Σε μια περίοδο κατά την οποία η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα της χώρας -και ιδιαίτερα της περιφέρειας- παλεύει με το αυξημένο κόστος λειτουργίας, την περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και τη μειωμένη κατανάλωση, το ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί να λειτουργεί ως χρόνιος κακοπληρωτής, στερώντας από την αγορά κρίσιμη ρευστότητα. Πού χρωστά το κράτος και πόση ρευστότητα αφαιρεί από την αγορά (Στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης – Νοέμβριος 2025) Κατηγορία υποχρεώσεων Ποσό (εκατ. €) Παρατήρηση Ληξιπρόθεσμες οφειλές Γενικής Κυβέρνησης 3.026 Διατηρούνται πάνω από τα 3 δισ. └ Δημόσια νοσοκομεία 1.683 Πάνω από το 55% του συνόλου └ Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης 582 Σταθερά υψηλά επίπεδα └ εκ των οποίων ΕΟΠΥΥ 247 Σημαντική αύξηση σε ετήσια βάση └ Τοπική Αυτοδιοίκηση 224 Χρόνιες καθυστερήσεις πληρωμών └ Κρατικός Προϋπολογισμός 300 Σχεδόν διπλασιασμός σε έναν χρόνο Εκκρεμείς επιστροφές φόρων (σύνολο) 766 Ανοδική τάση └ Επιστροφές άνω των 90 ημερών 419 Καθαρά ληξιπρόθεσμες └ Χωρίς θεσμικά εμπόδια πληρωμής 222 Δυνατότητα άμεσης εκκαθάρισης ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ ΕΚΤΟΣ ΑΓΟΡΑΣ 3.792 Αφαίμαξη επιχειρήσεων Τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Γενικής Κυβέρνησης για τον Νοέμβριο 2025 αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος: οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα ανέρχονται σε 3,026 δισ. ευρώ, ενώ οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων φτάνουν τα 766 εκατ. ευρώ. Συνολικά, σχεδόν 3,8 δισ. ευρώ λείπουν από την πραγματική οικονομία-ποσό που αντιστοιχεί σε χαμένη ρευστότητα για χιλιάδες επιχειρήσεις. Το βάρος στα δημόσια νοσοκομεία και την περιφέρεια Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι πάνω από το μισό των ληξιπρόθεσμων οφειλών προέρχεται από τα δημόσια νοσοκομεία, με ποσό που αγγίζει τα 1,68 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μια εκρηκτική αύξηση σε σχέση με τα επίπεδα του 2018, όταν η χώρα είχε δεσμευτεί –μετά την έξοδο από τα μνημόνια,να μηδενίσει το πρόβλημα. Στην πράξη, τα χρέη αυτά μεταφράζονται σε απλήρωτους προμηθευτές, πολλές φορές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της περιφέρειας: τεχνικές εταιρείες, φαρμακαποθήκες, εταιρείες παροχής υπηρεσιών, συνεργεία και επαγγελματίες που στηρίζουν τη λειτουργία του δημόσιου συστήματος υγείας. Για περιοχές όπως η Δυτική Ελλάδα, όπου η οικονομία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, η καθυστέρηση πληρωμών έχει άμεσες και πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις. Επιστροφές φόρων: η άλλη όψη της ίδιας πολιτικής Παράλληλα, οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων όχι μόνο δεν μειώνονται, αλλά αυξάνονται. Από τα 766 εκατ. ευρώ, τα 419 εκατ. ευρώ αφορούν επιστροφές που καθυστερούν πάνω από 90 ημέρες, δηλαδή καθαρά ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κράτους. Πρόκειται κυρίως για επιστροφές έμμεσων φόρων, όπως ο ΦΠΑ, που αποτελούν ζωτικής σημασίας κεφάλαιο κίνησης για τις επιχειρήσεις. Την ίδια στιγμή, το Δημόσιο εμφανίζεται αμείλικτο απέναντι στους φορολογούμενους και τους επαγγελματίες: όταν μια επιχείρηση καθυστερεί τις υποχρεώσεις της σε εφορία ή ασφαλιστικά ταμεία, επιβαρύνεται άμεσα με προσαυξήσεις, τόκους και κυρώσεις, χωρίς καμία ανοχή. Δύο μέτρα και δύο σταθμά Η αντίφαση είναι προφανής και βαθιά στρεβλωτική για την οικονομία: το κράτος, όταν χρωστά, καθυστερεί χωρίς συνέπειες, ο ιδιώτης, όταν χρωστά, αντιμετωπίζεται με λογική αυστηρής τοκογλυφίας. Ακόμη πιο προβληματικό είναι το γεγονός ότι, παρά τη δυνατότητα, δεν εφαρμόζεται καθολικός και αυτόματος συμψηφισμός μεταξύ οφειλών του Δημοσίου και υποχρεώσεων των επιχειρήσεων. Έτσι, επιχειρήσεις που έχουν απαιτήσεις από το κράτος εμφανίζονται ταυτόχρονα ως «ληξιπρόθεσμοι οφειλέτες», με αποτέλεσμα να απειλούνται με κατασχέσεις, ρυθμίσεις εξπρές ή ακόμη και λουκέτο. Πλεονάσματα στα χαρτιά, ασφυξία στην αγορά Η εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας και πρωτογενών πλεονασμάτων χτίζεται, σε σημαντικό βαθμό, πάνω σε μεταφερόμενες υποχρεώσεις και σε μια ιδιότυπη χρηματοδότηση του κράτους από τον ιδιωτικό τομέα. Δεν πρόκειται για υγιή ανάπτυξη, αλλά για μετακύλιση του κόστους στις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να αντέξουν χωρίς τα κεφάλαια που δικαιούνται. Το ζητούμενο Η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιοριστεί σε εξαγγελίες επιτροπών ή σε δημοσιοποίηση λιστών καθυστερήσεων. Απαιτείται: επιτάχυνση αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών, καθολικός συμψηφισμός απαιτήσεων και υποχρεώσεων, ίση μεταχείριση κράτους και φορολογουμένων ως προς τόκους και προσαυξήσεις. Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, θα συνεχίσει να λειτουργεί σε καθεστώς ασφυξίας, πληρώνοντας το τίμημα ενός κράτους που απαιτεί συνέπεια, αλλά δεν δείχνει την ίδια όταν έρθει η σειρά του να πληρώσει. Δείτε την έκθεση της Γενικής Κυβέρνησης για τον Νοέμβριο 2025.
