Μια εκτεταμένη επιστημονική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο διδακτορικής διατριβής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης αποκαλύπτει τη συστηματική χρήση «εικονικών εργολαβιών» στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο, φέρνοντας στο φως ένα παράλληλο σύστημα απασχόλησης με χαμηλότερες αποδοχές και περιορισμένα εργασιακά δικαιώματα. Η έρευνα εκπονήθηκε από τη Δρ. Ελένη Ρομποτή, στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, υπό την επίβλεψη του καθηγητή Πολιτικής Οικονομίας της Εργασίας, Δρ. Αλέξη Ιωαννίδη. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιοποιήθηκαν στις 24 Φεβρουαρίου 2026, ενώ μέρος αυτών έχει ήδη δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Πρωτογενής έρευνα με 365 εργαζόμενους σε όλη την Ελλάδα Η μελέτη βασίστηκε σε πρωτογενή ποσοτική και ποιοτική έρευνα (μικτή μεθοδολογία), με δείγμα 365 εργαζόμενων στον τραπεζικό τομέα, με κύριες γεωγραφικές εστίες την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής και στόχευε στην καταγραφή των συνθηκών εργασίας των λεγόμενων «ψευδο-εργολαβικών» εργαζομένων, δηλαδή εργαζομένων που απασχολούνται μέσω Επιχειρήσεων Παροχής Υπηρεσιών (εργολαβικών εταιρειών), αλλά στην πράξη λειτουργούν ως ενοικιαζόμενο προσωπικό. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι εργαζόμενοι αυτοί: εργάζονται στους ίδιους χώρους με το μόνιμο προσωπικό των τραπεζών, εκτελούν τα ίδια καθήκοντα και χρησιμοποιούν τον ίδιο εξοπλισμό, υπάγονται στην ίδια διοικητική ιεραρχία, καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες και όχι προσωρινά έργα. Παρά τα παραπάνω, δεν αναγνωρίζονται ως μόνιμο προσωπικό, λαμβάνουν χαμηλότερες αποδοχές και στερούνται βασικών εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων. «Μεταμφιεσμένη εργασιακή σχέση» και συγκαλυμμένη ενοικίαση Η διδακτορική διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εργολαβική απασχόληση στον τραπεζικό κλάδο λειτουργεί σε πολλές περιπτώσεις ως «μεταμφιεσμένη εργασιακή σχέση», δηλαδή ως συγκαλυμμένη μορφή ενοικίασης εργαζομένων. Όπως επισημαίνεται στην έρευνα, οι εργαζόμενοι αυτοί δεν απασχολούνται για συγκεκριμένο έργο ή για την κάλυψη έκτακτων αναγκών, αλλά καλύπτουν σταθερές λειτουργικές ανάγκες των τραπεζών, συχνά για πολλά συνεχόμενα έτη. Το γεγονός αυτό διαφοροποιείται από τον θεσμικό σκοπό της εργολαβίας, η οποία προβλέπεται για συγκεκριμένες και προσωρινές υπηρεσίες. Παράλληλα, η μελέτη διαπιστώνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων παραμένει εγκλωβισμένη στο καθεστώς εργολαβίας, χωρίς δυνατότητα μετάβασης σε μόνιμη απασχόληση ή επαγγελματική εξέλιξη. Ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο και παράκαμψη της μισθολογικής ισότητας Η έρευνα εξετάζει επίσης το θεσμικό πλαίσιο σε Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση, με ιδιαίτερη αναφορά στην Οδηγία 2008/104/ΕΚ, η οποία προβλέπει την ίση μεταχείριση των ενοικιαζόμενων εργαζομένων μέσω Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ). Ωστόσο, σύμφωνα με τα ευρήματα, η εφαρμογή της οδηγίας αυτής έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις στη χρήση εργολαβικών εταιρειών αντί για ΕΠΑ, προκειμένου να περιορίσουν το εργασιακό κόστος. Με τον τρόπο αυτό, οι εργολαβικές εταιρείες λειτουργούν, στην πράξη, ως μηχανισμός έμμεσης ενοικίασης εργαζομένων, χωρίς την υποχρέωση πλήρους μισθολογικής εξίσωσης. Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις Η μελέτη επισημαίνει ότι το φαινόμενο των «ψευδο-εργολαβικών» εργαζομένων συμβάλλει στην κατάτμηση της αγοράς εργασίας, δημιουργώντας εργαζόμενους πολλαπλών ταχυτήτων εντός της ίδιας επιχείρησης. Από οικονομική σκοπιά, το μοντέλο αυτό επιτρέπει στις επιχειρήσεις να μειώνουν το λειτουργικό τους κόστος και να αυξάνουν την ευελιξία τους. Ωστόσο, ταυτόχρονα δημιουργεί συνθήκες αυξημένης εργασιακής επισφάλειας, περιορισμένης επαγγελματικής κινητικότητας και μισθολογικών ανισοτήτων. Η έρευνα καταγράφει επίσης υψηλά επίπεδα δυσαρέσκειας μεταξύ των εργαζομένων που απασχολούνται μέσω εργολαβικών εταιρειών, οι οποίοι δηλώνουν ότι η συγκεκριμένη μορφή απασχόλησης δεν αποτελεί επιλογή αλλά αναγκαστική λύση. Έλλειψη επίσημων στοιχείων Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της διδακτορικής διατριβής είναι η απουσία επίσημων στατιστικών δεδομένων για το φαινόμενο, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ούτε η Ελληνική Στατιστική Αρχή ούτε η Eurostat διαθέτουν πλήρη καταγραφή των εργαζομένων που απασχολούνται μέσω εργολαβικών εταιρειών σε καθεστώς που προσομοιάζει με ενοικίαση προσωπικού. Η έρευνα της Δρ. Ρομποτή αποτελεί την πρώτη συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη καταγραφή του φαινομένου στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο. Μια αγορά εργασίας σε μετάβαση Τα συμπεράσματα της μελέτης αναδεικνύουν τις βαθιές αλλαγές που έχουν συντελεστεί στην ελληνική αγορά εργασίας μετά την οικονομική κρίση. Η αύξηση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης αποτελεί βασικό εργαλείο προσαρμογής των επιχειρήσεων, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί νέα δεδομένα για τη δομή της απασχόλησης. Η έρευνα του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο για το μέλλον της εργασίας στον τραπεζικό τομέα και στην ελληνική οικονομία συνολικά, αναδεικνύοντας ένα φαινόμενο που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αόρατο.
