Η ισότητα και η ανάπτυξη έχουν έναν κοινό παρονομαστή: δεν αρκεί να υπάρχουν οι δυνατότητες, πρέπει να διασφαλίζεται και η πρόσβαση σε αυτές. Αυτό ήταν το βασικό νήμα των δύο θεματικών συζητήσεων που διοργάνωσε το CNN Greece σε συνεργασία με τη Hellenic Female Leaders UK (HFL), στο πλαίσιο του 29ου Forum Ανάπτυξης.

Από τη γυναικεία ηγεσία και την αντιμετώπιση των στερεοτύπων έως την περιφερειακή ανάπτυξη, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα, οι ομιλητές ανέδειξαν την ανάγκη για αλλαγές τόσο στους θεσμούς όσο και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η οικονομία του αύριο.
Η πρώτη ενότητα, με θέμα «Γυναίκες που αλλάζουν τους κανόνες: Ηγεσία, Πολιτισμός, Στερεότυπα και Νέες Ευκαιρίες», εστίασε στη θέση των γυναικών στην κοινωνία, στους θεσμούς και στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Γυναίκες, ηγεσία και στερεότυπα

Την πρώτη ενότητα συντόνισε η Αλεξάνδρα Φραίμη, επικεφαλής της Hellenic Female Leaders Δυτικής Ελλάδας, μετά τον χαιρετισμό του ιδρυτή του Forum, Παναγιώτη Γιαλένιου. Παρουσίασε τον HFL ως οργανισμό που φέρνει κοντά Ελληνίδες με ηγετική παρουσία σε διαφορετικούς επαγγελματικούς τομείς, με στόχο την ενδυνάμωση και την ανάδειξη των δυνατοτήτων τους.
Μ. Γεωργακοπούλου: Άνισες ευκαιρίες, αναξιοποίητο ταλέντο

Η Μάχη Γεωργακοπούλου, οικονομολόγος, πρόεδρος της Hellenic Female Leaders UK και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Πατρών και της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, ανέδειξε την άνιση πρόσβαση των γυναικών στην εξουσία και στις θέσεις ευθύνης. «Το ταλέντο δεν γνωρίζει φύλο ούτε γεωγραφικά σύνορα, οι ευκαιρίες όμως εξακολουθούν να κατανέμονται άνισα», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η επαγγελματική επάρκεια δεν εξασφαλίζει από μόνη της ισότιμη μεταχείριση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που παρουσίασε, η διαφορά στα ποσοστά απασχόλησης ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα φτάνει περίπου τις 20 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι 10 στην ΕΕ και 0,7 στη Φινλανδία. Στην ανώτατη εκπαίδευση, οι γυναίκες καταλαμβάνουν μόλις το 24% των ανώτατων ακαδημαϊκών θέσεων στη χώρα, ενώ μόνο το 12% των επικεφαλής ιδρυμάτων είναι γυναίκες, έναντι σχεδόν 30% στην ΕΕ. Όπως τόνισε, η ανισότητα αποτελεί και αναπτυξιακή ασυμμετρία, καθώς παραμένει αναξιοποίητο σημαντικό μέρος του ανθρώπινου δυναμικού.
Από τη διεθνή εμπειρία ξεχώρισε το Χονγκ Κονγκ, όπου οι γυναίκες κατέχουν το 45% των ανώτερων θέσεων, και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η δημοσιοποίηση των μισθολογικών διαφορών ενισχύει τη διαφάνεια. Για την Πάτρα πρότεινε συμμαχία θεσμών, διεθνές πρόγραμμα δικτύωσης και mentoring, καθώς και διασύνδεση γυναικών ερευνητριών με επενδυτές και αγορές, ιδιαίτερα στους τομείς της τεχνολογίας και της καινοτομίας.
Ε. Στιβανάκη: Τα στερεότυπα μέσα από το αρχαίο δράμα

Μια διαφορετική διάσταση της γυναικείας παρουσίας ανέδειξε η Δρ. Ευανθία Στιβανάκη, σκηνοθέτις και ομότιμη καθηγήτρια Θεατρολογίας του ΕΚΠΑ, μέσα από τις γυναίκες ηγέτιδες στο αρχαίο δράμα. Παρότι στην αρχαία Αθήνα οι γυναίκες αποκλείονταν από τη δημόσια ζωή, οι τραγικοί ποιητές και ο Αριστοφάνης τούς έδωσαν ισχυρή παρουσία στη σκηνή. Από τα 44 έργα αρχαίου δράματος που έχουν διασωθεί, πολλά φέρουν γυναικεία ονόματα, ενώ οι γυναίκες πρωταγωνιστούν σε περισσότερα από τα μισά.
Η κα Στιβανάκη συνέδεσε τις ηρωίδες με σύγχρονες ιστορίες γυναικείας δράσης. Αναφέρθηκε στις γυναίκες της Λιβερίας που χρησιμοποίησαν την ερωτική αποχή ως μέσο διαμαρτυρίας για τον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου, αλλά και στην Ερμιόνη Μπρίγκου, μια σύγχρονη Αντιγόνη, που βοήθησε τον πατέρα της να θάψει Έλληνες στρατιώτες του αλβανικού μετώπου.
Ν. Σπαγαδώρου: Η γλώσσα διαμορφώνει πρότυπα και συμπεριφορές

Στη δύναμη της δημόσιας εικόνας και στην ευθύνη των μέσων ενημέρωσης εστίασε η Νατάσσα Σπαγαδώρου, δημοσιογράφος του CNN Greece. Όπως σημείωσε, τα ΜΜΕ διαμορφώνουν πρότυπα και συμπεριφορές, ενώ η ρητορική μίσους και ο ηλικιακός ρατσισμός επηρεάζουν τον τρόπο παρουσίασης των γυναικών. Η τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει νέους κινδύνους, καθώς μπορεί να αλλοιώσει ή να διαστρεβλώσει την εικόνα ενός προσώπου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη γλώσσα, την οποία χαρακτήρισε καταλύτη διαμόρφωσης συμπεριφορών και στερεοτύπων. «Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει», ανέφερε, φέρνοντας παραδείγματα τίτλων που περιορίζουν την ταυτότητα των προσώπων στην ηλικία ή την εμφάνισή τους ή παρουσιάζουν τη βία με τρόπο που την εξωραΐζει.
Α. Ρούσσου: Η ισότητα ξεκινά από την εκπαίδευση

Την απόσταση ανάμεσα στη θεσμική ισότητα και την πραγματική συμμετοχή ανέδειξε η Δρ. Άννα Ρούσσου, καθηγήτρια Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων. Στο πανεπιστημιακό περιβάλλον, όπως ανέφερε, η άνιση κατανομή παραμένει ορατή, ενώ τα στερεότυπα αναπαράγονται μεταξύ φοιτητών και μελών ΔΕΠ. Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στις θέσεις ευθύνης και συχνά παραμένουν αόρατες ακόμη και στη γλώσσα, εξαιτίας της γενικευμένης χρήσης του αρσενικού γένους.
Το Πανεπιστήμιο Πατρών έχει εκπονήσει σχέδια δράσης για την ισότητα, με το πρώτο να εγκρίνεται από τη Σύγκλητο το 2022. Ωστόσο, η εικόνα δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά. Η κα Ρούσσου υπογράμμισε ότι απαιτούνται πόροι και αλλαγή οργανωσιακής κουλτούρας, η οποία πρέπει να ξεκινήσει από το σχολείο. Καθώς και οι εκπαιδευτικοί είναι φορείς στερεοτύπων, η παρέμβαση χρειάζεται να αφορά τόσο τους διδάσκοντες όσο και τους μαθητές.
Ε. Κιούση: Η γυναικεία εκπροσώπηση στα κέντρα αποφάσεων

Τη γυναικεία εκπροσώπηση στους πολιτικούς θεσμούς εξέτασε η Δρ. Ελένη Κιούση, γενική διευθύντρια Κοινοβουλευτικού Ελέγχου της Βουλής των Ελλήνων. Ζήτησε από το ακροατήριο να σκεφτεί τι εικόνα δημιουργούν οι λέξεις «υπουργός», «δικαστής», «χειρουργός» και «διευθυντής». Η αυθόρμητη σύνδεσή τους με το ανδρικό φύλο, εξήγησε, αποκαλύπτει τη δύναμη των στερεοτύπων, τα οποία επηρεάζουν ακόμη και το ποια θεωρείται κατάλληλη για εκλογή.
Το 2023, μόλις 69 από τους 300 βουλευτές ήταν γυναίκες, ενώ η εκπροσώπηση στην τοπική αυτοδιοίκηση είναι ακόμη χαμηλότερη. Επισήμανε επίσης ότι δεν υπάρχει γυναίκα αντιπρόεδρος της Βουλής και ότι η συμμετοχή περιορίζεται στις θέσεις διορισμού και ευθύνης. «Η γυναικεία ηγεσία είναι να μπορείς να ακουστείς και να επηρεάσεις τις αποφάσεις», σημείωσε. Αναφέρθηκε ακόμη σε έρευνα της διαΝΕΟσις, τον Οκτώβριο του 2026, για την αξιακή συντηρητικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας, επισημαίνοντας την αντίφαση ανάμεσα στην αποδοχή της γυναικείας εργασίας και στην αντίληψη ότι η εργαζόμενη γυναίκα αποτελεί πρόβλημα για την οικογένεια.
Ολ. Λόη: Πόλεις με επίκεντρο την ισότητα

Τη σύνδεση της ισότητας με τον σχεδιασμό των πόλεων ανέδειξε η Ολυμπία Λόη, πρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Νομού Αχαΐας. Οι γυναίκες επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος της φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, ενώ η ασφάλειά τους στον δημόσιο χώρο δεν είναι δεδομένη. Ο συμπεριληπτικός σχεδιασμός, ωστόσο, ωφελεί το σύνολο της κοινωνίας. Η κ. Λόη αναφέρθηκε στα παραδείγματα της Άντα Κολάου στη Βαρκελώνη και της Βαλερί Πλαντ στο Μόντρεαλ, υπογραμμίζοντας ότι ο δημόσιος χώρος μπορεί να σχεδιαστεί ως κοινωνικό αγαθό.
Ζήτησε, παράλληλα, προϋπολογισμούς που να περιλαμβάνουν προσβασιμότητα και δομές φροντίδας, μέσα από έμφυλη προσέγγιση στην κατανομή των πόρων.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΑΓΟΡΑ

Η δεύτερη ενότητα, με τίτλο «Από την Περιφέρεια στη Διεθνή Αγορά: Επενδύσεις, Έρευνα και Καινοτομία ως Νέο Αναπτυξιακό Μοντέλο της Ελλάδας», ανέδειξε τις προϋποθέσεις για μια πιο εξωστρεφή και βιώσιμη περιφερειακή οικονομία.

Τον συντονισμό είχε ο Δημήτρης Πεφάνης, διευθυντής του CNN Greece, ο οποίος έθεσε στο επίκεντρο το πώς οι περιφέρειες μπορούν να μετατρέψουν υποδομές, γνώση και φυσικούς πόρους σε ανάπτυξη και διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Β. Μοναστηριώτης: Η ανάπτυξη δεν διαχέεται αυτόματα στην περιφέρεια

Ο Δρ. Βασίλης Μοναστηριώτης από το London School of Economics επισήμανε ότι η οικονομία της γνώσης δεν οδηγεί αυτομάτως σε διάχυση της ανάπτυξης. Αντίθετα, οι δραστηριότητες συγκεντρώνονται εκεί όπου υπάρχουν δεξιότητες, πανεπιστήμια και υποδομές. «Δεν είναι αυτονόητο ότι περνώντας σε μια νέα φάση της οικονομίας της γνώσης θα έχουμε διάχυση της ανάπτυξης σε όλη την επικράτεια», σημείωσε. Σύμφωνα με τα στοιχεία του για την περίοδο 2019-2024, όλες οι περιφέρειες αναπτύχθηκαν με χαμηλότερους ρυθμούς από την Αττική, με πιθανή εξαίρεση την Κρήτη. Η υστέρηση της Δυτικής Ελλάδας αντιστοιχεί σε περίπου 3,5 ποσοστιαίες μονάδες σωρευτικής αύξησης του ΑΕΠ στην τελευταία πενταετία ή εξαετία, ενώ η Πελοπόννησος εμφανίζει ακόμη δυσμενέστερη εικόνα.
Οι περιφέρειες χρειάζονται διεκδίκηση πόρων και συνεκτικό αναπτυξιακό οικοσύστημα. Για την Πάτρα, ο κ. Μοναστηριώτης έθεσε ως κρίσιμα ζητήματα τη διασύνδεση των υποδομών και τον γεωγραφικό καταμερισμό των δραστηριοτήτων. Απαραίτητο είναι, επίσης, ένα ρεαλιστικό όραμα βασισμένο στα πραγματικά πλεονεκτήματα της πόλης. Στο πλαίσιο αυτό, αμφισβήτησε κατά πόσο η κρουαζιέρα αποτελεί την καταλληλότερη προτεραιότητα για μια πόλη με το μέγεθος και την πανεπιστημιακή παρουσία της Πάτρας.
Χ. Λαμπρόπουλος: Επενδύσεις στη γνώση και την καινοτομία

Στη χρηματοδότηση και τη μετάβαση προς νέο παραγωγικό μοντέλο αναφέρθηκε ο Δρ. Χάρης Λαμπρόπουλος, πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων. Όπως υπογράμμισε, δεν χρειάζονται απλώς περισσότερες επενδύσεις, αλλά διαφορετικές, με έμφαση στη γνώση, την καινοτομία, την τεχνολογία, την παραγωγικότητα και τα προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Η διαδρομή από μια επιχειρηματική ιδέα έως μια διεθνώς ανταγωνιστική επιχείρηση απαιτεί κεφάλαια, τεχνογνωσία, καθοδήγηση και επενδυτές που αναλαμβάνουν το ρίσκο.
Ο ρόλος της ΕΑΤΕ, εξήγησε, είναι κυρίως η ανάπτυξη της επενδυτικής αγοράς και η προσέλκυση επενδυτών. «Το μεγάλο στοίχημα είναι πώς θα μετατρέψουμε την καινοτόμο ιδέα σε επένδυση, την επένδυση σε παραγωγική δραστηριότητα και την παραγωγική δραστηριότητα σε διεθνή ανταγωνιστικότητα», ανέφερε.
Α. Αγγελόπουλος: Η φιλοξενία ως αναπτυξιακό πλεονέκτημα

Τις δυνατότητες της Δυτικής Ελλάδας στον τομέα της φιλοξενίας ανέλυσε ο Αλέξανδρος Αγγελόπουλος, CEO της Aldemar Resorts. Υποστήριξε ότι η οικονομία της φιλοξενίας στηρίζεται στις υποδομές, όπως λιμάνια, αεροδρόμια και οδικό δίκτυο, και στη συνέχεια στις τουριστικές ροές. Η περιοχή διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, από τη μεγάλη ακτογραμμή και το yachting έως τον εύφορο κάμπο, τα οποία πρέπει να αξιολογηθούν συνολικά.
Ο κ. Αγγελόπουλος τόνισε ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να αντιμετωπίζουν τις περιβαλλοντικές κρίσεις ως δική τους ευθύνη και να συνεργάζονται με την Περιφέρεια και τα πανεπιστήμια. Η «τριπλή έλικα», όπως σημείωσε, δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν κάθε πλευρά δρα αποκλειστικά για το δικό της όφελος. Παράλληλα, πρότεινε να ξεπεραστεί η στενή έννοια του τουρισμού: «Βγάλτε τη λέξη τουρισμός από το μυαλό σας, ξεχάστε τη. Η Ελλάδα παρέχει φιλοξενία». Η χώρα, όπως είπε, πρέπει να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως τόπος επίσκεψης, αλλά και ως τόπος επιλογής για διαμονή, μέσα από ένα μοντέλο με διάρκεια και σύνδεση με την τοπική κοινωνία.
Π. Δημόπουλος: Ο φυσικός πλούτος ως παραγωγικό κεφάλαιο

Στο φυσικό κεφάλαιο ως αναπτυξιακό πλεονέκτημα της Δυτικής Ελλάδας εστίασε ο Δρ. Παναγιώτης Δημόπουλος από το Πανεπιστήμιο Πατρών. Όπως ανέφερε, ο φυσικός πλούτος δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική κληρονομιά, αλλά παραγωγικό κεφάλαιο που στηρίζει την αγροδιατροφή, τον τουρισμό, την αλιεία, την τοπική οικονομία και την ποιότητα ζωής. Η αξιοποίησή του προϋποθέτει προστασία, καθώς οι φυσικοί πόροι δεν είναι ανεξάντλητοι και η κλιματική αλλαγή αποτελεί σημαντική απειλή.
«Το απόθεμα φυσικού κεφαλαίου μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό αναπτυξιακό πλεονέκτημα μόνο εάν περάσουμε από την προστασία και την έρευνα στην ενεργή, μετρήσιμη και βιώσιμη αξιοποίησή του», σημείωσε. Αντί για αποσπασματικά έργα, πρότεινε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα ενσωματώνει την επιστημονική γνώση στις αναπτυξιακές αποφάσεις.
Δ. Λεοτσινίδη: Η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται ανθρώπινη κρίση

Τη σχέση τεχνητής νοημοσύνης, επιχειρηματικής λειτουργίας και ηγεσίας ανέπτυξε η Διόνα Λεοτσινίδη, διευθύντρια Marketing Campaigns του Lloyds Banking Group και ιδρυτικό μέλος της HFL UK. Όπως εξήγησε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει τις αποφάσεις και να βελτιώσει την πληροφόρηση, δεν μπορεί όμως να διορθώσει από μόνη της έναν οργανισμό με ασαφείς ευθύνες, κατακερματισμένα δεδομένα και διαφορετικούς στόχους μεταξύ των τμημάτων.
«Όσο αυξάνεται η δυνατότητα της τεχνολογίας, της ΤΝ συγκεκριμένα, να παράγει επιλογές τόσο μεγαλύτερη ( και όχι μικρότερη ) γίνεται η σημασία της ανθρώπινης κρίσης, της σαφούς λογοδοσίας και της ποιότητας της ηγεσίας», υπογράμμισε. Η τεχνολογία διευρύνει τις δυνατότητες, αλλά η ανθρώπινη κρίση καθορίζει ποιες θα αξιοποιηθούν και θα μετατραπούν σε διατηρήσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Α. Τιμοθεάδη: Εξωστρέφεια και επισιτιστική ασφάλεια

Τέλος, την εξωστρέφεια των ελληνικών προϊόντων και τη σημασία της επισιτιστικής ασφάλειας ανέδειξε η Αλεξάνδρα Τιμοθεάδη, ecopreneur και CEO της Anthology στο Ντουμπάι. Επισήμανε ότι ο πρωτογενής τομέας έχει αποδυναμωθεί, με συνέπειες για αγρότες, κτηνοτρόφους και μελισσοκόμους, καθώς η οικονομία στρέφεται όλο και περισσότερο προς τις υπηρεσίες. Παρότι η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικά προϊόντα, συχνά υστερεί στην αισθητική και στην παρουσίασή τους στις διεθνείς αγορές, σε αντίθεση με χώρες όπως η Ιταλία.
Μεταφέροντας την εμπειρία της από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αναφέρθηκε στη σημασία που αποδίδεται εκεί στην επισιτιστική ασφάλεια και στις επενδύσεις σε αγροτική γη στο εξωτερικό, ώστε να διασφαλίζεται η παραγωγή σε περιόδους κρίσης. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι η στήριξη της παραγωγικής βάσης και η αποτελεσματικότερη ανάδειξη της αξίας των προϊόντων της.






















