0 Comment
Του Χρήστου Γιαννόπουλου, υπεύθυνου Χορευτικού Δήμου Πάτρας Στην σημερινή δύσκολη κατάσταση που βρισκόμαστε πολύ κουβέντα γίνεται για το περιβάλλον και τον καθοριστικό ρόλο του ανθρώπου πάνω σ΄ αυτό. Ένα ρόλο ανεύθυνο, εγωιστικό, αδιαφορώντας για τις συνέπειες των επιλογών του στο περιβάλλον στον πλανήτη. Ο ΚορνήλιοςΚαστοριάδης γράφει: «Σήμερα, υπάρχει αυτό το αγωνιώδες ερώτημα σχετικά με το ότι η σύγχρονη κοινωνία ολισθαίνει σε ένα όλο και πιο κενό είδος επανάληψης. Η οικολογία δεν είναι «η αγάπη της Φύσης». Είναι η αναγκαιότητα του αυτοπεριορισμού (δηλαδή η αληθινή ελευθερία) του ανθρώπινου είδους σε σχέση με τον πλανήτη πάνω στον οποίο, από τύχη, υπάρχει και τον οποίο έχει βαλθεί να καταστρέψει. Η οικολογία αποτελεί την κατανόηση του βασικού γεγονότος ότι η κοινωνική ζωή δεν μπορεί να μη λαμβάνει υπόψη, με έναν κεντρικό τρόπο, το περιβάλλον μέσα στο οποίο ξεδιπλώνεται αυτή η κοινωνική ζωή. Όλως περιέργως, αυτή η κατανόηση μοιάζει να έχει υπάρξει σε μεγαλύτερο βαθμό προηγουμένως, σε άγριες ή παραδοσιακές κοινωνίες. Ακόμη και μια γενιά πριν στην Ελλάδα, υπήρχαν αγρότες που ανακύκλωναν σχεδόν τα πάντα. Χωρίς καμία «επιστημονική γνώση», οι άνθρωποι είχαν μια απλοϊκή αλλά σαφή επίγνωση της ζωτικής τους εξάρτησης από το περιβάλλον. Αυτό άλλαξε ριζικά με τον καπιταλισμό και τη σύγχρονη τεχνοκρατία, που είναι βασισμένα στην αέναη και ραγδαία αύξηση της παραγωγής και της κατανάλωσης και τα οποία συνεπάγονται ήδη κάποια προφανή σήμερα καταστροφικά αποτελέσματα από την οικόσφαιρα της Γης.» Στο «Κεφάλαιο», ο Μαρξ συνόψισε τα συμπεράσματα του ως εξής: «Όλη η πρόοδος στην καπιταλιστική γεωργία είναι μια πρόοδος της τέχνης της καταλήστευσης όχι μόνο του εργαζόμενου, αλλά και της γης. Κάθε πρόοδος στην αύξηση της γονιμότητας της γης για ένα δεδομένο χρονικό διάστημα, καταλήγει σε πρόοδο της καταστροφής των πιο μακροχρόνιων πηγών αυτής της γονιμότητας». «Η καπιταλιστική παραγωγή αναπτύσσει μόνο αυτές τις τεχνικές που σε συνδυασμό με την κοινωνική διαδικασία της παραγωγής, καταλήγουν στην υπονόμευση των πρωταρχικών πηγών κάθε πλούτου -της γης και των εργαζομένων». Τι είναι όμως καπιταλισμός; Με απλά λόγια είναι ένα οικονομικό σύστημα που κυριαρχούν οι απάνθρωποι νόμοι της εκμετάλλευσης και της άνισης κατανομής του παραγόμενου προϊόντος με στόχο το κέρδος και την συσσώρευση του πλούτου στα χέρια των ολίγων της. Ηαστική τάξη που καπηλεύεται τον καρπό της εργασίας των πολλών, της εργατικής τάξης. Για την επίτευξη των στόχων της δημιούργησε το κράτος που με τους νόμους, την παιδεία, την επιστήμη, την θρησκεία, τις δυνάμεις καταστολής, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κ.λ.π. επιβάλει την εξουσίας της στην εργατική τάξη. Αδίστακτοι θυσιάζουν τα πάντα στον βωμό του ανώτατου κέρδους καταπατώντας κάθε έννοια ανθρωπιάς. Αποτέλεσμα της δραστηριότητάς τους, η καταστροφή του περιβάλλοντος, οι πόλεμοι, ο ξεριζωμός των ανθρώπων, η φτώχεια η ανέχεια, ο εξευτελισμός της ανθρώπινης ύπαρξης. Στα «Οικονομικά χειρόγραφα» του 1864-65 ο Μαρξ προειδοποιεί ότι με τον καπιταλισμό «αντί της συνειδητής και ορθολογικής μεταχείρισης της γης ως μόνιμης δημόσιας περιουσίας, ως αναντικατάστατης προϋπόθεσης για την ύπαρξη και την αναπαραγωγή της αλυσίδας των ανθρώπινων γενεών, έχουμε εκμετάλλευση και κατασπατάληση των δυνάμεων της γης». Μια κοινωνία – ένα σύστημα που δεν σέβεται τον άνθρωπο, που νόμος του είναι η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο στο βωμό του κέρδους και του ατομικού συμφέροντος, είναι αδύνατο να σεβαστεί την φύση. Είναι αδύνατο να μην φερθεί στο περιβάλλον με την ίδια βαναυσότητα όπως άλλωστε φέρεται και στον ίδιο τον άνθρωπο λειτουργώντας σαν κατακτητής λεηλατώντας και καταστρέφοντας ζωές και πλουτοπαραγωγικές πηγές εξυπηρετώντας τους νόμους της αγοράς. Τους νόμους του «όλα πουλιούνται και όλα αγοράζονται». Σύμφωνα με τον Μαρξ, σε όλες τις κοινωνίες και τους τρόπους παραγωγής, ο άνθρωπος πρέπει σε ισορροπία με τα στοιχεία της φύσης ναικανοποιεί τις ανάγκες του: «Η ελευθερία στον τομέα αυτό μπορεί να συνίσταται μόνο στο ότι ο κοινωνικοποιημένος άνθρωπος, οι συνεταιρισμένοι παραγωγοί, θα ρυθμίζουν ορθολογικά την ανταλλαγή τους με τη φύση, θέτοντάς τη κάτω από τον συλλογικό τους έλεγχο, αντί να κυριαρχούνται από αυτή σαν από μια τυφλή δύναμη. Και θα το πετυχαίνουν με τη μικρότερη δυνατή δαπάνη δυνάμεων και κάτω από συνθήκες ευνοϊκότερες και αντάξιες της ανθρώπινης φύσης τους». Το περιβάλλον μπορεί να σωθεί μόνο από μια κοινωνία που είναι βασισμένη στη δημοκρατική επιλογή των προτεραιοτήτων και των επενδύσεων από τους ίδιους τους εργαζόμενους και όχι από τους νόμους της αγοράς. Στο δημοκρατικό έλεγχο στην παραγωγή και στην κοινωνική δικαιοσύνη. Μια σχεδιασμένη οικονομία, ικανή να βρίσκει πρόσφορους τρόπους να ξεπερνά τις εντάσεις ανάμεσα στις κοινωνικές ανάγκες και τις επιταγές της προστασίας του περιβάλλοντος. Για να κατακτηθεί αυτό που ο Μαρξ αποκαλεί βιώσιμη κοινωνία στο «Κεφάλαιο», είναι ανάγκη μια ανώτερη κοινωνία, ο σοσιαλισμός. «Από την άποψη ενός ανώτερου κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού, η ατομική ιδιοκτησία συγκεκριμένων ατόμων πάνω στον πλανήτη θα φαίνεται εξίσου παράλογη με την ατομική ιδιοκτησία ενός ανθρώπου πάνω σε άλλους ανθρώπους. Ακόμη και μια ολόκληρη κοινωνία, ένα έθνος ή όλες ταυτόχρονα οι υπάρχουσες κοινωνίες δεν είναι ιδιοκτήτες του πλανήτη. Είναι απλώς οι δικαιούχοι του, και έχουν την υποχρέωση να τον κληροδοτήσουν σε μια καλύτερη κατάσταση στις επόμενες γενιές, όπως κάθε καλός οικογενειάρχης» Μια μετάβαση που θα οδηγήσει σ’ ένα εναλλακτικό τρόπο ζωής, μια νέα κουλτούρα, πέρα από την κυριαρχία του χρήματος, των καταναλωτικών συνηθειών που τεχνητά καθορίζονται από τη διαφήμιση και την ατελείωτη παραγωγή περιβαλλοντικά επιβλαβών εμπορευμάτων. Μια τέτοια κοινωνία προϋποθέτει τη συλλογική ιδιοκτησία, την κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής, μ΄ έναν δημοκρατικό προγραμματισμό που να επιτρέπει στην κοινωνία να καθορίζει η ίδια τους στόχους της παραγωγής και τέλος να προϋποθέτει μια νέα τεχνολογική συγκρότηση των παραγωγικών δυνάμεων. Κι΄ αυτό ήρθε να μας θυμίσει ο κορονοϊος κάνοντας στάχτη ένα ολόκληρο οικονομικό σύστηματου καπιταλισμού (όχι ότι τον νίκησε. Μόνο οι αγώνες των λαών μπορούν να τον νικήσουν.) αναγκάζοντας να βάλουν την ουρά στα σκέλια όλοι οι «σταρ» της ενημέρωσης προπαγανδιστές της φιλελεύθερης οικονομίας και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας προσδοκώντας πλέον την κρατική παρέμβαση για να σωθεί η οικονομία. Από την άλλη το δικό τους κράτος τα δίνει όλα, αρκεί να σωθεί το σύστημα. Όχι οι άνθρωποι, όχι οι εργαζόμενοι λαοί, αδιαφορούν γι΄ αυτούς. Αν ενδιαφέρονταν δεν θα άφηναν το εθνικό σύστημα (γιατί διαχρονικά έχουν την απόλυτη ευθύνη) να φτάσει σ΄ αυτή την άθλια κατάσταση για χάρη των ιδιωτών. Όλοι εμείς μπορούμε και είμαστε οι παράπλευρες απώλειες, άλλωστε θα πεθάνουν οι αντιπαραγωγικοί ηλικιωμένοι κι΄ έτσι θα... Read More














