Από τη Δευτέρα 16 Μαρτίου τίθεται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία η νέα Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ) της ΑΑΔΕ, η οποία αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην αντιμετώπιση της μεγάλης φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου και του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος. Η νέα υπηρεσία διαδέχεται το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ), το οποίο λειτούργησε για σχεδόν τρεις δεκαετίες, εισάγοντας ένα πιο σύγχρονο και ενιαίο σύστημα φορολογικών ελέγχων. Η δημιουργία της ΔΕΟΣ έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της προστασίας των δημοσίων εσόδων, τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού στην αγορά και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση σύνθετων μορφών οικονομικής παραβατικότητας. Η νέα δομή θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση, όλες τις ημέρες της εβδομάδας, με εναλλαγή προσωπικού ώστε να καλύπτονται συνεχώς οι ανάγκες των ελέγχων. Η υπηρεσία στελεχώνεται αρχικά με περίπου 370 έμπειρα στελέχη που προέρχονται από τις ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ και το πρώην ΣΔΟΕ, ενώ προβλέπεται να προστεθούν ακόμη 80 νέοι ελεγκτές μετά από ειδική διαδικασία επιλογής. Συνολικά περίπου 450 ελεγκτές θα συμμετέχουν ενεργά στις επιχειρησιακές δράσεις, λαμβάνοντας συνεχή εκπαίδευση σε σύγχρονες μεθόδους ελέγχου, έρευνας και αντιμετώπισης οικονομικών εγκλημάτων. Οι ελεγκτικές ομάδες θα διαθέτουν σύγχρονο εξοπλισμό, όπως drones, φορητές κάμερες, ειδικά οχήματα, σκάφη και μέσα ατομικής προστασίας. Η επιχειρησιακή τους δράση θα υποστηρίζεται από ένα κέντρο επιχειρήσεων που θα επιτρέπει συνεχή επικοινωνία και συντονισμό σε πραγματικό χρόνο. Για λόγους ασφάλειας, τα στελέχη θα φέρουν αλεξίσφαιρα και θα έχουν λάβει εκπαίδευση σε τεχνικές αυτοπροστασίας και αντιμετώπισης επικίνδυνων περιστατικών. Η δράση της ΔΕΟΣ καλύπτει ευρύ φάσμα οικονομικών παραβάσεων. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνεται ο εντοπισμός και η καταπολέμηση της μεγάλης φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής, της δασμοφοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου. Παράλληλα, θα πραγματοποιούνται έρευνες για οικονομικά εγκλήματα που σχετίζονται με την κίνηση κεφαλαίων, την απάτη σε βάρος των δημοσίων εσόδων, καθώς και τη διακίνηση παράνομων προϊόντων ή ειδών που τελούν υπό ειδικό καθεστώς ελέγχου. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της εντάσσονται επίσης έρευνες για ηλεκτρονικό οικονομικό έγκλημα, παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων, παράνομο λογισμικό και ψηφιακή πειρατεία. Η υπηρεσία θα ασχολείται ακόμη με περιπτώσεις παράνομης διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, όπλων, πυρομαχικών, εκρηκτικών, καθώς και αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, συμβάλλοντας παράλληλα στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η νέα υπηρεσία θα υποστηρίζεται από δύο κεντρικές αίθουσες επιχειρήσεων, οι οποίες θα αξιοποιούν προηγμένα συστήματα επικοινωνίας, επιτήρησης και λήψης εικόνας σε πραγματικό χρόνο. Μέσω αυτών θα συντονίζονται όλα τα επιχειρησιακά κλιμάκια, ενώ θα γίνεται και αξιολόγηση κάθε επιχείρησης για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων. Σημαντικό ρόλο στο επιχειρησιακό μοντέλο θα έχει και η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία θα αναλύουν δεδομένα και θα εντοπίζουν ύποπτα πρότυπα συναλλαγών ή δικτύων. Η οργανωτική δομή της ΔΕΟΣ περιλαμβάνει τρεις βασικές κατηγορίες περιφερειακών μονάδων. Οι Μονάδες Ειδικών Οικονομικών Ελέγχων σε Αττική και Μακεδονία θα διερευνούν υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος, διαφθοράς και απάτης. Οι Μονάδες Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο θα επικεντρώνονται σε περιπτώσεις μεγάλης φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής. Παράλληλα, οι Μονάδες Ειδικών Τελωνειακών Ελέγχων σε Αττική και Θεσσαλονίκη θα ασχολούνται με την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και της δασμοφοροδιαφυγής. Για το 2026 έχει τεθεί ως επιχειρησιακός στόχος η πραγματοποίηση τουλάχιστον 30.000 ελέγχων σε όλη τη χώρα, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 100 ελεγκτικές δράσεις καθημερινά. Οι έλεγχοι θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αποκάλυψη απάτης στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ, τον έλεγχο συναλλαγών μέσω διαδικτύου, τη δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων όταν απαιτείται, καθώς και εξειδικευμένους ελέγχους σε προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Παράλληλα, η ΔΕΟΣ θα συνεργάζεται στενά με ελληνικές και διεθνείς αρχές για την αντιμετώπιση διασυνοριακών οικονομικών εγκλημάτων. Η συνεργασία αυτή περιλαμβάνει οργανισμούς και φορείς όπως η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η Europol και δίκτυα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στον τομέα των τελωνειακών ελέγχων προβλέπεται επίσης συνεργασία με ευρωπαϊκές υπηρεσίες φύλαξης συνόρων και τελωνειακές αρχές άλλων χωρών. Σε εθνικό επίπεδο, η υπηρεσία θα λειτουργεί σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, το Λιμενικό Σώμα και την Ελληνική Ακτοφυλακή, καθώς και με την Αρχή για το ξέπλυμα χρήματος και τις δικαστικές αρχές. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της θα υποβάλλονται μηνυτήριες αναφορές στον αρμόδιο εισαγγελέα για υποθέσεις φοροδιαφυγής που ολοκληρώνονται, συμβάλλοντας στη δικαστική αντιμετώπιση των οικονομικών αδικημάτων. Η λειτουργία της νέας δομής σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου μοντέλου ελέγχων, το οποίο στηρίζεται στην τεχνολογία, στη διαρκή ανάλυση δεδομένων και στη διεθνή συνεργασία, με στόχο την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και του οικονομικού εγκλήματος.
