Η παρουσίαση της «Ιθάκης» χθες στην Πάτρα, σε ένα κατάμεστο Royal και μπροστά σε ένα πυκνό και ετερόκλητο ακροατήριο, ξεπέρασε τα όρια μιας απλής βιβλιοπαρουσίασης. Λειτούργησε ως πολιτικό τεστ για τον Αλέξη Τσίπρα, καταγράφοντας διαθέσεις, προσδοκίες αλλά και όρια σε μια περίοδο έντονης πολιτικής και κοινωνικής ρευστότητας. Η ομιλία Τσίπρα: οικονομία, θεσμοί και παραγωγικό μοντέλο Η ομιλία του πρώην πρωθυπουργού εξελίχθηκε σε μια συνολική τοποθέτηση για την κατάσταση της χώρας, με αιχμές απέναντι στη σημερινή διακυβέρνηση και σαφή εστίαση στην οικονομία, τη λειτουργία των θεσμών και το παραγωγικό μοντέλο. Ο Αλέξης Τσίπρας περιέγραψε την κυβέρνηση ως ένα καθεστώς διασπάθισης του δημόσιου χρήματος και διαφθοράς, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει μετατραπεί σε έναν «απέραντο βάλτο», όπου κυριαρχούν οι υποκλοπές, η συγκάλυψη σοβαρών υποθέσεων, τα καρτέλ στην ενέργεια, στα καύσιμα, στα τρόφιμα και στον τραπεζικό τομέα. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η οικονομία εμφανίζει θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες που, ωστόσο, δεν αντανακλούν τη βιωμένη πραγματικότητα της κοινωνικής πλειοψηφίας. Η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση, η πίεση στα εισοδήματα και η αδυναμία αποταμίευσης για τη μεγάλη μάζα των νοικοκυριών συνθέτουν –όπως είπε– μια εικόνα κοινωνικής ασφυξίας, με έντονες ανισότητες, όπου το ένα πέμπτο ευημερεί και τα τέσσερα πέμπτα επιβιώνουν. Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε η κριτική στο σημερινό αναπτυξιακό υπόδειγμα. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι η χώρα παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα μονοδιάστατο μοντέλο, βασισμένο στο real estate και στον τουρισμό, αφήνοντας τον πρωτογενή και τον δευτερογενή τομέα χωρίς ουσιαστική στήριξη και στρατηγικό σχεδιασμό. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαχείριση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, επισημαίνοντας ότι τα κονδύλια κατευθύνθηκαν σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων, ενώ η στήριξη της αγροτικής παραγωγής και της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας παρέμεινε περιορισμένη. Στο ίδιο πλαίσιο, πήρε ξεκάθαρη θέση υπέρ των αγροτών και κτηνοτρόφων, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι τους άφησε χωρίς τεχνική και οικονομική υποστήριξη, επενδύοντας σε ένα παραγωγικό μοντέλο που δεν μπορεί να εξασφαλίσει μακροχρόνια βιώσιμη ανάπτυξη. Όπως τόνισε, «δεν έχουμε μια κυβέρνηση που κάνει λάθη, αλλά τη λάθος κυβέρνηση», υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική αλλαγή αποτελεί κοινωνική και εθνική ανάγκη. Παρέμβαση εκροσώπου παριστάμενων αγροτών και κτηνοτρόφων Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η παρουσία αντιπροσωπείας αγροτών απο τον Δήμο Ερυμάνθου , με τον κτηνοτρόφο Αποστόλη Νεμουτιάνο να ανεβαίνει στο βήμα και να αναφέρεται στα οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αγρότες και κτηνοτρόφοι. Η τοποθέτησή του καταχειροκροτήθηκε από το κατάμεστο Royal, ενώ ο ίδιος ευχαρίστησε τον πρώην πρωθυπουργό για την ευκαιρία που δόθηκε ώστε να ακουστεί η φωνή του αγροτικού κόσμου.» Το πάνελ πριν την ομιλία: σύνθεση, ανάπτυξη και «Εθνική Πυξίδα» Της κεντρικής ομιλίας προηγήθηκε ένα ενδιαφέρον πάνελ συζήτησης, το οποίο έθεσε το πλαίσιο του διαλόγου. Στο πάνελ της εκδήλωσης συμμετείχαν ο Βασίλης Αϊβαλής, εκπρόσωπος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η Θεώνη Κουφονικολάκου, δικηγόρος και βοηθός Συνήγορος του Παιδιού, ο Γιώργος Παππάς, πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Βορειοδυτικής Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας, ο συγγραφέας Γιώργος Σιακαντάρης και ο ηθοποιός Αιμίλιος Χειλάκης. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Λίνα Μπαστά. Ο Βασίλης Αϊβαλής εστίασε στην ανάγκη πολιτικής σύνθεσης και ουσιαστικής διαβούλευσης ως προϋπόθεση για μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Τόνισε ότι η κοινωνία δεν αναζητά απλώς νέους πολιτικούς φορείς, αλλά σαφείς αρχές διακυβέρνησης, διαφάνεια, δικαιοσύνη και μετρήσιμους στόχους. Υπογράμμισε ότι μόνο μέσα από τη συμμετοχή των κοινωνικών και παραγωγικών δυνάμεων μπορεί να οικοδομηθεί εμπιστοσύνη και να ξεπεραστεί η πολυδιάσπαση του προοδευτικού χώρου, θέτοντας ως κρίσιμο ζητούμενο ένα νέο κοινωνικό και πολιτικό συμβόλαιο. Από την πλευρά του, ο Γιώργος Παππάς προσέγγισε το βιβλίο «Ιθάκη» μέσα από την οπτική της οικονομίας και της ανάπτυξης, αναδεικνύοντας το πλαίσιο της «Εθνικής Πυξίδας» ως μια συνολική αναπτυξιακή στρατηγική για τη χώρα. Στάθηκε στην ανάγκη ανασυγκρότησης της παραγωγικής βάσης, με έμφαση στην αγροδιατροφή, τη μεταποίηση, την έρευνα και την τεχνολογία, καθώς και στην επένδυση στην καινοτομία και την τεχνητή νοημοσύνη. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ιδιωτικό χρέος, το οποίο χαρακτήρισε «βραδυφλεγή βόμβα» για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, αλλά και στο διαρκώς επιδεινούμενο ισοζύγιο εισαγωγών–εξαγωγών, επισημαίνοντας ότι χωρίς αλλαγή αναπτυξιακού υποδείγματος η σημερινή μεγέθυνση παραμένει εύθραυστη, ιδιαίτερα ενόψει της εξάντλησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Ένα πολιτικό σήμα σε περίοδο αβεβαιότητας Συνολικά, η παρουσίαση της «Ιθάκης» στην Πάτρα λειτούργησε ως πολιτικό και οικονομικό βαρόμετρο. Ανέδειξε τόσο τη σκληρή κριτική του Αλέξη Τσίπρα απέναντι στη σημερινή διακυβέρνηση όσο και την προσπάθεια διαμόρφωσης ενός ευρύτερου πλαισίου συζήτησης για το παραγωγικό μέλλον της χώρας, σε μια συγκυρία αυξημένης αβεβαιότητας και κοινωνικής πίεσης.
