Καλογριά: Καταφύγιο για τον Σπάνιο Αφρικανικό Χαμαιλέοντα και Άλλα Είδη

Από όσα ενημερωθήκαμε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), στις αρχές Μαΐου 2025 επιβεβαιώθηκε η παρουσία δύο νεογέννητων αφρικανικών χαμαιλεόντων (Chamaeleo africanus) σε παραλία της βορειοδυτικής Πελοποννήσου, κοντά στην Καλογριά, εντός της προστατευόμενης περιοχής Λάμιας και Δάσους Στροφυλιάς (GR2320001). Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο εκπαιδευτικής εκδρομής φοιτητών του Τμήματος Βιολογίας του ΕΚΠΑ, έντεκα χρόνια μετά την τελευταία αντίστοιχη καταγραφή το 2014. Ο αφρικανικός χαμαιλέοντας είναι είδος της υποσαχάριας Αφρικής, με φυσική κατανομή κατά μήκος του ποταμού Νείλου έως το Δέλτα του. Στην Ευρώπη, ο μοναδικός πληθυσμός του είδους καταγράφηκε αρχικά στη Γιάλοβα της Πύλου, το 1997. Εκτιμάται ότι το είδος μεταφέρθηκε στην Ελλάδα πιθανώς από την αρχαιότητα. Σήμερα, ο συνολικός πληθυσμός στη χώρα μας δεν ξεπερνά τα 350 άτομα και περιλαμβάνεται στον Κόκκινο Κατάλογο των Κινδυνευόντων Ειδών (EN). Οι βασικές απειλές για την επιβίωσή του περιλαμβάνουν την απώλεια ενδιαιτήματος λόγω της τουριστικής πίεσης και της εντατικοποίησης της γεωργίας, τη θνησιμότητα από τροχαία, καθώς και την παράνομη συλλογή. Η περιοχή της Καλογριάς και του Δάσους Στροφυλιάς είναι μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικά περιοχές της Ελλάδας και εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000. Περιλαμβάνει μια πλούσια ποικιλία οικοτόπων όπως δάση κουκουναριάς, λιμνοθάλασσες, υγρότοπους και αμμοθίνες. Εκτός από τον χαμαιλέοντα, φιλοξενεί σημαντικά και απειλούμενα είδη όπως η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta, η βίδρα (Lutra lutra), πλήθος μεταναστευτικών πουλιών και σπάνια ενδημικά φυτά. Η επιβεβαίωση της παρουσίας νέου πληθυσμού χαμαιλεόντων δίνει νέα δυναμική στην περιοχή και ενισχύει τη σημασία της για την προστασία της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, δημιουργούνται ευκαιρίες για την ανάπτυξη ήπιων μορφών οικοτουρισμού, όπως περιπατητικές διαδρομές, παρατήρηση πουλιών, εκπαιδευτικά προγράμματα και επιστημονική παρακολούθηση. Με συντονισμένη δράση από φορείς, τοπικές αρχές και την κοινωνία των πολιτών, η Καλογριά μπορεί να εξελιχθεί σε πρότυπο περιοχής όπου η διατήρηση της φύσης και η βιώσιμη ανάπτυξη συνυπάρχουν αρμονικά.