Χαμηλές επενδύσεις, απειλή για την ανάπτυξη στη Δυτική Ελλάδα

Του Νικόλαου Γιαννούλη, Οικονομολόγου MSc Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία κατατάσσεται στις πιο φτωχές περιφέρειας της χώρας. Τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι, χαμηλότερο κατά – κεφαλή ΑΕΠ έναντι του εθνικού μέσου όρου, (10η μεταξύ των 13 περιφερειών), υψηλό ποσοστό ανεργίας (μεγαλύτερο του εθνικού μέσου όρου), δημογραφική γήρανση και αποβιομηχάνιση. Ο παράγοντας ο οποίος παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιστροφή αυτής της αρνητικής εικόνας και στην ανάπτυξη είναι οι επενδύσεις και συγκεκριμένα το μέγεθος και η ποιότητα των επενδύσεων, αλλά όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι σε αυτό το τομέα η περιφέρεια δεν έχει το δυναμισμό που απαιτείται για να δημιουργηθεί σύγκλιση της οικονομίας και αύξηση των οικονομικών δεικτών. Βασικοί τομείς της οικονομικής δραστηριότητας παραμένουν σε πολύ χαμηλό επίπεδο, παρότι υπάρχουν οι αντικειμενικές συνθήκες να αναπτυχθούν. Παραθέτουμε δύο παραδείγματα. Το πρώτο είναι ο Τουρισμός. Παρότι η δυτική Ελλάδα έχει όλες τις προϋποθέσεις και κυρίως τους φυσικούς και τους πολιτιστικούς πόρους για την ανάπτυξη του τουρισμού που αποτελεί ισχυρή κινητήρια δύναμη ανάπτυξης, τα στοιχεία του κλάδου είναι απογοητευτικά. Συγκεκριμένα ενώ η περιφέρεια αντιπροσωπεύει το 6,18% του πληθυσμού, το 8,7% της συνολικής έκτασης και το 4,4% του ΑΕΠ της χώρας, έχει μόνο το 1% του συνόλου των διανυκτερεύσεων και το 1% περίπου των ξενοδοχειακών κλινών. Η περιφέρεια διαθέτει ένα πολύ μεγάλο τουριστικό δυναμικό που μένει αναξιοποίητο. Το δεύτερο είναι η χαμηλή απορροφητικότητα σε αναπτυξιακά προγράμματα. Υπάρχει σημαντική υστέρηση στις επενδύσεις που γίνονται μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022, αλλά και στις επενδύσεις που γίνονται μέσω των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027, συγκριτικά με τις άλλες περιφέρειες της χώρας. Γενικά για όλη την ελληνική οικονομία, τα αποτελέσματα του αναπτυξιακού νόμου, είναι φτωχά, τα ποσά που έχουν εκταμιευτεί είναι πολύ περιορισμένα και οι επενδύσεις που έχουν ενισχυθεί πολύ λίγες. Αλλά για την περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, τα αποτελέσματα είναι φτωχότερα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο καθεστώς ενίσχυση τουριστικών επενδύσεων στο επίπεδο της ΔΙΑΠ της περιφέρειας, στον Α΄ Κύκλο του αναπτυξιακού νόμου, δεν εντάχθηκε κανένα επενδυτικό σχέδιο, ενώ στον Β΄ Κύκλο εντάχθηκε μόνο μια επιχείρηση με ποσό επιχορήγησης € 244.902 €. Επίσης στο πρόγραμμα «Ενίσχυση της Ίδρυσης και Λειτουργίας Νέων Μικρομεσαίων Τουριστικών Επιχειρήσεων» του προγράμματος Ανταγωνιστικότητα 2021-2027, τα αποτελέσματα του οποίου δημοσιευτήκαν πρόσφατα, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας κατέχει τη προτελευταία θέση στον αριθμό των υπαγωγών. Συγκεκριμένα από τις 1.573 συνολικές υπαγωγές, έχει μόνο 60 εγκεκριμένα επενδυτικά σχέδια, δηλαδή ποσοστό 3,81%, ενώ άλλες 82 εγκρίθηκαν, αλλά δεν χρηματοδοτούνται, λόγω περιορισμένου προϋπολογισμού. Η Περιφέρεια Ηπείρου, η οποία έχει το μισό πληθυσμό, είχε 207 υπαγωγές, δηλαδή υπερδιπλάσιο αριθμό ενταχθέντων επενδυτικών σχεδίων. Από τα ανωτέρω στοιχεία δεν προκύπτει σύγκλιση και ανάπτυξη, αλλά ύφεση επενδύσεων με αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή. Υπάρχουν ισχυρές προκλήσεις και μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης που πρέπει να αξιοποιηθούν.