Νέα δέσμη παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των πιέσεων από την ακρίβεια και το αυξημένο ενεργειακό κόστος ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, με το κυβερνητικό σχέδιο να κινείται σε τέσσερις άξονες: πετρέλαιο θέρμανσης, diesel κίνησης, ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών και αυστηρότερους κανόνες για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Η κυβερνητική στρατηγική, όπως παρουσιάστηκε, προβλέπει ότι τα έκτακτα μέτρα θα επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο, καθώς η πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας παραμένει ιδιαίτερα ευμετάβλητη. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων θα πρέπει να παρέχεται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της συζήτησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία κοινοποίησε και στον πρόεδρο του Eurogroup, ζητώντας να εξεταστούν επιλογές που θα δίνουν στα κράτη-μέλη πρόσθετη έκτακτη ευελιξία για την αντιμετώπιση της κρίσης. 1. Πετρέλαιο θέρμανσης: Στόχος κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο Η πρώτη παρέμβαση αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά επίσημα στις 15 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική ενημέρωση, στόχος είναι η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί χαμηλότερα από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος διάθεσης στα τέλη Απριλίου. Το ακριβές ύψος της παρέμβασης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς θα εξαρτηθεί από τη διακύμανση των διεθνών τιμών τις επόμενες ημέρες. Η στήριξη θα προκύψει από συνδυασμό κρατικής επιδότησης και συνεισφοράς των διυλιστηρίων, με τις τελικές ανακοινώσεις να αναμένονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στις 15 Οκτωβρίου. Παράλληλα, η κυβέρνηση προανήγγειλε αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, διατηρώντας τον στοχευμένο χαρακτήρα του με εισοδηματικά και γεωγραφικά κριτήρια. Το ύψος της αύξησης και οι ακριβείς παράμετροι αναμένεται να εξειδικευθούν από τα συναρμόδια υπουργεία. 2. Diesel: Στα 15 λεπτά η κρατική επιδότηση – Συνολική ελάφρυνση 20 λεπτών Άμεση είναι η παρέμβαση στο πετρέλαιο κίνησης, λόγω της επίδρασης που έχει η τιμή του diesel στο κόστος μεταφορών, στην παραγωγή και συνολικά στην εφοδιαστική αλυσίδα. Για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, η επιδότηση στην αντλία αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο. Στο ποσό αυτό θα προστεθούν οι εκπτώσεις των διυλιστηρίων, με την κυβέρνηση να υπολογίζει ότι η συνολική ελάφρυνση θα φθάνει τα 20 λεπτά ανά λίτρο. Το μέτρο, στην παρούσα φάση, αφορά τις πρώτες 15 ημέρες του Οκτωβρίου και θα αξιολογηθεί εκ νέου ανάλογα με την εξέλιξη των διεθνών τιμών. Η στόχευση στο diesel έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία, καθώς η μεταβολή της τιμής του δεν επιβαρύνει μόνο τους οδηγούς αλλά μεταφέρεται δυνητικά μέσω του κόστους μεταφορών στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. 3. Έως 120 δόσεις για οφειλές σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία Η τρίτη παρέμβαση αφορά τη διεύρυνση της υφιστάμενης ρύθμισης των 72 δόσεων σε έως 120 δόσεις, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ. Το νέο πλαίσιο θα καλύπτει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, με ιδιαίτερη έμφαση, σύμφωνα με την κυβέρνηση, στα συσσωρευμένα χρέη μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Σημαντική είναι και η διεύρυνση της χρονικής περιμέτρου της ρύθμισης: θα μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2024, αντί έως το τέλος του 2023 που προβλέπεται σήμερα. Όσοι βρίσκονται ήδη στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, σύμφωνα με την ανακοίνωση του πρωθυπουργού, να μεταφερθούν αυτόματα στο νέο καθεστώς. Η παρέμβαση αποσκοπεί στη μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης για οφειλέτες που εξακολουθούν να εξυπηρετούν χρέη παλαιότερων ετών, σε μια περίοδο κατά την οποία το αυξημένο ενεργειακό και λειτουργικό κόστος πιέζει ιδιαίτερα τη ρευστότητα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. 4. Νέοι κανόνες για servicers – Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ Η τέταρτη παρέμβαση αφορά το καθεστώς λειτουργίας των servicers και την προστασία των οφειλετών που τηρούν συμφωνημένες ρυθμίσεις. Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, εφόσον εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων παραβιάζει συμφωνημένη ρύθμιση, η σχετική πράξη θα ακυρώνεται και θα μπορεί να επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ. Παράλληλα, ο οφειλέτης θα πιστώνεται αυτομάτως με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας. Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης συγκεκριμένους κανόνες και προθεσμίες στη διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης με τους servicers, καθώς και υποχρέωση υποβολής τεκμηριωμένης πρότασης ρύθμισης. Προβλέπεται ακόμη ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί στο πλαίσιο της ρύθμισης. Εάν ο οφειλέτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του εντός 45 ημερών, θα προβλέπεται πάγωμα των τόκων. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την ίδια επίσημη ενημέρωση, το ελάχιστο ύψος οφειλής για υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό έχει μειωθεί στις 5.000 ευρώ, ενώ μέσω του μηχανισμού είναι δυνατές ρυθμίσεις που μπορούν να φθάσουν έως και τις 240 δόσεις. Στο επίκεντρο η δημοσιονομική ισορροπία Κοινός παρονομαστής των νέων μέτρων είναι η επιλογή προσωρινών και στοχευμένων παρεμβάσεων, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής αναταραχής χωρίς να δημιουργήσει μόνιμες δημοσιονομικές υποχρεώσεις. Η τακτική επανεξέταση των μέτρων ανά 15 ημέρες δείχνει ότι οι αποφάσεις για πιθανή παράταση ή ενίσχυσή τους θα συνδέονται άμεσα με την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας, αλλά και με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι πλέον τα μέσα Οκτωβρίου, όταν θα οριστικοποιηθούν η επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης και η αύξηση του σχετικού επιδόματος, ενώ θα έχει προηγηθεί η πρώτη αξιολόγηση της ενισχυμένης επιδότησης στο diesel.
