Πτώση 14,4% σε σύγκριση με το 2023 – Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση καταγράφονται οι μεγαλύτερες απώλειες – Χαμηλοί μισθοί, ακρίβεια, ενοίκια και συνεχείς μετακινήσεις απομακρύνουν τους νέους επιστήμονες από το επάγγελμα Του Γιώργου Ηλιόπουλου Σημαντική μείωση καταγράφηκε στις αιτήσεις συμμετοχής εκπαιδευτικών για τους νέους πίνακες κατάταξης του ΑΣΕΠ, εντείνοντας τον προβληματισμό για την ελκυστικότητα του επαγγέλματος και τη δυνατότητα επαρκούς στελέχωσης των σχολείων τα επόμενα χρόνια. Στις προκηρύξεις 1ΓΕ/2026 και 2ΓΕ/2026 υποβλήθηκαν συνολικά 130.412 αιτήσεις, έναντι 152.278 το 2023. Πρόκειται για 21.866 λιγότερες αιτήσεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 14,4% μέσα σε μία τριετία. Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων άρχισε στις 12 Μαΐου και ολοκληρώθηκε στις 27 Μαΐου 2026. Τα στοιχεία δεν αντιστοιχούν κατ’ ανάγκην σε μοναδικά φυσικά πρόσωπα, καθώς υποψήφιοι μπορούν, ανάλογα με τα προσόντα τους, να δηλώνουν περισσότερους κλάδους ή ειδικότητες. Αποτυπώνουν, ωστόσο, σαφή υποχώρηση της συμμετοχής στη διαδικασία. Η μεγαλύτερη πτώση καταγράφεται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Οι αιτήσεις στην προκήρυξη 2ΓΕ μειώθηκαν από 115.696 το 2023 σε 94.220 το 2026, δηλαδή κατά 21.476 ή περίπου 18,6%. Αντίθετα, στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση η εικόνα παρέμεινε σχεδόν σταθερή. Στην προκήρυξη 1ΓΕ καταγράφηκαν 36.192 αιτήσεις, έναντι 36.582 το 2023, παρουσιάζοντας μικρή μείωση κατά 390 αιτήσεις. Σχεδόν σταθερή η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Στους δύο πολυπληθέστερους κλάδους της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης καταγράφονται περιορισμένες μεταβολές. Ειδικότητα 2026 2023 Διαφορά ΠΕ60 Νηπιαγωγοί 16.879 17.678 -799 ΠΕ70 Δάσκαλοι 17.107 16.792 +315 Οι αιτήσεις των νηπιαγωγών μειώθηκαν κατά 799, ενώ στους δασκάλους σημειώθηκε μικρή αύξηση κατά 315 αιτήσεις. Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται αισθητά από τη μεγάλη υποχώρηση που παρατηρείται στις ειδικότητες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Μεγάλη πτώση στους φιλολόγους Τη μεγαλύτερη αριθμητική μείωση εμφανίζει ο κλάδος των φιλολόγων, με 6.564 λιγότερες δηλώσεις προτίμησης σε σύγκριση με τη διαδικασία του 2023. Σημαντικές απώλειες καταγράφονται, επίσης, στους εκπαιδευτικούς Οικονομίας, στους καθηγητές Φυσικής Αγωγής, στους μαθηματικούς και στους φυσικούς. Ειδικότητα Διαφορά από το 2023 ΠΕ02 Φιλόλογοι -6.564 ΠΕ12 Οικονομίας -1.690 ΠΕ11 Φυσικής Αγωγής -1.282 ΠΕ03 Μαθηματικοί -1.269 ΠΕ04.01 Φυσικοί -862 ΠΕ01 Θεολόγοι -834 ΠΕ08 Καλλιτεχνικών -678 ΠΕ06 Αγγλικής -583 ΠΕ04.02 Χημικοί -546 ΠΕ05 Γαλλικής -486 Η υποχώρηση δεν σημαίνει ότι τα σχολεία θα βρεθούν άμεσα χωρίς εκπαιδευτικούς σε όλες τις παραπάνω ειδικότητες. Περιορίζει, όμως, τη διαθέσιμη δεξαμενή υποψηφίων και ενδέχεται να δυσχεράνει την κάλυψη θέσεων, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες, νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, όπου το κόστος εγκατάστασης και διαβίωσης είναι υψηλό. Οι αποδοχές και το στεγαστικό κόστος Εκπαιδευτικοί και συνδικαλιστικοί φορείς συνδέουν τη μείωση του ενδιαφέροντος με τις χαμηλές αποδοχές, το υψηλό κόστος στέγασης και την εργασιακή αβεβαιότητα που αντιμετωπίζουν κυρίως οι αναπληρωτές. Για έναν νέο εκπαιδευτικό που καλείται να υπηρετήσει μακριά από τον τόπο κατοικίας του, η εξασφάλιση στέγης αποτελεί συχνά δυσεπίλυτο οικονομικό πρόβλημα. Το ύψος των ενοικίων, ιδιαίτερα σε νησιά και δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, απορροφά μεγάλο μέρος του μηνιαίου εισοδήματος. Στην οικονομική πίεση προστίθενται τα έξοδα μετακίνησης, η ανάγκη διατήρησης δεύτερης κατοικίας και η αβεβαιότητα σχετικά με τον τόπο εργασίας της επόμενης σχολικής χρονιάς. Οι συνθήκες αυτές καθιστούν την αναπλήρωση λιγότερο ελκυστική, ακόμη και για πτυχιούχους οι οποίοι επί σειρά ετών επιδιώκουν την είσοδό τους στη δημόσια εκπαίδευση. Φώτης Βασιλακόπουλος: «Το οικονομικό είναι η αιχμή του δόρατος» Μιλώντας στον «Σ.Ε.» και το symboulos.gr, ο Φώτης Βασιλακόπουλος, Ταμίας της Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας και υπεύθυνος οικονομικών του Νομαρχιακού Τμήματος της ΑΔΕΔΥ Αχαΐας, τονίζει ότι: «Πλέον το επάγγελμα του εκπαιδευτικού δεν είναι θελκτικό. Ένας αναπληρωτής παίρνει τον εισαγωγικό μισθό που είναι κάτω από 800 ευρώ. Από εκεί και πέρα, ακόμη και παραπάνω χρήματα να πάρει, αν σκεφτεί κανείς το κόστος ζωής και τα ενοίκια, επίσης τις μεταθέσεις που πρέπει να κάνει, δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα γιατί δεν μπορεί να ανταποκριθεί οικονομικά. Πέρυσι και φέτος καταγράφηκαν 2500 παραιτήσεις αναπληρωτών και μονίμων ή ατόμων που δεν προχώρησαν καν σε ανάληψη καθηκόντων. Άρα λοιπόν το οικονομικό είναι η αιχμή του δόρατος». Ο αριθμός των 2.500 αποδίδεται στον ίδιο και περιλαμβάνει, σύμφωνα με τη διατύπωσή του, διαφορετικές περιπτώσεις, όπως παραιτήσεις αναπληρωτών και μονίμων, αλλά και άτομα που δεν ανέλαβαν υπηρεσία. Συνεχίζοντας, ο κ. Βασιλακόπουλος τονίζει ότι: «Οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί σε συνδυασμό με τον τεράστιο εργασιακό φόρτο που συνεπάγεται η θέση ενός εκπαιδευτικού, οδηγεί σε απομάκρυνση από τη συγκεκριμένη θέση. Ο καθηγητής είναι ψυχολόγος, νοσηλευτής, φύλακας, γραμματέας, κοινωνικός λειτουργός, είναι δηλαδή τα πάντα. Κατά συνέπεια, υπάρχει τεράστια γραφειοκρατία και είναι ένας εργαζόμενος που δουλεύει πολύ παραπάνω με πενιχρές απολαβές». Φόβοι για δυσκολότερη κάλυψη των κενών Η συρρίκνωση του αριθμού των αιτήσεων προκαλεί ανησυχία στην εκπαιδευτική κοινότητα, καθώς μπορεί να περιορίσει τις διαθέσιμες επιλογές για την κάλυψη των κενών στα σχολεία. Το πρόβλημα εκτιμάται ότι θα είναι εντονότερο στις περιοχές όπου οι αναπληρωτές δυσκολεύονται να βρουν οικονομικά προσιτή κατοικία ή καλούνται να μετακινούνται σε περισσότερες από μία σχολικές μονάδες. Η μείωση των αιτήσεων δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η δημόσια εκπαίδευση βρίσκεται μπροστά σε άμεση αδυναμία στελέχωσης. Αποτελεί, όμως, σαφές προειδοποιητικό μήνυμα για την Πολιτεία, ιδιαίτερα εάν η τάση συνεχιστεί και στις επόμενες διαδικασίες κατάταξης. Εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών επισημαίνουν ότι απαιτούνται ουσιαστικές παρεμβάσεις στις αποδοχές, μέτρα στήριξης της στέγασης και βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Διαφορετικά, εκφράζονται φόβοι ότι ακόμη περισσότεροι νέοι επιστήμονες θα αναζητήσουν επαγγελματική διέξοδο εκτός της δημόσιας εκπαίδευσης.
