Σε κρίσιμο παράγοντα για την ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου, την κοινωνική συνοχή και την περιφερειακή ανάπτυξη αναδεικνύεται η Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων, όπως επισημάνθηκε στην 1η Περιφερειακή Συνδιάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 17 Ιουνίου 2026 στην Πάτρα. Η διοργάνωση, με τίτλο «Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων: Ποιότητα, Συμμετοχή, Συνέργειες», πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος CIRCLE – Cooperation and Innovation for Resilient Creative Learning. Ήταν η πρώτη συνδιάσκεψη που διοργανώθηκε σε ελληνική περιφέρεια με αποκλειστικό αντικείμενο τη Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων. Η συμμετοχή υπήρξε αυξημένη, καθώς 60 άτομα παρακολούθησαν τις εργασίες με φυσική παρουσία και περισσότεροι από 200 συμμετείχαν διαδικτυακά. Εκπροσωπήθηκαν φορείς εκπαίδευσης ενηλίκων, Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, οργανισμοί της Δημόσιας Διοίκησης, κοινωνικοί εταίροι, πανεπιστημιακά ιδρύματα και οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών. Οι εκπρόσωποι που συμμετείχαν Την έναρξη των εργασιών χαιρέτισαν: Η Όλγα Καφετζοπούλου, Γενική Γραμματέας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης. Ο Χαράλαμπος Μπονάνος, Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας. Ο Γεώργιος Παναγιωτόπουλος, Αντιπρύτανης Προγραμματισμού, Ψηφιακού Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Υποδομών του Πανεπιστημίου Πατρών. Ο Μανώλης Κουτούζης, Πρύτανης του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Στο επιστημονικό μέρος της συνδιάσκεψης συμμετείχαν με εισηγήσεις: Ο Αλέξης Κόκκος, Πρόεδρος της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαίδευσης Ενηλίκων, ο οποίος παρουσίασε το θέμα «Το πρόγραμμα CIRCLE: Μια ευκαιρία για τη Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων». Ο Θανάσης Καραλής, Καθηγητής Διά Βίου Μάθησης και Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Πανεπιστημίου Πατρών, με εισήγηση για τις προκλήσεις και τις προοπτικές συμμετοχής στη Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων. Η Νατάσα Ράικου, Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Καθηγήτρια-Σύμβουλος Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, η οποία ανέλυσε τον ρόλο και τη σημασία των εκπαιδευτών ενηλίκων. Ο Δημήτρης Βεργίδης, Ομότιμος Καθηγητής Επιμόρφωσης και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πατρών, ο οποίος παρουσίασε τον ρόλο των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας. Εργαλείο οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας Παρότι η Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων δεν περιορίζεται στην επαγγελματική κατάρτιση, μπορεί να έχει άμεσο οικονομικό αποτύπωμα. Η ενίσχυση των γνώσεων, των κοινωνικών δεξιοτήτων και της ενεργού συμμετοχής των πολιτών διευκολύνει την προσαρμογή στις μεταβολές της αγοράς εργασίας, περιορίζει τον κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού και ενισχύει την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην ανάγκη αύξησης της συμμετοχής των ενηλίκων στα εκπαιδευτικά προγράμματα. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα οικονομικά, κοινωνικά και θεσμικά εμπόδια που αποτρέπουν σημαντικό μέρος του πληθυσμού από την επανένταξή του στη μαθησιακή διαδικασία. Καθοριστικής σημασίας θεωρείται επίσης η διαμόρφωση σαφών και μετρήσιμων κριτηρίων ποιότητας. Η επάρκεια των εκπαιδευτών, η σύνδεση των προγραμμάτων με τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μπορούν να συμβάλουν στην αποδοτικότερη αξιοποίηση δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων. Συνεργασίες με αναπτυξιακό αποτύπωμα Οι θεματικές ομάδες εργασίας ανέδειξαν ως βασική προτεραιότητα τη δημιουργία σταθερών συνεργασιών μεταξύ εκπαιδευτικών φορέων, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πανεπιστημίων, κοινωνικών εταίρων και οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών. Μέσα από τέτοιες συνέργειες μπορούν να σχεδιαστούν προγράμματα προσαρμοσμένα στις δημογραφικές, κοινωνικές και αναπτυξιακές ανάγκες κάθε περιφέρειας, να περιοριστούν οι επικαλύψεις δράσεων και να επιτευχθεί καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Το επόμενο βήμα Το βασικό συμπέρασμα της συνδιάσκεψης ήταν ότι η εκπαίδευση ενηλίκων πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μέρος μιας ευρύτερης αναπτυξιακής πολιτικής και όχι ως αποσπασματική κοινωνική δράση. Η δημιουργία ενός ισχυρού περιφερειακού δικτύου, η θεσμοθέτηση προδιαγραφών ποιότητας και η εξασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης μπορούν να μετατρέψουν τη διά βίου μάθηση σε ουσιαστικό εργαλείο παραγωγικής αναβάθμισης, κοινωνικής κινητικότητας και ισόρροπης ανάπτυξης.
