Η 9η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά της Διαφθοράς, καθιερώθηκε το 2003 με την υιοθέτηση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών, σηματοδοτώντας την πρώτη διεθνή προσπάθεια συστηματικής αντιμετώπισης του φαινομένου που δυναμιτίζει δημοκρατίες και οικονομίες. Δύο δεκαετίες μετά, η διαφθορά παραμένει, όχι μόνο ως ηθικό πλήγμα, αλλά ως οικονομικό έγκλημα με απτό και υψηλό κόστος, συμβάλλοντας στην απώλεια εσόδων, στην υπονόμευση των επενδύσεων και στη διάβρωση της εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Στον σημερινό παγκοσμιοποιημένο και ψηφιακό κόσμο, η διαφθορά δεν αποτελεί στατικό φαινόμενο∙ μεταλλάσσεται, εξελίσσεται και εκμεταλλεύεται κενά, ταχύτητες και πιέσεις. Από τις κρατικές προμήθειες και τις αδιαφανείς συναλλαγές έως τη χρηματοδότηση κομμάτων και την αθέμιτη επιρροή στη δημόσια διοίκηση, οι μηχανισμοί της λειτουργούν σαν ένας ανεπίσημος φόρος που επιβαρύνει τελικά τον πολίτη και την υγιή επιχειρηματικότητα. Με αφορμή την ημέρα αυτή, ο δικηγόρος, πανεπιστημιακός και πρώην βουλευτής Αχαΐας Άγγελος Τσιγκρής υπογραμμίζει ότι «η κοινωνία πρέπει να πληροφορηθεί για όλα όσα αφήνουν σκιές αμφιβολίας και αποδομούν την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος». Επισημαίνει τρεις κρίσιμους άξονες που απαιτούν άμεση θεσμική θωράκιση: τη διαφάνεια στα οικονομικά των κομμάτων, τη σαφή καταγραφή και έλεγχο των δαπανών των υποψηφίων και την ουσιαστική διασφάλιση του «πόθεν έσχες» για βουλευτές και κυβερνητικά στελέχη, συνοδευόμενη από αυστηρές κυρώσεις. Προτείνει μάλιστα ο έλεγχος αυτός να φύγει από τα χέρια της Βουλής και να ανατεθεί σε ανεξάρτητο δικαστικό όργανο, ώστε να μην εμφανίζεται το Κοινοβούλιο ως «ελεγχόμενος και ελέγχων ταυτόχρονα». Η επισήμανση που έχει ίσως τη μεγαλύτερη βαρύτητα είναι η παραδοχή ότι η νομοθεσία από μόνη της δεν επαρκεί χωρίς πραγματική πολιτική βούληση. Η διαφθορά καταπολεμάται μόνο όταν οι θεσμοί λειτουργούν απερίσπαστα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ενισχύονται και η διαφάνεια παύει να αποτελεί σύνθημα και γίνεται καθημερινή πρακτική. Στον ανταγωνιστικό διεθνή χάρτη, η διαφάνεια δεν είναι ιδεολογική επιλογή – είναι οικονομικό πλεονέκτημα και προϋπόθεση ασφάλειας για επενδύσεις και ανάπτυξη. Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Διαφθοράς μάς θυμίζει ότι η πρόοδος μετριέται με πράξεις, όχι με επετείους: η διαφθορά είναι δαπανηρή, η διαφάνεια αποτελεί επένδυση για το μέλλον.
