ΒΙΟΚΑΝΤΙΝΕΣ: Τοπικά βιολογικά τρόφιμα στα σχολικά κυλικεία μέσω URBACT

Πως η Πολιτική Συνοχής της ΕΕ βοηθά το BioCanteens: ένα ευρωπαϊκό δίκτυο της αυτοδιοίκησης για την προώθηση της χρήσης βιολογικών, τοπικών τροφίμων στα σχολικά κυλικεία όλης της Ευρώπης Του Θοδωρή Καραουλάνη (euractiv.gr) Το URBACT III είναι ουσιαστικά η τρίτη περίοδος ενός ευρωπαϊκού προγράμματος Εδαφικής Συνεργασίας, με 15χρονη ήδη ιστορία, που χρηματοδοτείται από κοινού από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) καθώς και από τα κράτη μέλη. Το πρόγραμμα διαρκεί καθ’ όλη την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 και ήδη προετοιμάζονται τα σχέδια για συνέχισή του, διότι όσοι φορείς και δήμοι επωφελήθηκα κρίνουν ήδη πολύ σημαντική τη συμβολή του. Το εν λόγω πρόγραμμα χρησιμοποιεί πόρους και τεχνογνωσία για να ενισχύσει την ικανότητα των πόλεων να βελτιωθούν σε τέσσερις τομείς: διακυβέρνηση, περιβάλλον, ένταξη και οικονομία. Η ελληνική euractiv καλύπτει με ρεπορτάζ και νέα τις βασικές εξελίξεις του URBACT τα τελευταία χρόνια. Σκοπός του URBACT III είναι να λειτουργήσει ως ένα πρόγραμμα ανταλλαγής καλών πρακτικών και προώθησης της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης το οποίο θα επιτρέψει στις ευρωπαϊκές πόλεις να συνεργαστούν στην αντιμετώπιση μιας σειράς αναδυόμενων αστικών ζητημάτων. Σε πρώτη φάση, οι ενδιαφερόμενες πόλεις θα πρέπει να εντοπίσουν και να αναδείξουν ένα τοπικό πρόβλημα. Στη συνέχεια, θα πρέπει να δεσμευτούν, εκπονώντας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, το οποίο θα λειτουργήσει τόσο ως κινητήριος μοχλός για την ανταλλαγή και μάθηση πρακτικών όσο και ως συγκεκριμένο αποτέλεσμα της συμμετοχής τους σε αυτό το δίκτυο. Προώθηση της χρήσης βιολογικών, τοπικών τροφίμων στα σχολικά κυλικεία όλης της Ευρώπης Συγκεκριμένα, το έργο «BioCanteens SUSTAINABLE SCHOOL MEALS for green and healthy local food systems» (στα ελληνικά το μεταφράζουμε: «ΒΙΟΚΑΝΤΙΝΕΣ: αειφορικά σχολικά γεύματα για πράσινα και υγιή τοπικά συστήματα διατροφής») αφορά τη δημιουργία ενός Δικτύου Μεταφοράς Τεχνογνωσίας & Καλών Πρακτικών  που στοχεύει στην παροχή Βιολογικών  Σχολικών Γευμάτων και σχετίζεται με την ύπαρξη και λειτουργία Πράσινων και Υγιεινών Τοπικών Συστημάτων Διατροφής και είναι ένα από τα 25 Δίκτυα Μεταφοράς που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή Παρακολούθησης του Προγράμματος URBACT στις 4 Απριλίου 2018. Η καλή πρακτική που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη μεταφορά της και σε άλλες πόλεις της ΕΕ, αφορά σε μία βιώσιμη τοπική πρωτοβουλία στον τομέα της αξιοποίησης των τοπικά παραγόμενων προϊόντων διατροφής και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας σε τοπικό επίπεδο. Το Δίκτυο BioCanteens συντονίζεται από την πόλη Mouans-Sartoux (Γαλλία), ενώ στην Ελλάδα συμμετέχει ο Δήμος Τρικκαίων. Εκτός αυτών, συμμετέχουν επίσης η πόλη Troyan (Βουλγαρία), το Rosignano Marittimo (Ιταλία), η πόλη Pays des Condruses (Βέλγιο), η Torres Vedras (Πορτογαλία) και η Vaslui (Ρουμανία). Από το 1998 η πόλη του Mouans-Sartoux, μία πόλη της Γαλλικής Ριβιέρας, με πληθυσμό περίπου 10.000 κατοίκους, έχει συνδέσει τη διατροφή, με την υγεία και το περιβάλλον. Για να ξεπεράσει την έλλειψη παραγωγής βιολογικών προϊόντων σε τοπικό επίπεδο, ο Δήμος δημιούργησε ένα δημοτικό αγρόκτημα και 2 καλλιεργητές προσλήφθηκαν για να καλλιεργήσουν και να παράγουν βιολογικά λαχανικά για τα σχολικά γεύματα που διανέμονται στα 3 σχολεία της πόλης (1.000 γεύματα/ημέρα). O Nathan Begoc, Υπεύθυνος επικοινωνίας έργου BioCanteens, δηλώνει ότι «Η δυναμική που δημιουργήθηκε στο δίκτυο ώθησε τις πόλεις-εταίρους να υιοθετήσουν μια παγκόσμια προσέγγιση συμπεριλαμβάνοντας νέες πτυχές πάνω στις οποίες δεν είχαν εργαστεί στο παρελθόν. Το δίκτυο BioCanteens δημιούργησε μια νέα δυναμική η οποία ελπίζουμε να συνεχιστεί σε καθεμία από τις πόλεις, ακόμα και μετά την ολοκλήρωση του έργου.» Ο δήμος Mouans-Sartoux, επικεφαλής εταίρος του έργου, κατάφερε να μειώσει τη σπατάλη τροφίμων σε σχολεία που συμμετείχαν στο έργο περίπου κατά 80 %, από περίπου 150 γρ. έως 30 γρ. ανά μερίδα. Το γεγονός αυτό αντισταθμίζει το κόστος μετάβασης στη χρήση βιολογικών προϊόντων. Οι συνοδευτικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες αυξάνουν την ευαισθητοποίηση των παιδιών σε ό,τι αφορά τα βιώσιμα τρόφιμα. Στην Τροϊάν της Βουλγαρίας, ένα δημοτικό αγρόκτημα κατασκευάστηκε από το μηδέν για να παρέχει στα κυλικεία τοπικά βιολογικά προϊόντα. Στο Βασλούι της Ρουμανίας, τα κοινωνικά κυλικεία έχουν βελτιώσει την προσβασιμότητα σε γεύματα υψηλής ποιότητας για μειονεκτούσες ομάδες. Οι πόλεις-εταίροι έχουν βελτιώσει τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, ανέπτυξαν εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά και αύξησαν τον αριθμό των βιολογικών προϊόντων που χρησιμοποιούν. Τι θέλουν να πετύχουν με τις ΒΙΟΚΑΝΤΙΝΕΣ στα Τρίκαλα; H καλή πρακτική στην υιοθέτηση της οποίας στοχεύει ο Δήμος Τρικκαίων από τη συμμετοχή του στον εν λόγω πρόγραμμα αφορά τη  βελτίωση της παρεχόμενης σίτισης που πραγματοποιείται στις σχολικές μονάδες της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης του Δήμου. Αυτό θα συμβεί, σύμφωνα με παράγοντες του έργου που βρίσκονται στα Τρίκαλα, μέσω των σχολικών κυλικείων με την υιοθέτηση και παροχή στα σχολεία διατροφικών προϊόντων, που αφενός μεν σχετίζονται με την τοπική παραγωγική ταυτότητα (παραγωγή από τοπικές επιχειρήσεις) κι αφετέρου οι χρησιμοποιούμενες πρώτες ύλες, είναι είτε πιστοποιημένες ως βιολογικές, είτε ολοκληρωμένης διαχείρισης. Επιπλέον, με το έργο αυτό ο Δήμος στοχεύει παράλληλα και στη  μείωση των απορριμμάτων τροφίμων, καθώς και στην εκπαίδευση όλων των εμπλεκομένων προς αυτή  την κατεύθυνση. Το 6ο Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων είναι το πρώτο σχολείο του Δήμου Τρικκαίων, στο οποίο υλοποιείται το πρόγραμμα BioCanteens που εξασφάλισε ο Δήμος. Έτσι, το νέο κυλικείο, μετά τον σχετικό διαγωνισμό, προμηθεύει τους μαθητές και τις μαθήτριες με προϊόντα που: είναι καθορισμένα από την αρμόδια νομοθεσία, προέρχονται από τοπικές επιχειρήσεις, εντάσσονται στην προσπάθεια , να γνωρίσουν στην πράξη οι μαθητές τη διατροφική αλυσίδα, είναι βιολογικά, υψηλής διατροφικής αξίας, προστατεύουν την υγεία των μαθητών. Πλέον σημαντικό είναι στα Τρίκαλα και το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων των συγκεκριμένων τροφίμων. Στόχος είναι να δημιουργηθεί και μικρής έκτασης μονάδα βιοαερίου, η οποία, από την καύση των υπολειμμάτων των τροφίμων, θα παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Αυτή με τη σειρά της θα ενισχύει το ηλεκτρικό φορτίο που είναι απαραίτητο για πλευρές της λειτουργίας του σχολείου. Για το όλο πρόγραμμα, που αφορά σε 114 μαθητές-τριες του σχολείου, ο διευθυντής κ. Νίκος Μητούλας τόνισε ότι είναι μια ευκαιρία εξωστρέφειας για το σχολείο με γνώμονα τη σωστή διατροφή και σαφώς θα στηριχθεί από τη σχολική κοινότητα. Ο δήμαρχος Τρικκαίων – και πρόεδρος της ΚΕΔΕ – Δημήτρης Παπαστεργίου είχε μάλιστα την ευκαιρία να παρουσιάσει, μεταξύ άλλων καλών πρακτικών της πόλης του – όπως το e-trikala και smart trikala, για τα οποία είναι ήδη γνωστή – και το έργο των ΒΙΟΚΑΝΤΙΝΕΣ – και μάλιστα στην αρμόδια υφυπουργό Παιδείας, κατά τη διάρκεια επίσκεψής της. «Φεύγω με το σημειωματάριό μου γεμάτο με πολύ σημαντικές σημειώσεις», είπε... Read More