Η σπατάλη τροφίμων δεν αφορά μόνο τη διαχείριση των πλεονασμάτων, αλλά συνδέεται με ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διάθεσης, τις πρακτικές της αγοράς και τις καταναλωτικές συνήθειες. Η καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, η ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων και η συνεργασία μεταξύ παραγωγών, επιχειρήσεων και κοινωνικών φορέων αναδείχθηκαν ως βασικές προϋποθέσεις για τον περιορισμό της. Στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «CEI-BOOST: Από τον παραγωγό στην κοινωνική προσφορά: Η τεχνολογία δίνει λύσεις», παρουσιάστηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος, από την έρευνα και την περιφερειακή πολιτική έως το λιανεμπόριο και τις Τράπεζες Τροφίμων.

Στην παρουσίαση του ευρωπαϊκού έργου CEI-BOOST και στη σημασία της ανάπτυξης ψηφιακής πλατφόρμας για τη διασύνδεση των παραγωγών με τους αρμόδιους φορείς εστίασε ο Χρυσόστομος Στύλιος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Βιομηχανικών Συστημάτων, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Επιστημονικός Υπεύθυνος του έργου. Όπως σημείωσε, στόχος είναι η αξιοποίηση ψηφιακών λύσεων για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων, αλλά και για την υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και φορέων που έχουν ανάγκη. Απηύθυνε, παράλληλα, κάλεσμα για συμμετοχή στην πλατφόρμα, προκειμένου να διευρυνθεί η χρήση της και να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά της.

Τον ρόλο της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας στην προώθηση της κυκλικής οικονομίας και τη μείωση της σπατάλης υπογράμμισε ο Ανδρέας Φίλιας, Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας και Πρόεδρος του ΑΣΠΔΕ. Όπως εξήγησε, η συμβολή της Περιφέρειας εστιάζει στη διευκόλυνση της σύνδεσης μεταξύ των παραγωγών και των φορέων που μπορούν να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα προϊόντα. Αναφέρθηκε, επίσης, στη σημασία των πρωτοβουλιών κοινωνικής αλληλεγγύης, οι οποίες μπορούν να δώσουν πρακτικές λύσεις στην αξιοποίηση των πλεονασμάτων.

Την εξέλιξη της ερευνητικής προσέγγισης στο ζήτημα περιέγραψε ο Θεοφάνης Ζαχαράτος, Εντεταλμένος Διδάσκων του Πανεπιστημίου Πατρών και Μεταδιδακτορικός Ερευνητής του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Όπως ανέφερε, η ερευνητική ενασχόληση με την απώλεια και τη σπατάλη τροφίμων ξεκίνησε ήδη από το 2014 και έχει πλέον στραφεί στην αναζήτηση συστημικών λύσεων. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μελέτη της καταναλωτικής συμπεριφοράς, οι πειραματικές μέθοδοι, οι ψηφιακές τεχνολογίες και η καινοτομία, καθώς και οι δημόσιες πολιτικές που μπορούν να διαμορφώσουν ένα αποτελεσματικό πλαίσιο πρόληψης και αντιμετώπισης.

Στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί η σπατάλη τροφίμων ως απώλεια πολύτιμων πόρων εστίασε ο Αθανάσιος Μπαλτάς, Πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς και μέλος του Δ.Σ. του Συνεταιρισμού «Αρχαία Ωλένια». Όπως επισήμανε, όταν ένα τρόφιμο καταλήγει στα απορρίμματα, χάνονται μαζί και οι πόροι που απαιτήθηκαν για την παραγωγή του. Σημαντικό ρόλο παίζουν τα καταναλωτικά πρότυπα, αλλά και τα κριτήρια διαλογής, καθώς προϊόντα απορρίπτονται συχνά αποκλειστικά λόγω μεγέθους ή εμφάνισης. Επικαλέστηκε, επίσης, τα στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία το 2024 παρήχθησαν στην ΕΕ 57,9 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων τροφίμων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη καλύτερης αντιστοίχισης της παραγωγής με τη ζήτηση και αξιοποίησης κατάλληλων προϊόντων για την ενίσχυση ευάλωτων ομάδων.

Στην πρόβλεψη της ζήτησης ως εργαλείο περιορισμού των πλεονασμάτων αναφέρθηκε ο Χάρης Ανδρικόπουλος, Αντιπρόεδρος της αλυσίδας Super Market Ανδρικόπουλος. Όπως εξήγησε, η εκτίμηση των αναγκών της αγοράς αποτελεί δύσκολη εξίσωση τόσο για τους παραγωγούς όσο και για το λιανεμπόριο. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη πρόβλεψη της ζήτησης, ωστόσο απαιτείται και αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών. Ο ίδιος ανέφερε ότι η επιχείρησή του αξιοποιεί μεθόδους πρόβλεψης και συνεργάζεται με τοπικούς φορείς, διαθέτοντας δωρεάν προϊόντα που παραμένουν ασφαλή για κατανάλωση, αλλά δεν έχουν πωληθεί.

Τη σημασία της διασύνδεσης της προσφοράς με τις κοινωνικές ανάγκες ανέδειξε ο Δημήτρης Νέντας, Γενικός Διευθυντής της Τράπεζας Τροφίμων και μέλος του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Τραπεζών Τροφίμων (FEBA). Επισήμανε ότι η σπατάλη εκτείνεται σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού, από τη παραγωγή έως τη βιομηχανία και το λιανεμπόριο. Αναφέρθηκε, επίσης, στην τρίτη θέση της Ελλάδας μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ ως προς τα απόβλητα τροφίμων ανά κάτοικο, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2024, και παρουσίασε παραδείγματα ψηφιακών συστημάτων από την Ιρλανδία και την Ιταλία, τα οποία συνδέουν καταστήματα με κοινωνικές δομές. Όπως τόνισε, η τεχνολογία προσφέρει χρήσιμα εργαλεία, δεν αρκεί όμως από μόνη της: απαιτείται και ένα πιο πρακτικό και υποστηρικτικό θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα.























