρατηρείται μια αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες, καθώς αρκετοί πολίτες επιλέγουν να αγοράσουν μικρότερες ποσότητες ή κομμάτια κρέατος, αποφεύγοντας την αγορά ολόκληρου αρνιού για σούβλα. «Θα δουλέψουν περισσότερο τα κομμάτια κρέατος, παρά το ολόκληρο αρνί», αναφέρει, αποδίδοντας την τάση αυτή κυρίως στην οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.

Ο κ. Παναγιωτόπουλος υπογραμμίζει επίσης ότι οι αυξήσεις στις τιμές δεν προέρχονται από τα κρεοπωλεία, αλλά από την πλευρά των παραγωγών. Όπως σημειώνει, έχει καταγραφεί αύξηση της τάξεως του 20% στις τιμές παραγωγού, χωρίς να υπάρχει σαφής αιτιολόγηση για αυτήν την εξέλιξη.
Τέλος, αναφερόμενος στην επάρκεια της αγοράς, διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα διαθεσιμότητας κρέατος. Ωστόσο, εκφράζει προβληματισμό για τις διαφορές στις τιμές μεταξύ χωρών: «Επάρκεια στα κρέατα υπάρχει, όμως το ερώτημα είναι γιατί σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, όπου έγιναν εξαγωγές, το κρέας διατέθηκε στον καταναλωτή με περίπου 8 ευρώ το κιλό ως αρχική τιμή παραγωγού, ενώ στην Ελλάδα ο καταναλωτής το αγοράζει από τον παραγωγό με περίπου 11 ευρώ. Κάτι συμβαίνει σε αυτή τη διαδικασία και σίγουρα δεν ευθυνόμαστε εμείς για αυτό», καταλήγει.
Πάντως, δεν είναι λίγοι οι καταναλωτές που φαίνεται πως στρέφονται προς τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ για την αγορά κρέατος ενόψει των εορτών. Η επιλογή αυτή σχετίζεται κυρίως με τις αισθητά χαμηλότερες τιμές που προσφέρουν οι υπεραγορές σε σύγκριση με τα παραδοσιακά κρεοπωλεία, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικές σε μια περίοδο όπου το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών είναι περιορισμένο.
Ήδη, σε πολλές μεγάλες αλυσίδες καταγράφεται αυξημένη προσέλευση καταναλωτών, με τις ουρές στα ταμεία να είναι χαρακτηριστικές της αυξημένης ζήτησης.
Βέβαια, όπως επισημαίνουν αρκετοί, η ποιότητα και η γεύση των προϊόντων που διατίθενται στα σούπερ μάρκετ δεν είναι πάντα αντίστοιχη με εκείνη του ελληνικού κρέατος που προμηθεύεται κανείς από το τοπικό κρεοπωλείο. Παρ’ όλα αυτά, η σημαντική διαφορά στις τιμές λειτουργεί ως καθοριστικός παράγοντας για την τελική επιλογή.
Τσουρέκια και πασχαλινά είδη από τους φούρνους

Αυξημένη καταγράφεται τις ημέρες αυτές η κίνηση και στους φούρνους, καθώς οι καταναλωτές προμηθεύονται παραδοσιακά πασχαλινά προϊόντα, με τα τσουρέκια να έχουν την τιμητική τους. Όπως επισημαίνει ο Γραμματέας της Συντεχνίας Αρτοποιών Πάτρας, Κώστας Τηλιγάδης, «η κίνηση στα καταστήματα είναι ενισχυμένη, ενώ οι τιμές παρουσιάζουν μια ήπια αύξηση της τάξεως του 10%».
Ο ίδιος εξηγεί ότι οι ανατιμήσεις ήταν αναπόφευκτες, καθώς το κόστος των πρώτων υλών αυξάνεται συνεχώς, ακόμη και σε εβδομαδιαία βάση, ενώ σημαντική επιβάρυνση προκαλεί και το υψηλό ενεργειακό κόστος. «Δεν γινόταν να μην υπάρξει αύξηση στις τιμές, όταν τα τιμολόγια ανεβαίνουν με τέτοιους ρυθμούς», τονίζει χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά τις τιμές, τα πασχαλινά κουλούρια κυμαίνονται από 13 έως 17 ευρώ το κιλό, ενώ τα απλά τσουρέκια διατίθενται περίπου από 6 έως 12 ευρώ το κιλό, ανάλογα με το κατάστημα. Σημαντικά ακριβότερα είναι τα τσουρέκια με σοκολάτα, των οποίων η τιμή ξεπερνά ακόμη και τα 17 ευρώ το κιλό, εξαιτίας της μεγάλης αύξησης στο κόστος της σοκολάτας. «Οι τιμές στη σοκολάτα είναι υπέρμετρα υψηλές, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τα τελικά προϊόντα», σημειώνει ο κ. Τηλιγάδης, προσθέτοντας ότι ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα πασχαλινά αυγά, τα οποία παραμένουν ψηλά στις προτιμήσεις των καταναλωτών.
Στο φουλ τα ζαχαροπλαστεία

Ιδιαίτερα αυξημένη καταγράφεται η κίνηση και στα ζαχαροπλαστεία. Όπως αναφέρει ο Ταξιάρχης Κάππας, πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Ζαχαροπλαστών και ταμίας της ΟΕΒΕΣΝΑ, καθώς και ιδιοκτήτης του ζαχαροπλαστείου «Da Vinci», η αγοραστική δραστηριότητα κορυφώνεται παραδοσιακά τις τελευταίες ημέρες πριν το Πάσχα.
«Η κίνηση αυξάνεται πάντα την τελευταία στιγμή. Ο κόσμος είναι πιο συγκρατημένος φέτος, ωστόσο σε όλα τα καταστήματα οι συνάδελφοι έχουν επιλέξει να μην προχωρήσουν σε αυξήσεις τιμών. Κρατήσαμε τις περσινές τιμές και ο κόσμος το αναγνωρίζει αυτό», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Σε ό,τι αφορά τις προτιμήσεις, μέχρι και τη Μεγάλη Παρασκευή το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως σε σοκολατένια αυγά και τσουρέκια, τα οποία αποτελούν σταθερές πασχαλινές επιλογές, ειδικά για τα παιδιά. Από το Μεγάλο Σάββατο και μετά, ωστόσο, τη σκυτάλη παίρνουν τα οικογενειακά γλυκά, που προορίζονται για το πασχαλινό τραπέζι.
Μεταξύ των πιο δημοφιλών επιλογών συγκαταλέγονται παραδοσιακά και αγαπημένα γλυκά, όπως το μιλφέιγ, το εκμέκ κανταΐφι, το καταΐφι, αλλά και άλλες κλασικές ή σύγχρονες δημιουργίες, ανάλογα με τις προτιμήσεις των καταναλωτών.




















